ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 93




                                               

IPhone X

iPhone X ein smarttelefon designa, utvikla og marknadsført av Apple Inc. Han utgjer saman med iPhone 8 og iPhone 8 Plus den ellevte generasjonen iPhone-telefonar og vart annonsert 12. september 2017 i Steve Jobs Theater i Apple Park-kampusen. Tel ...

                                               

Iridium-systemet

Iridium er eit mobilt satellittkommunikasjonssystem kalla opp etter grunnstoffet iridium. Kommunikasjonssystemet skulle opphavleg ha 77 satellittar i polar bane, 77 er atomnummeret til iridium, men berre 66 aktive + reservesatellittar vart sende ...

                                               

Kabel

For kabel i meininga ståltau, sjå Ståltau. Kabel er ein bunt med elektriske leiarar som vert nytta for å overføra elektrisk energi eller for overføring av informasjon i form av elektriske signal. Signalkabel kan nytta elektriske eller optiske lei ...

                                               

Kabelfjernsyn

Kabel-TV er ei nemning på fjernsynssignal over ein kabel i bakken. Dette kan gjerne vere ein koaksialkabel laga av kopar. Opphavleg var kabelfjernsyn analogt og einvegs, men er no òg mogleg digitalt og tovegs.

                                               

Kaffitraktar

Ein kaffitraktar er eit kjøkenapparat som vert nytta til å framstille kaffi. Apparatet varmer opp vatn som er fylt i eit eige rom, og fører det gjennom eit skålforma filter fylt med ei høveleg mengd brente, finmalne kaffibønner. Vatnet tek på den ...

                                               

KamAZ

Kamskij Avtomobilnij Zavod er eit russisk føretak som produserer lastebilar, terrengbilar, bussar og stridsvogner. Føretaket ligg i Naberezjnyje Tsjelny, ved elva Kama. Kamaz vart stifta i 1969 for å produsera tunge lastebilar, men produksjonen k ...

                                               

Kassettband

Kassettband er eit magnetisk lydband plassert i ein plastikkasett. Dei vart mest nytta som lagringsmedium for musikk og tale. Kasettbanda kan overspelast og nyttast fleire gongar. Formatet vart utvikla av det nederlandske føretaket Philips i 1962 ...

                                               

Kassettopptakar

Ein kassettopptakar vert nytta til å spela av eller spela inn lyd på kassettar. Ei enkel utgåve av kassettopptakaren består av kassettdrev og ein eller to høgtalarar. Meir avanserte kassettopptakarar har også innbygd ein radiomottakar og stundom ...

                                               

Kikkert

Ein kikkert eller kikert er eit optisk apparat til å sjå gjenstandar på stor avstand. Kikkerten består vanlegvis av to spegelvende symmetriske teleskop, eit for kvart auge. Biletet vert forstørra av okularet, som er linsa nærast auga.

                                               

Kjede

Kjede er eit fleksibelt band sette saman av korte metalbitar, som vert heldt frå kvarandre av korte røyrstubbar. Kjede vert ofte nytta for å driva ein aksling frå ein annan, med å setta kjedehjul på akslingane og legga ei kjede rundt kjedehjula. ...

                                               

Kjemisk anlegg

Kjemisk anlegg er industrianlegg som framstiller eller omdannar kjemikaliar, vanlegvis i stor skala. Føremålet med slike anlegg kan vera å danna nye kjemikaliar gjennom kjemiske eller biologiske prosessar, eller skiljing av ulike materiale.

                                               

Klokke

Klokker eller ur er instrument brukte til å måla og varsla tid med. Dei kan vera enkle innretningar som solur, mekaniske bjøller eller meir innvikla mekaniske urverk eller digitale krinsar som gjev informasjon om tida. Klokker kan syna eit tidspu ...

                                               

Kniv

Kniv er ein reiskap med skaft og ofte eit skarpt blad, som regel av metall, som er lagd for å kutte av, forme til eller dele opp ymse materiale med. Vanlegvis vert knivane laga med ulike formar og i ulike storleikar etter kva det er meininga å ny ...

                                               

Kollisjonspute

Kollisjonspute er ein pose som vert fylt med luft og beskyttar føraren og passasjerane ved ein kollisjon. Det tek frå 20 til 50 ms å blåsa opp putene, noko som er snøgt nok til dei er oppblåsne før hovudet til føraren og passasjerane treffer dei. ...

                                               

Komfyr

Komfyr er ein omn brukt til matlaging, hovudsakleg på kjøkken. Komfyrar har gjerne platetopp og steikeomn. Opphavleg brukte ein vedkomfyr til å laga mat på, men i moderne tid har ein også teke i bruk kol, brennbar gass og elektrisk straum til å v ...

                                               

Kopimaskin

Ein kopimaskin er eit kontormaskin som lager papirkopiar av dokument, bøker og andre kjelder. Den vanlegaste forma for kopimaskin i dag bruker xerografi, ein tørr kopieringsprosess som kopierer ved hjelp av elektrisitet og varme. Mindre utbreidde ...

                                               

Kravell

Kravell er eit prinsipp for bygging av farkostar av tre. I motsetnad til bygging av klinka farkostar vert her skjelettet reist først, spanta vert reiste på kjølen. Stundom vert ei kjølsville, kjølsvinet lagt over spanta og ho låser dei til kjølen ...

                                               

Kryptografi

Kryptografi er praktisering og studering av lingvistiske og matematiske teknikkar for å sikre informasjon mot innsyn eller modifikasjon, oftast i samband med kommunikasjon. Moderne kryptografi bygger på matematikk og informasjonsteori. Ei histori ...

                                               

KWin

KWin er ein vindaugehandsamar for X Window og er under utvikling for Wayland. KWin er ein del av skrivebordmiljøet KDE, men kan òg nyttast saman med andre skrivebordmiljø.

                                               

Lada Samara

Lada Samara er ein bilmodell frå den russiske bilprodusenten AvtoVAZ. Modellen var i produksjon frå 1984 til 2004, og blei selt i heimlandet som Lada Sputnik. Modellen har henta sitt internasjonale namn frå byen Samara, Russlands sjette største b ...

                                               

Lagringskort

Eit lagringskort er ein elektronisk lagringseining som vert brukt til lagring av digital informasjon. Dei er som oftast brukt i mange elektroniske einingar, inkludert digitale kamera, mobiltelefonar, berbare datamaskinar, MP3-spelarar og spelekon ...

                                               

Lampe

Lampe er ei innretning med ei innvendig lyskjelde som gjev lys til omgjevnaden. Dei vanlegaste lampane i dag er elektriske lamper, men det finst òg andre typar, som til dømes oljelamper, parafinlamper og gasslamper, der ei flamme av brennande olj ...

                                               

Lanse

Ein lanse er eit spissa stongvåpen, lengre og meir solid enn eit spyd. Lansen vart bruka som eit støytvåpen frå hest, i motsetnad til spyd som er lett nok til kasting. Bruk av lansar er særleg kjende i samband med riddarar frå mellomalderen, men ...

                                               

Laser

Laser er ein teknikk for å senda ut lys med lik bølgjelengd og lik fase. Dette vil seia at lyset som regel er einsfarga, koherent, har sterk intensitet og går i éin retning. Ein lager laserlys gjennom stimulert emisjon frå ulike stoff. Ordet "las ...

                                               

Limband

Limband, teip eller tape er band av tekstil, cellofan eller plast med lim på eine eller begge sider. Limband vert brukt til å binda saman eller festa noko, anten mellombels eller permanent. Enkeltsidig limband kan brukast til å binda saman to ove ...

                                               

Lineært system

Lineært system er ein matematisk modell av eit system som utfører ein lineær operasjon på inngangssignalet, eller inngangssekvensen når systemet er diskret. Lineære system er etter måten enkle å analysera og syntisera og spelar ein viktig rolle i ...

                                               

Lodding

Lodding er ein metode som vert nytta for å binda saman ulike metalldelar, ved hjelp av eit fyllmetall med lågt smeltepunkt. Metallflatene som skal bindast saman vert varma opp, slik at fyllmetallet smeltar og bind seg til metallflatene. Metalla s ...

                                               

LV2

LV2 står for Linux Audio Developers Simple Plugin API version 2 og er eit open kjeldekode plugginnprogrammeringsgrensesnitt for syntisiserar og effektprosessorar. LV2 er etterfylgjaren til LADSPA, og vert for det meste nytta på Linux-maskinar, me ...

                                               

Lydopptak

Lydopptak er ulike måtar å lagra lydbølgjer på slik at dei kan spelast av seinare. Det finst mekaniske, elektriske, elektroniske og digitale mtodar for å gjera lydopptak. Ein skil gjerne mellom analoge og digitale opptak.

                                               

Lykt

Lykt er ei stasjonær eller bærbar lampe som i tidlegare tider ofte nytta olje som brennstoff. Fjøslykter, til dømes, var bærbare oljelykter. I maritim samanheng vert eit lite fyr kalla ei lykt.

                                               

Lås

Lås er ei innretning som kan brukast til å stengja eller hindra bruk av opningar som portar, dører eller vindauge, bruksgjenstandar som fartøy og våpen eller ilåt som skuffer, skåp, skrin og liknande. Ein lås verker som regel ved at ein bolt hind ...

                                               

Mandals motorfabrikk

Mandals Motorfabrikk, i Mandal, vart stifta av Johan Klemsdal. Fabrikken, som seinare vart omdøypt til Marna Motor, har heilt sidan 20-talet produsert små innanbords bensinmotorar. På 70-talet samarbeidde dei med Volvo Penta, men det enda med sto ...

                                               

Monoopptak

Monoopptak, eller monofoni, er innan lydteknikk ei nemning ein-kanals lagring og attgjeving. Dette er i motsetnad til stereofoni, som har minst to kanalar, og 3D-lyd, som nyttar mange kanalar. Ved bruk av mono treng ein berre ein høgtalar; om ein ...

                                               

Samuel Morse

Samuel Finley Breese Morse var ein amerikansk kunstmålar og oppfinnar som saman med Alfred Vail oppfann morsealfabetet.

                                               

MP3-spelar

Ein MP3-spelar er eit lydavspelar for MP3-filer, eller audiostraumar. MP3-filer inneheld komprimert lyd, så MP3-spelarar inneheld ein kodek som dekodar filene til PCM. For avspeleing av MP3-filer lagra på platelagret i ein PC, eller frå ein audio ...

                                               

Mutter

For andre tydingar, sjå mutter fleirtyding Ein mutter er ein reiskap til å festa noko med. Ein mutter er laga av eit hardt materiale, oftast metall eller plast. Han har eit hòl med innvendige gjenge, som passar til gjenga på ein skrue. Den vanleg ...

                                               

Myntautomat

Ein myntautomat er ein maskin som leverer varer eller tenester når ein kunde puttar på nok pengar i eit lite hol i maskina. Døme på myntautomatar kan vere telefonkioskar, brusautomatar samt parkerings- og bompengeinnkrevingsautomatar.

                                               

Nagle

Nagle er eit plastisk formbart sylindrisk forbindingselement som har ei rekkje bruksområde. Naglar vert mellom anna nytta for å festa bjelkar, plater og andre delar til kvarandre. Naglar er laga av metall som stål, titan, kopar, messing, aluminiu ...

                                               

Nettroll

Nettroll viser til ulike former for uønskt oppførsel på Internett. Den opphavlege tydinga av ordet viste til folk som skriv feil eller provoserande ting for få respons. Trolling i moderne engelsk viser til ein fiskemetode der ein sleper ein krok ...

                                               

Nål

Ei nål er ein lang, tynn og gjerne spiss reiskap som kan brukast til handarbeid og festing av ting. Ulike nåler vert nytta til saum, stopping, broderi eller liknande. Nåler vert som regel laga av metall. I dag er stål det vanlegaste materialet, t ...

                                               

Objektiv

Sjå òg objektivitet. Eit objektiv er eit røyr med to eller fleire linseelement som er montert på eit kamera. Det har som oppgåve å bryta lysstrålane som blir sende mot kameraet frå motivet slik at dei teiknar eit bilete på filmen.

                                               

Papp

Papp er eit tjukt, stivt papirmateriale som er tjukkare enn papir. Det blir særleg brukt til emballasje og til skriftleg kommunikasjon av meir varig karakter enn den som blir skriven på papir. Papp veg gjerne over 600 gram per m² og blir vanlegvi ...

                                               

Pariserhjul

Pariserhjul er ein type karusell laga som eit stort, opprett hjul som kan snurra rundt, med korger langs kantane som heng slik at dei held seg beint medan hjulet spinn. Den opphavlege meninga med pariserhjula var å gje passasjerane eit panoramaov ...

                                               

Pasteurisering

Pasteurisering er ein prosess for varmebehandling av ulike produkt, særleg næringsmiddel som mjølk, for å sikra dei mot overføring av patogene og andre bakteriar, virus og enzym. Metoden blei utviklet kring 1853 av den franske forskaren Louis Pas ...

                                               

Pedal

Pedal er ei innretning ein bruker til å overføra, utløysa eller stogga ei rørsle ved hjelp av foten. Ein kan bruka pedalar på syklar, bil, maskinar som rokk, symaskin, treskemaskin og slipestein, og på nokre musikkinstrument.

                                               

Perlemor

Perlemor er det indre laget av skalet til muslingar. Det består av ganske tynne, planparallelle lag skiftevis av conchiolin og kalkkrystallar. Ved lysbryting får det ein iriserande glans, som er sterkare jo tynnare og tettare laga er. Perlemor er ...

                                               

Porselen

Porselen er eit sterkt, vanlegvis kvitleg keramisk materiale som blir brukt i samanhengar der ein treng eit hardt, solid og formbart materiale. Det er motstandsdyktig mot kjemisk påverking og varmesjokk, og kan minna om glas fordi det er gjennoms ...

                                               

Potensiometer

Eit potensiometer er ein motstand med variabel motstandsverdi. Verdien vert stilt inn manuelt ved hjelp av ein skruknapp, ein spake eller liknande. Potensiometer er vanleg å bruka i heimen, til dømes for regulering av elektriske varmeomnar, lysst ...

                                               

Pottemakeri

Pottemakeri er det å tilverkna leire til ulike gjenstandar, kalla keramikk. Ein som lagar slike gjenstandar blir kalla pottemakar eller keramikar. Eit pottemakeri kan også vera verkstaden til ein pottemakar. Pottemakeri er ein av dei eldste tekno ...

                                               

Produktutvikling

Produktutvikling er eit fagområde som tek for seg utvikling av nye produkt innan industrien. Det vert lagt vekt på å lage enkle og robuste produkt som kan produserast billigast råd og som er lette å vedlikehalda og reparera.