ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 386




                                               

Frederick Winslow Taylor

Frederick Winslow Taylor var ein amerikansk ingeniør og oppfinnar. Han såg tidleg viktigheita av rasjonalisering og effektivisering i industrien. I 1881 utførte han difor dei første tidsstudie i eit stålverk. Ut frå dette arbeidet utvikla han ein ...

                                               

A.J.P. Taylor

Alan John Percival Taylor var ein framståande britisk historikar. Han er særleg kjend for boka The Origins of the Second World War, der han mellom anna hevda at sterkaste kimen til utbrotet av andre verdskrigen i september 1939 låg i det utilstre ...

                                               

Onlooker Nunatak

Onlooker Nunatak er ein isolert nunatak som stikk opp av isen i Rennickbreen like søraust for Morozumi Range. Han vart namngjeven av den nordlege geolog-gruppa frå New Zealand Geological Survey Antarctic Expedition, 1963-64. Namnet indikerer plas ...

                                               

Bystander Nunatak

Bystander Nunatak er ein nunatak i Antarktis, 2435 moh, som ligg,5 nautiske mil sørvest for Forsythe Bluff, på vestsida av Daniels Range i Usarp Mountains. Namnet vart gjeve av den nordlege geolog-gruppa frå New Zealand i 1963–64, og indikerer at ...

                                               

Aleksandr Tsjivadze

Aleksandr Gabrielis dze Tsjivadze er ein georgisk tidlegare fotballspelar frå Klukhori som spelte 46 landskampar for Sovjetunionen og vann cupvinnarcupen 1981 med Dinamo Tbilisi. Han var midtstoppar.

                                               

Lunde i Ångermanland

Dei såkalla Ådalshändelserna skjedde i Lunde 14. mai 1931. Soldatar skaut og drap fire mann og ein kvinneleg tilskodar til eit demonstrasjonstog i samband med ein arbeidskonflikt.

                                               

Meisterligaen 2004

Meisterligaen 2004 var den 12. årgangen av den viktigaste turneringa for europeiske fotballklubbar; UEFA Champions League. Den portugisiske klubben FC Porto vann turneringa den 26. mai 2004 på Arena AufSchalke i Gelsenkirchen etter å ha sigra 3-0 ...

                                               

Tengiz Sulakvelidze

Tengis Sulakvelidze er ein georgisk tidlegare fotballspelar som spelte 55 landskampar for Sovjetunionen og vann cupvinnarcupen 1981 med Dinamo Tbilisi. Han var høgreback.

                                               

Edwin Flack

Edwin Harold Flack, òg kjend som Teddy Flack, var ein australsk friidrettsutøvar og tennisspelar. Han var den fyrste olympiske utøvaren som representerte Australia.

                                               

Hattrick

Hattrick er eit nettbasert fotballmanagerspel med over 900 000 brukarar frå heile verda. Ein brukar får utlevert eit lag med rundt 20 spelarar og startar i ein av dei lågare divisjonane i det landet ein held til i.

                                               

Europacupen i fotball 1968

Europacupen i fotball 1968 var ei fotballturnering der vinnarane av 31 nasjonale toppseriar i fotball deltok, attåt tittelsforsvarar Celtic FC. Turneringa var den 13. i rekka og vart vunnen av Manchester United. I finalen på Wembley stadion i Lon ...

                                               

26. juni

1978: Alle 18 ombord omkom då eit helikopter på veg frå Flesland til Statfjord styrta i Nordsjøen. 1884: Regjeringa Sverdrup, Noregs fyrste parlamentariske regjering, vart utnemnd. 1889: Stortinget vedtok lov om folkeskule.

                                               

20. oktober

1987: Tunnel- og brusambanda mellom Ålesund by og Ellingsøya, Valderøya og Giske vart opna av kong Olav.

                                               

Bueine Nujeidat

Bueine Nujeidat er ein arabisk lokal kommune i Nord distrikt i Israel. Han består av to landsbyar, Bueine og Nujeidat, som vart slått saman i 1987 og fekk status som lokal kommune i 1996. I følgje Israelsk statistisk sentralbyrå er folketalet 7 9 ...

                                               

Jadeidi-Makr

Jadeidi-Makr eller Makr-Jadeidi er ein arabisk lokal kommune som vart danna då to arabiske byar, Makr og Jadeidi, vart slått saman i 1990. Han ligg nokre få kilometer aust for byen Akko i Nord distrikt. I følgje Israelsk statistisk sentralbyrå ha ...

                                               

1981

6. desember: Det blei halde omval for Stortingsvalet 1981 i Buskerud og Troms. 6. februar: Seisnurparen "Western" forsvann på Helgelandskysten. Sju personar døydde. 14. oktober: Kåre Willoch overtok som statsminister etter Gro Harlem Brundtland. ...

                                               

13. desember

Lussimesse, Lucianatta. Markert med lys, bål eller beger. Lussinatta var i folketrua den lengste og mørkaste natta i året. Ho var fylt av uhygge, og frå denne dagen og fram til jul var dei underjordiske og alt trollpakk ute. Dei 12 neste dagane g ...

                                               

Wojciech Jaruzelski

Wojciech Witold Jaruzelski var ein polsk general og politikar som var statsminister i Polen frå 1981 til 1985, og president 1989-90.

                                               

27. oktober

1971: Republikken Kongo endre namn til Zaire. 1904: Opninga av undergrunnsbana i New York. 1958: Iskander Mirza, første presidenten av Pakistan, blei avsett i eit statskupp av general Ayub Khan, som var blitt innsett av Mirza til å halda unntakst ...

                                               

1908

1908 var eit skotår som byrja på ein onsdag i den gregorianske kalenderen og eit skotår som byrja på ein tirsdag i den julianske kalenderen.

                                               

1941

1941 var det andre året i 1940-åra. I den pågåande andre verdskrigen vart både Sovjetunionen og Sambandsstatane utsette for åtak, med dette vert dei dregne med i krigen.

                                               

Galizia

Galizia, ukrainsk Галичина, polsk Galicja, tysk Galizien, også Raudrussland, er ein historisk region i det sentrale Europa, sidan 1945 delt mellom Ukraina og Polen. Molotov-Ribbentrop-pakta i 1939 innebar for Galizia sin del at landet vart delt i ...

                                               

Benazir Bhutto

Benazir Bhutto var ein pakistansk politikar og tidlegare statsminister, den første valde regjeringsleiaren i eit muslimsk land etter kolonitida. Ho var statsminister i to periodar, 1988–1990 og 1993–1996. Ho blei drepen like etter at ho hadde hal ...

                                               

Knut

Knut, Knud og Knute er mannsnamn av nordisk opphav. Det kjem truleg av norrønt knútr, det same ordet som moderne "knute", men kan og tyda "den kjekke". I Danmark har Knut vore eit kongenamn, og då i tydinga samlande - eit knutepunkt. Knut den mek ...

                                               

Sinusknuten

Sinusknuten dannar dei elektriske impulsane som fører til samantrekking av hjartemuskulaturen. Han ligg i det høgre framkammeret til hjartet. Sjølv om alle muskelcellene i hjartet har evna til å danna elektriske impulsar eller aksjonspotensial so ...

                                               

Perihelargument

Perihelargumentet er eit av baneelementa som beskriv ein lekam i bane rundt sola, som til dømes ein planet. Det er vinkelen mellom oppstigande knute og perihel, målt i baneplanet. Å leggje han til lengda til oppstigande knute gir lengdegraden til ...

                                               

Knut den heilage

Knut IV av Danmark var konge av Danmark frå 1080 til 1086, då han blei drepen. Han blei seinare helgenerklært som den første dansken, og er kjend som Knut den heilage. Etter norrøn namneskikk heiter han Knut Sveinsson, dansk Knud Svendsen.

                                               

Råbandsknute

Råbandsknute, råbandsknop eller båtmannsknop er ein svært vanleg knute som er enkel å knyte. Den bør ikkje brukast til å knyte saman to ulike tau. Råbandsknuten er kjennemerkt av to identiske bukter som omsluttar kvarandre, og endar som går ut pa ...

                                               

Knut Lundmark

Knut Emil Lundmark var ein svensk astronom, astronomiprofessor og leiar av observatoriet ved universitetet i Lund frå 1929 til 1955. I ein omfattande vitskapleg produksjon har han mellom anna handsama forholdet mellom stjernespektrum og den absol ...

                                               

Knop

Knop er i utgangspunktet ein knute på eit tau, men er mest brukt som mål for hastigheita på båtar og luftfartøy. Ein knop er lik ei hastigheit på ei nautisk mil per time. Den historiske årsaka til namnet er at ein tidlegare brukte ei line med kno ...

                                               

1843

1843 var eit normalår som byrja på ein sundag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein fredag i den julianske kalenderen.

                                               

Knut Lavard

Knud eller Knut Lavard kjend som Heilage Knut, var ein dansk kongsson og opphav til kongeslekta valdemarane. Han blei drepen av mennene til danskekongen, onkelen sin, og seinare utropt til helgen etter oppfordring frå sonen sin, Valdemar I av Dan ...

                                               

Peter Grünberg

Peter Grünberg var ein tysk fysikar. Han fekk Nobelprisen i fysikk for 2007 saman med Albert Fert for arbeidet sitt med nanoteknologi. Grünberg oppdaga i 1988 GMR-effekten, som på 1990-talet drastisk auka lagringskapasiteten på harddiskaar. Alle ...

                                               

Kondensert fase-fysikk

Kondensert fase-fysikk er ei grein av fysikken som skildrar oppbygningen av stoff ved moderate og låge energiar og temperaturar, typisk mindre enn 100 °C. Stoff er i denne samanhengen system med mange atom og molekyl, dvs. det meste av den verda ...

                                               

Kvantemekanisk tunnelering

Kvantemekanisk tunnelering er eit fenomen i kvantemekanikken der ein partikkel kan røre seg i strid med dei grensene energien eller rørslemengda til partikkelen skulle tilsei, så lenge denne rørsla skjer innanfor grensene gjeve av Heisenbergs usk ...

                                               

Bordeaux

Bordeaux er ein hamneby sørvest i Frankrike med eit storbyområde med 925 253 innbyggjarar etter ei folketeljing i 1999. I 2006 var det estimert eit folketal på over 1 million innbyggjarar. Byen er hovudstad i regionen Nouvelle-Aquitaine, i tilleg ...

                                               

Richard Feynman

Richard Phillips Feynman var ein framståande amerikansk fysikar. Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1956 saman med Julian Schwinger og Sin-Itiro Tomonaga for arbeidet sitt med kvanteelektrodynamikk. Feynman var ein av dei viktigaste amerikan ...

                                               

Andre Geim

Andre Konstantin Geim er ein russisk–nederlandsk–britisk fysikar og materialvitar. Han er oppdagar av karbonmaterialet grafén, og har òg gjennomført eksperiment med magnetisk levitasjon som fekk ein frosk til å levitere. Dette eksperimentet førte ...

                                               

Elektronisk bompengeinnkreving

Elektronisk bompengeinnkreving er ein måte å krevje inn bompengar på automatisk som eliminerer bilkø ved bomstasjonar. Noreg har vore ein pionér på dette området, og det vart fyrst etablert i Bergen saman med manuelle bomstasjonar i 1986. Kvar bi ...

                                               

Gowy

Gowy er ei elv i Cheshire i England og ei sideelv til Mersey. Ho er totalt rundt 32 kilometer lang. Elva har utspring i den vestre delen av Cheshire, i åsane ved Peckforton Castle og landsbyen Peckforton, svært nær kjelda til elva Weaver. Mens We ...

                                               

Bon

Bon eller BON kan visa til: Kultur Bön bon, bøn, ein tibetansk religiøs tradisjon O-bon, ei japansk høgtid Bon Jovi, band frå New Jersey i USA Bon Iver, amerikansk band grunnlagd av Justin Vernon Personnamn Jon Bon Jovi John Francis Bongiovi, f. ...

                                               

Jødiske bøner og gudstenester

I rabbanittisk jødedom er det tre daglege gudstenester på vanlege dagar - sjaḥarít, minḥá og ʿarbít. Alle desse gudstenestene inneheld ein velsigningsserie som blir kalla "ʿAmidá". ʿAmidáen blir òg nokre gonger kalla tefillá. Særleg blant askenas ...

                                               

Fader vår

"Fader vår" eller "Herrens bøn" er ei av dei mest sentrale kristne bønene; det var denne bøna Jesus lærte disiplane. Ho finst i to ulike versjonar, Matt. 6:9–13 og Luk. 11:2–4. Versjonen frå Matteusevangeliet er den som blir nytta mest. Fadervåre ...

                                               

Modé aní

Modé aní eller Modá aní, ‘takk gjev eg’, er ei sentral bøn i jødedommen. Sidan denne bøna ikkje inneheld Guds namn kan ho seiast føre ein vaskar hendene om morgonen, og etter tradisjonell jødedom seier jødiske kvinner og menn denne bøna når dei v ...

                                               

Ave Maria

Ave Maria eller Ver helsa, Maria, òg kalla "Engelehelsinga", er ei katolsk bøn retta til Jomfru Maria. Dei første fire linene er henta frå engelen Gabriels helsing til Maria i Evangeliet etter Lukas. Dei tre siste linene er ei bøn om Marias forbø ...

                                               

Jesusbøna

Jesusbøna er ei bøn som tek opp att orda "Jesus Kristus, miskunna deg over meg!" eller ei litt lengre utgåve: "Herre Jesus Krist, Guds son, miskunna deg over meg, ein syndar!" Bøna er den same som den blinde Bartimeus i vegkanten ved Jeriko i føl ...

                                               

Hesjván

Hesjván, òg kalla marhesjván, er den åttande månaden i det religiøse jødiske året og den andre i det sivile. Han fell som regel i oktober/november i den gregorianske kalenderen, og regntida i Israel tek gjerne til då. Namnet på månaden kjem frå a ...

                                               

Novene

Novene eller latin novena er ein hovudsakleg katolsk skikk som går ut på at ein ber om noko særskild ni bøner etter kvarandre. Ofte ber ein rosenkransbøn i samband med novene, men ein kan også be ulike bøner knytt til særskilde novener. Ein kan h ...

                                               

Juleplantar

Juleplantar er plantar ein knyter til jula av ulike grunnar, gjerne fordi dei er vintergrøne eller fordi dei ber blomar eller frukter på denne tida. I tillegg til grønt er plantar med raudfarge ofte nytta som juleplantar. Ein nyttar plantane til ...

                                               

Natt

Natt er den delen av døgnet då det er mørkt. Astronomisk kan det definerast som den tida sola er under horisonten på ein viss stad. Netter vil likevel som regel vera kortare enn dagar fordi sollyset blir brote i atmosfæren når sola er like nedanf ...