ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 7




                                               

Libanon

Libanon, offisielt Den libanesiske republikken er eit land i Vest-Asia. Det grensar til Syria i nord og aust og Israel i sør. Libanon ligg ved den kulturelle krossvegen mellom Middelhavet og det arabiske innlandet og dette har diktert den rike hi ...

                                               

Sovjetrepublikk

Ein sovjetrepublikk var ei eiga styreform innanfor Unionen av Sosialistiske Sovjetrepublikkar, USSR. Unionen bestod formelt av likestilte sovjetrepublikkar som skulle ha eigne grunnlover, eigne lovgjevande forsamlingar og eigne styreorgan. Formel ...

                                               

USA

USA eller Sambandsstatane er ein føderal republikk som ligg i Nord-Amerika. Landet er det tredje mest folkerike i verda og blir rekna som den einaste gjenverande supermakta i dag.

                                               

Oman

Oman, offisielt Sultanatet Oman, er eit arabisk land på søraustkysten av Den arabiske halvøya. Det har ei strategisk viktig plassering ved munningen av Persiabukta, med grense til Dei sameinte arabiske emirata i nordvest, Saudi-Arabia i vest og J ...

                                               

Det tysk-romerske riket

Det tysk-romerske riket, offisielt Det heilage romerske riket av tysk nasjon, var eit tysk imperium som oppstod frå det karolingiske Austfrankarriket på 900-talet og vara fram til 1806 under napoleonskrigane. På norsk er riket vanlegvis referert ...

                                               

Preferanseval

Preferanseval er eit valsystem der veljaren rangerer kandidatar på ei uprioritert valliste ved å skriva tal ved sida av namnet på kandidaten. Den første preferansen til veljaren skal markerast med talet 1, andrepreferansen med talet 2, osv. Ved p ...

                                               

Sperregrense

Sperregrense er ei ordning ved val som regulerer kva parti som får ta del i fordelinga av plassar i forsamlinga det er val til. Sperregrensa er som regel oppgitt i ein prosentdel av røystene. Noreg har ei sperregrense for fordeling av utjamningsm ...

                                               

Tumblr

Tumblr, utforma som tumblr. i logoen sin, er ein mikrobloggingplattform som lar brukarane poste tekst, bilete, video, linkar, sitat og lyd til sin "tumblelog". Brukarar kan følgje andre brukarar sine bloggar. Dei kan òg gjere bloggane sine privat ...

                                               

Den egyptiske revolusjonen i 1952

Den egyptiske revolusjonen i 1952, også kjent som 23. juli-revolusjonen, viser til hendingane som styrta kong Farouk I av Egypt og monarkiet og innførte ein militærstyrt republikk i Egypt. Statskuppet blei utført av ei gruppe kjend som "Dei frie ...

                                               

Det straumlinja systemet for translitterasjon av bulgarsk

Det straumlinja systemet for translitterasjon av bulgarsk vart skapt av Lyubomir Ivanov i matematisk institutt ved det bulgarske vitskapsakademiet i 1995. Systemet vart offisielt vedteke av regjeringa i 2000 og 2006, og la grunnlaget for den bulg ...

                                               

DR

DR, tidlegare Danmarks Radio, er statskringkastaren i Danmark. DR vart stifta i 1925 og er ein offentleg tenesteorganisasjon. Han er det eldste og største elektroniske medieføretaket i Danmark. DR har fire FM radiostasjonar, atten DAB-stasjonar o ...

                                               

Folkekirken

Folkekirken er den danske statskyrkja og det største kyrkjesamfunnet i Danmark. Kyrkja byggjer på den evangelisk-lutherske læra som blei innført ved reformasjonen i 1536. Sidan 2010 har kyrkja vore med i Porvoo-fellesskapen saman med andre luther ...

                                               

Det danske rettssystemet

Det danske rettssystemet er rimeleg likt det norske. Det er delt inn i tre ulike instansar: Byrettar, landsrettar og høgsterett. Dei 82 byrettane tek for seg sivile saker, fogdesaker og skiftesaker i tillegg til mange straffesaker i første instan ...

                                               

Banque de France

Banque de France er den franske sentralbanken, skipa som aksjeselskap og ordinær bank 18. januar 1800 av ei gruppe som representerte private bankar. Napoléon Bonaparte, som vart den fyrste aksjonæren i 1803 etter at Banque de France slo seg saman ...

                                               

Naxalittar

Naxalittar er medlemmer av ein revolusjonær venstreradikal rørsle i India. Ho har namn etter Naxalbariområdet i Vest-Bengal, der ho oppstod på 1960-talet. Rørsla dreiv omfattande geriljaverksemd rundt 1970, men blei svekka etter ein motoffensiv f ...

                                               

Shaka Samvat

Sjaka-kalenderen eller Salivahana-kalenderen er ei tidsrekning frå Sør-Asia som i dag har offisiell status som indisk nasjonalkalender. Ei moderne form av kalenderen har offisielt vore i bruk i India sidan 1957. Kalenderen er ein av fleire hinduk ...

                                               

Ríkisútvarpið

Ríkisútvarpið, "Rikskringkastinga", er det statlege kringkastingsselskapet på Island, skipa som radioselskap i 1930. Selskapet si fyrste fjernsynssending gjekk på lufta 30. september 1966. Fjernsyn heiter på islandsk sjónvarpið. Versemda til Ríki ...

                                               

Nasjonalheltordenen på Jamaica

Nasjonalheltordenen på Jamaica er ein æresorden av høgaste rang i landet, innstifta i 1969. Ordenen løner dei mest framståande innsatsane for landet utført av jamaicanarar. Ordenen kan tildelast posthumt eller når nokon trekk seg tilbake frå offe ...

                                               

Aladura

Aladura er ei gruppe vestafrikanske kyrkjer som er karakteriserte ved ei sterk tru på bøn og offentleg utøving av henne, og andre element tilknytt pinserørsla. Fasting er også viktig. Gjennom å utøva desse kan ein oppleva Gud i draumar og visjona ...

                                               

Boko Haram

Boko Haram er ei islamistisk militant gruppe frå Nigeria som er kjend for ei rekkje åtak på offentlege og sivile i Nigeria sidan 2009. Hausakallenamnet "Boko Haram" kan omsetjast til vestleg utdanning er forboden. Det eigentlege namnet til gruppa ...

                                               

Fulaniar

Fulaniane er eit folkeslag som fyrst og fremst bur i Sahel i Vest-Afrika og i tilgrensande område. Dei fleste snakkar fulfulde. Det bur fulaniar i Mauritania, Senegal, Guinea, Gambia, Mali, Nigeria, Sierra Leone, Benin, Burkina Faso, Guinea-Bissa ...

                                               

Kanurifolk

Kanurifolk er ei folkegruppe frå området kring Tsjadsjøen i delstaten Borno nordaust i Nigeria og i tilstøytande delar av Niger, Tsjad og Kamerun. Kanurifolka var den viktigaste gruppa i det historiske kongedømet Bornu. Språket deira er kanuri, e ...

                                               

Lamido

Lamido er ein tradisjonell tittel for ein konge, hovding, sultan eller emir i det nordlege Kamerun og det nordlege Nigeria. Ordet kjem av fulfulde laamiiɗo, fleirtal laamiiɓe, og er eit perfektivt partisipp i O-klassen og ƁE-klassen av verbet laa ...

                                               

Duma

Duma er eit russisk namn på ei representativ forsamling. Ordet er blitt brukt om fyrsteleg rådgjevande, statlege og kommunale forsamlingar. Ordet "duma" kjem frå verbet думать, som tyder å tenkje eller å vurdere. Nemninga blei brukt under keisart ...

                                               

Kosakk-registeret i Russland

Kosakk-registeret i Russland er sidan 1995 tillate friviljuge organisasjonar med kosakktradisjonar som har teke på seg å utføre ymse tenester for allmugen, men likevel ikkje kan setje opp militære eller paramilitære forband.

                                               

Mariar

Mariar er ei finsk-ugrisk folkegruppe som tradisjonelt har butt langs elvane Volga og Kama i Russland. Flesteparten av dagens mariar bur i republikken Mari El, og ein del bur også i Tatarstan og Basjkortostan. Ein kan dela mariane i tre grupper: ...

                                               

Fritidshusområde

Eit fritidshusområde er ei nemning som i Sverige er definert av SCB som eit område med minst 50 fritidshus der avstanden mellom husa er høgst 150 meter. Ein knapp tredel av Sveriges fritidshus ligg i slike definierte fritidshusområden. Dette tils ...

                                               

Småort

Småort er ei nemning som blir nytta i Sverige av Statistiska centralbyrån og er definert som ein samla busetnad med 50-199 innbyggjarar, der det er høgst 150 meter mellom husa. Ein småort kan likevel ha meir enn 200 innbyggjarar om delen fritidsb ...

                                               

Den thailandske hæren

Den thailandske hæren er hæren i Thailand og den eldste og største greina av det thailandske forsvaret. Hærsjefen er Apirat Kongsompong.

                                               

ARD

Arbeitsgemeinschaft der öffentlich-rechtlichen Rundfunkanstalten der Bundesrepublik Deutschland, vanlegvis berre kalla ARD, er ei friviljug samanslutning, eit forbund, av tyske kringkastingsselskap for radio og fjernsyn som til saman representere ...

                                               

Tyske kanslarar

Kanslaren er leiaren for den tyske sentralregjeringa. Kvar delstat har òg si eiga regjering, leidd av ein statsminister. Kanslarposisjonen har ein lang tradisjon og går tilbake til det tysk-romerske riket. Ei stilling som forbundskanslar Bundeska ...

                                               

Høgsteretten i USA

Høgsteretten i USA er den øvste føderale domstolen i USA. Han har mynde til å tolka og avgjera spørsmål om føderale lovar, mellom desse den amerikanske grunnloven. Domstolen har ni dommarar som blir utnemnd på livstid av den amerikanske president ...

                                               

Pediatri

Pediatri er den medisinske spesialiteten knytt til barnesjukdommar. Fagfeltet famnar vidt, og er slik ein utprega tverffagleg spesialitet. Lækjarar som spesialiserer seg i pediatri vert kalla barnelækjarar. Det finst meir enn 700 godkjende spesia ...

                                               

Frigjeringsdagen

Frigjeringsdagen er i Noreg dagen da dei tyske militære styrkane her i landet kapitulerte etter den nazi-tyske okkupasjonen, 8. mai 1945. Det stod tre hundre tusen tyske soldatar på norsk jord, og dersom dei hadde måtta bli nedkjempa militært, ku ...

                                               

Første mai

Første mai er internasjonal demonstrasjonsdag for den sosialistisk orienterte fagrørsla og alle sosialistiske og kommunistiske parti i heile verda. Det var den Andre Internasjonalen på kongressen sin i 1889 som vedtok at 1. mai skulle vera arbeid ...

                                               

Internasjonal dag mot homofobi

Internasjonal dag mot homofobi er ein dag arrangert til støtte for homo-, bi- og transseksuelleog for å kjempa mot reglar og haldningar som er imot dei. Han blir feira den 17. mai kvart år, første gong i 2005. Det er meininga at dagen skal gjera ...

                                               

Den internasjonale kvinnedagen

Den internasjonale kvinnedagen vert markert den 8. mars kvart år. Dagen vert nytta til ei verdsfemnande markering av rettane til kvinner, og til kampen for full jamstilling mellom kjønna. Mange stader vert det skipa til demonstrasjonar, opptog og ...

                                               

Mannsdagen

Mannsdagen er ein merkedag som er skipa etter privat initiativ og har vore markert årleg på ulike datoar av somme organisasjonar i nokre land sidan 1980-talet. I motsetnad til Den internasjonale kvinnedagen 8. mars kvart år, har Mannsdagen ingen ...

                                               

Den faste skilsdomstolen

Den faste skilsdomstolen er ein internasjonal domstol for frivillig løysing av konfliktar mellom statar. Domstolen vart oppretta ved konvensjon i 1899 etter den første fredskonferansen i Haag. Traktaten vart revidert i 1907 etter den andre fredsk ...

                                               

EU-domstolen

EU-domstolen eller Den europeiske unions domstol er det høgaste organet for den dømande makta i Den europeiske unionen. Han har sete i Luxembourg. Domstolen har fleire funksjonar. Han er ein forfatningsdomstol som har i oppgåve å tolka EU-lovgjev ...

                                               

Den internasjonale domstolen

For andre internasjonale domstolar i Haag, sjå Haag-domstolen Den internasjonale domstolen, på engelsk International Court of Justice, ICJ, er SN sin domstol. Domstolen vart skipa i 1945 og starta verksemda si i 1946. Den har sete i Haag i Nederl ...

                                               

Klimakonvensjonen

Klimakonvensjonen er det sentrale rammeverket for internasjonalt samarbeid i kampen mot klimaendringar. Klimakonvensjonen vart vedtatt 9. mai 1992 og trådte i kraft 21. mars 1994, og var 5. mars 2002 ratifisert av 185 statar og Den europeiske uni ...

                                               

Kyotoprotokollen

Kyotoprotokollen er ei oppfølging av Klimakonvensjonen. Protokollen fastset bindande og talfesta rammer for utslepp av klimagassar for landa som i konvensjonen er kalla vedlegg-1-partar, dvs industriland og land med overgangsøkonomi. Kyotoprotoko ...

                                               

Alliansen av små øystatar

Alliansen av små øystatar er ei gruppering av land som omfattar små øyar og lågtliggjande kystland. Organisasjonen vart skipa i 1990. Formålet med alliansen er å konsolidere desse små øystatane og interessene til utviklingsland i kampen mot klima ...

                                               

Amnesty International

Amnesty International vart stifta i 1961 av den engelske advokaten Peter Benenson på bakgrunn av ein artikkel han skreiv om samvitsfangar. Artikkelen fekk stor merksemd og førte til ein brevskrivingskampanje for lauslating av samvitsfangar i mang ...

                                               

Den arabiske ligaen

Den arabiske ligaen er ein politisk organisasjon med 22 medlemsland frå den arabiske verda. Ligaen arbeider for samarbeid innan næringsliv, finansvesen, transport, kultur, helsevesen, medlemslanda sin suverenitet og fremje av sams interesser. Lig ...

                                               

CARICOM

Caribbean Community and Common Market er ein internasjonal organisasjon som vart grunnlagd ved Chaguaramas-traktaten, som tredde i kraft 1. august 1973. Dei fyrste signatarmaktene var Barbados, Jamaica, Guyana og Trinidad og Tobago. Organisasjone ...

                                               

CoCom

CoCom er eit akronym for Coordinating Committee for Multilateral Export Controls. CoCom vart etablert i 1947 under den kalde krigen for å gjennomføra ein boikott av eksporten i vestlege land til land i Austblokka CoCom hadde 17 medlemsland: Austr ...

                                               

COMECON

Council for Mutual Economic Aid var ein økonomisk samarbeidsorganisasjon for ei rekkje kommunistland med Sovjetunionen i spissen. Han vart skipa i 1949 og vart nedlagt i 1991. Formålet med organisasjonen var å samordne medlemslanda sin økonomi, t ...

                                               

Den afrikanske unionen

Den afrikanske unionen er ein samarbeidsorganisasjon for statane i Afrika og vart danna 9. juli 2002 i Durban i Sør-Afrika. AU etterfølgjer den tidlegare samarbeidsorganisasjonen Organisasjonen for afrikansk einskap og har som mål å bli ein meir ...