ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 388




                                               

Druide

Druide var ein religiøs klasse hos fleire folk som tala keltiske språk. Dei var truleg både dommarar, spåmenn og prestar, og klassen kan ha vore delt i underklassar som reine druidar, filid sjåarar og bardi diktarar. Det er kjelder for at både me ...

                                               

Vestalinne

Vestalinne var ein prest for gudinna Vesta i Roma i antikken. Vestalinnene var unge kvinner som avla løfte om å vera kyske medan dei tente i Vesta-tempelet. Dei heldt den heilage elden på altaret brennande i tempelet på Forum Romanum. Gjekk elden ...

                                               

Mari El

Mari El er ein republikk i Russland, eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen, og heimlandet til det mariske folket. Mari El ligg midt i den europeiske delen av Russland. Hovudstaden er Josjkar-Ola, ein by ved Volga med om lag ein k ...

                                               

Isle of Wight

Isle of Wight er ei øy og eit grevskap i England, 5-8 km utanfor sørkysten av England i Den engelske kanalen. Ho er skild frå fastlandet av sundet Solent og ligg sør for grevskapet Hampshire. Øya er kjend for den vakre naturen og feriestadane, so ...

                                               

John Millington Synge

John Millington Synge var ein irsk dramatikar, diktar, skribent og folkloresamlar. Han var ein nøkkelperson i den irske litterære fornyinga, og var med å leggja grunnlaget for Abbey Theatre i Dublin. Synge er best kjend for teaterstykket The Play ...

                                               

Aidan av Lindisfarne

Heilage Aidan av Lindisfarne var ein irsk munk og misjonær i Storbritannia. Han var den første biskopen av Lindisfarne, og er best kjend for å ha grunnlagd Lindisfarne kloster. Aidan har fått æra for å ha innført kristendommen igjen til Northumbr ...

                                               

Heilage Jørgen

Den heilage Jørgen eller sankt Georg er ein folkekjær helgen innan kristendommen som særleg er kjend for å ha sigra over ein drake. Jørgen skal ha vore ein riddar er knytt til Kappadokia og Palestina. Han er rekna som vernehelgen for fleire grupp ...

                                               

Aegyptus

Aegyptus, den latinske forma av Egypt, var namnet på landet den tida det var ein romersk provins. I år 30 blei Egypt erobra av den romerske hærføraren Octavian, som seinare skulle bli keisar Augustus. Like før hadde styrkane til Octavian sin riva ...

                                               

Heilage Nikolas

Den heilage Nikolas eller Sankt Nikolaus er ein helgen kjend både i austleg og vestleg kristendom. Kulten kring han bygger på biskopen Nikolas frå Myra i Vesle-Asia, som levde på 300-talet. Lite er kjend om livet hans, men det finst ei rekkje sog ...

                                               

Heilage tre kongar

Heilage tre kongar er skapte i legendene, ut frå forteljinga i evangeliet etter Matteus, 2. kapitlet, om nokre vismenn frå Austerland som kom for å hylle Jesus. På 500-talet kjenner vi namna Kaspar - konge av Persia, Melkior - konge av Nubia og B ...

                                               

Heilage Birgitta

Birgitta Birgersdotter frå Sverige er kjend som den Heilage Birgitta. Ho var forfattar, teolog, klostergrunnleggjar og helgen. Birgitta var fødd i 1303 som Birgitta Birgersdotter, dotter til Birger Persson og Ingeborg Bengtsdotter. Birgitta døydd ...

                                               

Heilage Kolumba

Kolumba, av irsk Colm Cille, kyrkjedue var ein irsk klostergrunnleggjar og misjonær kjend for å ha spreidd kristendommen i Skottland. Han er rekna som ein av dei tolv irske apostlane, og er feira som ein helgen i fleire kyrkjesamfunn.

                                               

Heilage Ansgar

Heilage Ansgar, Anskar eller Oscar var erkebiskop av Hamburg-Bremen, men er mest kjend for misjonærvirket sitt, med tilnamnet Nordens apostel. Ansgar er vernehelgen for Skandinavia, den danske kyrkja og for bispedøma Hamburg og Bremen.

                                               

Heilage onsdag

Hendingane i evangelia i Det nye testamentet knytt til denne dagen er ei samansverging mellom "overprestane og dei eldste i folket" om å ta livet av Jesus og salvinga av Jesus i Betania. Læresveinane meiner olja burde vore seld og pengane gjevne ...

                                               

Heilage Cecilia

Heilage Cecilia er ein kristen helgen som leid martyrdøden tidleg på 200-talet, truleg i år 230. Ho er vernehelgen for musikarar og blinde. Cecilia er rekna som helgen i katolsk og ortodoks kristendom og i delar av den anglikanske kyrkja. Minneda ...

                                               

Heilage tysdag

I orthodoks kristendom, den armenske apostoliske kyrkja og i orientalske katolske kyrkjer som følgjer bysantinsk ritus blir dagen kalla "store tysdag" eller "store og heilage tysdag". Denne dagen markerer ein Likninga om dei ti brudejentene Mat. ...

                                               

Heilage Scholastica

Scholastica var ei italiensk nonne som er rekna som helgen i den katolske og den ortodokse kyrkja. Etter tradisjonen var ho tvillingsyster til Benedikt av Nursia, grunnleggjaren av benediktinarordenen, og dei to blir ofte avbilda saman. Scholasti ...

                                               

30. mai

Den heilage Isak av Konstantinopel Dei heilage Gabinus og Crispulus Dei heilage Basilios den Eldre og Emmelia Den heilage Madelgisilus Den heilage Josef Marello Den heilage Exsuperantius Den heilage Anastasius II av Pavia Den heilage Walstan av B ...

                                               

Hinduar

Hinduar er personar som på eitt eller anna vis føler seg som del av hinduismen. Enkelt sagt er det nesten alle frå det indiske subkontinentet og øyar i nærleiken, i tillegg til etterkomarane deira, så lenge dei ikkje reknar seg som del av ein ann ...

                                               

14. februar

1961: Grunnstoff 103, lawrencium, blei framstilt ved Universitetet i California. 2005: Den tidlegare statsministeren i Libanon, Rafik Hariri, og 21 andre blei drepne då eksplosivar gjekk av medan han køyrde forbi i Beirut. 1876: Alexander Graham ...

                                               

Haustfest

Haustfest eller innhaustingshøgtid er ei årleg feiring av grøden ein har hausta inn. Ein kan feira han på ulike årstider, i tempererte strok gjerne om hausten. Haustfestar er gjerne viktige i samfunn der jordbruk står sterkt, men kan også vera tr ...

                                               

Imbolc

Imbolc eller imbolg er ei gammal keltisk høgtid som ligg midt mellom vintersolkverv og vårjamdøgn, det vil seia i byrjinga av februar eller ved dei første vårteikna. Høgtida blir også feira av mange nyheidne grupper. Høgtida var opphavleg tileign ...

                                               

Bål

Bål er ein haug av brennbart materiale, typisk ved, som er sett i eld. Ein kan tenna bål for ulike praktiske og symbolske føremål, som å gje lys og varme, tilreia mat, feira ei høgtid eller brenna noko.

                                               

Kaldmathøgtida

Kaldmathøgtida er ei austasiatisk feiring markert i Kina, Korea og Vietnam. Ho finn stad like før den klare og lyse høgtida, og er ei vårhøgtid der ein feirar nytt liv. Bortsett frå i skotår ligg høgtida på den 5. april i den vestlege kalenderen, ...

                                               

Bort, Verdens Jule-Glæde

"Bort, Verdens Jule-Glæde" er opningssalmen i den fyrste salmesamlinga Hans Adolph Brorson gav ut; Nogle Jule-Psalmer. Salmen er eit åtak på den verdslege julefeiringa, og ei oppmoding om å feie vekk gamle juleskikkar, og heller samle seg om stal ...

                                               

Id

Oppslagsordet id kan ha fleire tydingar: ID, ei forkorting for namnet på delstaten Idaho i USA. Id ul-fitr, ei muslimsk høgtid som markerer slutten på fastemånaden ramadan. Id ul-adha, ei muslimsk høgtid til minne om profeten Ibrahim si vilje til ...

                                               

Midsommar

Midsommar kan visa til ei tid midt på sommaren, særleg om tida rundt sommarsolkverv. Tida er blitt feira som ei høgtid over lang tid ein rekkje stader. Bålbrenning er ein utbreidd skikk for å feira dagen. I Europa blei den heidenske høgtida krist ...

                                               

Kwanzaa

Kwanzaa er ei sju dagars afroamerikansk høgtid som varer frå 26. desember til 1. januar, vanlegast feira i USA. Namnet kjem frå swahiliuttrykket "matunda ya kwanza", ‘dei første fruktene’. Høgtida blei innstifta av den afroamerikanske nasjonalist ...

                                               

1842

Konventikkelplakaten blei oppheva. Det norske misjonsselskap blei oppretta.

                                               

1741

1741 var eit normalår som byrja på ein sundag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein torsdag i den julianske kalenderen, som var 10 dagar seinare.

                                               

1797

27. desember: Hans Nielsen Hauge vart arrestert for brot mot Konventikkelplakaten.

                                               

Rekombinasjon i kosmologi

Rekombinasjon er innan kosmologi at elektron, proton og nøytron vart kombinert til nøytrale atom av hydrogen og helium kring omtrent 400 000 år etter Big Bang. Suffikset re er i denne samanheng misvisande sidan dette var første gang i historia ti ...

                                               

Hannes Alfvén

Hannes Olof Gösta Alfvén var ein svensk fysikar. Han blei tildelt Nobelprisen i fysikk i 1970 for arbeid innan magnetohydrodynamikk. Han var opphavleg elektroingeniør og arbeidde innan kraftforsyning. Seinare gjekk han over til forsking, og han h ...

                                               

Max von Laue

Max von Laue var ein tysk fysikar. Laue er særleg kjend for oppdaginga av interferensen til røntgenstrålane i 1912 saman med W. Friedrich og P. Knipping. For denne oppdaginga fekk dei Nobelprisen i fysikk i 1914. Den metoden han opphavleg brukte ...

                                               

Qi i kinesisk filosofi

Qi, chi eller ki tyder pustekraft, livskraft eller naturleg energi og er i følgje kinesisk kultur ein rytmisk gjennomstraumande energi i alle levande vesen og i all materie. Direkte omsett tyder ordet vatn, luft, damp eller ande. Det kinesiske sk ...

                                               

Otto Heckmann

Otto Hermann Leopold Heckmann var ein tysk astronom. Det viktigaste forskingsområdet hans var astrometri, dynamikken i stjernesystem og kosmologi. Heckmann var professor ved universitetet i Göttingen frå 1935 til 1941, og ved universitetet i Hamb ...

                                               

Dusit

Dusit-slottet Dusit-distriktet, eit distrikt i Bangkok Dusit-underdistriktet i Nakhon Si Thammarat, i Tham Phannara-distriktet Dusit-underdistriktet i Bangkok i Dusit-distriktet

                                               

Pave Aleksander I

Den heilage Aleksander I var pave frå ca. 105 til sin død. Han skal, ifylgje Liber Pontificalis ha vore frå Roma, og var ein disippel av Plutark. Aleksander skal ha vore den som innførte skikken med å signe hus med vievatn, og han skal ha påbudt ...

                                               

1. juni

Romarane dyrka Carna, gudinna for hjartet og andre indre organ, på denne dagen.

                                               

Den heilage Lucia

Lucia, var ein kristen martyr frå Siracusa på Sicilia som blir feira som helgen i den katolske kyrkja med festdag 13. desember. Den unge kristne jomfrua Lucia lei martyrdøden under keisar Diokletian. Ho blir i kristen kunst framstilt med eit sver ...

                                               

Hutatma Chowk

Hutatma Chowk er det offisielle namnet på eit torg i Sør-Mumbai i Maharashtra i India. Fram til 1960 var plassen kjend som Flora Fountain etter fontena som står der. Plassen vart offisielt omdøypt til minne om medlemmar av Samyukta Maharashtra Sa ...

                                               

23. november

Klemetsmesse eller båtsok til minne om den heilage Clemens, ein tidleg biskop av Roma og martyr. Merkt med anker eller kyrkje. Denne dagen skulle alle båtar ligga ved land.

                                               

Engelbrekt Engelbrektsson

Engelbrekt Engelbrektsson var ein svensk fridomskjempar, bergmann og rikshøvedsmann. Han vart truleg fødd på 1390-talet. Han vart myrda den 4. mai 1436. Engelbrekt leia Engelbrektsopprøret i 1434 mot kong Erik av Pommern. Den 11. januar 1435 vart ...

                                               

Joe Hill

Joe Hill, fødd Joel E. Hägglund, også kjend som Joseph Hillström var ein amerikansk arbeidar-aktivist og medlem i den radikale fagorganisasjonen IWW. Han blei avretta for mord etter ei kontroversiell rettssak, og blei som martyr for arbeidarrørsl ...

                                               

26. januar

1905: Prins Carl av Danmark blei konge av Noreg som Haakon 7. 1964: Alle 14 ombord i fiskebåten "Nysjø" av Troms omkom då han vart pårens av det austtyske lasteskipet "Trattendorf" på Hjelmsøybanken. 2001: Holmlia-drapet: 15 år gamle Benjamin Her ...

                                               

Saligkåring

Saligkåring eller beatifikasjon er ei paveleg fråsegn der ein avdød vert erklært "salig" og vert tillaten gjort til gjenstand for liturgisk feiring i avgrensa omfang, det vil seie innanfor eit bispedøme eller eit ordenssamfunn. Før ei saligkåring ...

                                               

Tizian

Tizian, fullt namn Tiziano Vecellio, fødd omkring 1485 i Pieve di Cadore i landområdet Cadore nær Belluno i Veneto i republikken Venezia i Italia, død 27. august 1576 i Venezia, var ein italiensk høgrenessansemålar og leiande for den såkalla vene ...

                                               

Miracle

"Miracle" er ein singel av Paula Seling & Ovi, gjeven ut 15. januar 2014. Songen er skriven av Phillip Halloun, Ovidiu Cernăuţeanu, Victor Forberg Skogberg og Frida Amundsen, og produsert av Beyond51 i Oslo i Noreg.

                                               

Mirakelet til huset Brandenburg

Mirakelet til huset Brandenburg syner til dødsfallet til tsarinne Elisabeth av Russland i byrjinga av 1762. Seks år ut i sjuårskrigen var forsvaret til Kongedømet Preussen kraftig svekka og dei hadde nettopp mista den viktige hamnebyen Kolberg ve ...

                                               

Evstratij Petsjerskij

Ifølgje soga blei Evstratij Petsjerskij fødd i ein rik familie i Kiev på 1000-talet. Som vaksen gav han alt han hadde til dei fattige og blei munk i Grotteklosteret. Då Kiev blei angripen av kiptsjakarar i 1096 blei Grotteklosteret lagd i ruinar ...