ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 384




                                               

Potharadju

Potharadju er namnet på ein type gudar og ein prestekaste på landsbygda i Andhra Pradesh. Dei har begge ein vernande funksjon i høve til jorda, grøda og landsbyane sine, og høyrer til eldgamle dravidiske tradisjonar.

                                               

Guru Nának

Nának vart fødd i landsbyen Talvandi Rai Bhoai, no kjend som Nankána Sáhib, i nærleiken av Lahore i det noverande Pakistan. Foreldra hans, Mehta Kalu og Matta Tripat, var hinduar og høyrde til kjøpmannskasten. Allereie som gutunge var Nának fasci ...

                                               

Nord- og Sør-dynastia

Nord- og Sør-dynastia er nemninga på tidsrommet mellom 420 og 598 i kinesisk historie. Byen Luoyang vart frå Xiangnu i nord overfallen av ein hær i 316 og øydelagt. Heile Kina nord for Chang Jiang vart erobra av nomadehærar, men Jin-fyrstane saml ...

                                               

Jin-dynastiet (266–420)

Jin-dynastiet er ein tidsalder i kinesisk historie som varte frå 265 til 420. Det avløyste Dei tre kongedøma i Kina, og blei etterfølgd av Nord- og Sør-dynastia. Dynastiet vert delt i to tidsrom: Vest-Jin, 西晉 / 西晋 Xï-Jìn: 265–316 Aust-Jin, 東 ...

                                               

Fem dynasti og ti kongerike-tida

Fem dynasti og ti kongerike-tida er nemninga på ein vel 50 år lang periode i kinesisk historie. Perioden tok til med Tang-dynastiet sitt endelege fall i år 907 og enda med at Song-dynastiet etablerte si overmakt i 960. Under Fem dynasti og ti kon ...

                                               

Zhou-dynastiet

Zhou-dynastiet vert inndelt i eit vestleg dynasti med hovudstad i Hao i følgje fleire forskarar identisk med Zongzhou om lag 1122/1045--711771 f.Kr., og i eit austleg dynasti med hovudstad i Chengzhou no Luoyang 770-256 f.Kr. Delelinja er eit åta ...

                                               

Shang

Shang, tidlegare også kjend som Yin-dynastiet, var eit dynasti i Kina under bronsealderen på 1000-talet f.Kr. Det er tradisjonelt tidfest til å ha vart frå 1760 eller rundt 1600 f.Kr. til 1122/1027 f.Kr. Det herska over den nedre elvedalen til Hu ...

                                               

Tang-dynastiet

Tang-dynastiet var ei keisarslekt som hadde makta i Kina frå 618 til 906, unntatt tida 690-705. Dynastiet var grunnlagt av Li Yuan og hadde si største utstrekking under keisar Taizong si regjeringstid. Etter Tang-dynastiet følgde tidsperioden Fem ...

                                               

Ajjubide-dynastiet

Ajjubide-dynastiet var eit muslimsk dynasti av kurdarar som herska over Egypt, Syria, Jemen, Diyarbakir, Mekka, Hijaz og det nordlege Irak på 1100- og 1200-talet.

                                               

Song-dynastiet

Song eller Sung-dynastiet var eit herskardynasti som rådde i Kina frå 960 til 1279. Grunnlegginga av Song-dynastiet var den fyrste gongen Kina vart sameina etter at Tang-dynastiet fall i 907. Song-perioden kan delast inn i to, den nordlege Song-p ...

                                               

Qing

Qing eller Mandsju-dynastiet var eit kinesisk dynasti av mandsjuisk opphav. Det vart grunnlagt av ein stamme frå Mandsjuria som styrta Ming-dynastiet. Dynastiet regjerte frå 1644 til 1912, då Republikken Kina vart oppretta, og var det siste eigen ...

                                               

Han-dynastiet

Han-dynastiet var ei kinesisk herskarslekt som hadde makta i Kina frå 200-talet f.Kr. til 200-talet e.Kr. Denne tida er rekna som ein gullalder i kinesisk historie, og dynastiet har gjeve namn til den største kinesiske folkegruppa, han-kinesarar. ...

                                               

Sui-dynastiet

Suidynastiet var det dynastiet som gjenoppretta keisardømet i Kina etter ei lang tid med indre strid. Dynastiet hadde makta frå 581 til 618. Sui-dynastiet blei grunnlagd av keisar Wen Yang Jian. Det hadde Changan dagens Xian som hovudstad. Dynast ...

                                               

Yuan-dynastiet

Yuan-dynastiet var eit herskardynasti i Kina som offisielt varte frå 1271 til 1368, òg kalla Det mongolske dynastiet. Det er eitt av to dynasti i kinesisk historie grunnlagt av folkeslag som ikkje høyrer til Hàn-etnisiteten. Dei fleste kinesarar ...

                                               

Astronomer Royal

Astronomar Royal er eit embete i det kongelege hushaldet i Storbritannia. Det finst to embetsinnehavarar, ein Astronomar Royal og ein Astronomar Royal for Scotland. Embetet vart oppretta av Karl II av England den 22. juni 1675. Han hadde den 4. m ...

                                               

Ex officio

Ex officio kan omsettast til norsk i embets medfør eller på vegne av tenesta. Det betyr at nokon, til dømes ei styresmakt skal utføre noko av eige tiltak, eige initiativ, og altså utan at nokon utanforståande fremmer krav om at dette skal gjerast ...

                                               

Romersk konsul

Konsul var det høgaste embetet i den romerske republikken, og blei halde av to menn for eitt år om gongen. I følgje tradisjonen avløyste konsulordninga monarkiet i 510 f.Kr. Romarane viste til år ved hjelp av namna til dei som var konsular det år ...

                                               

Funksjon

Funksjon har fleire tydingar: invers funksjon eller omvendt funksjon Funksjon i verksemd, utføring av det arbeid som følgjer med ei stilling, eit embete osv. Funksjon i fysiologi, verksemda eller ytinga som vert uført av eit organ eller organsyst ...

                                               

Cato den eldre

Marcus Porcius Cato var ein romersk statsmann, ofte kalla "Censoren", Sapiens, Priscus, eller "Den eldre" for å skilje han frå Cato "Den yngre", som var oldebarnet hans. Han var av ei gamal plebeiarfamilie, som var kjend for nokre militære embete ...

                                               

Isaac Abrabanel

Isaac ben Juda Abrabanel, også skrive Abravanel og Abarbanel, var ein portugisisk jødisk statsmann, filosof, bibelkommentator og finansmann. Abrabanel hadde lenge eit embete ved hoffet til kong Alfonso V i Portugal, medan han samtidig arbeidde me ...

                                               

Edil

Edil var eit romersk embete innstifta i 494 f.Kr. etter eit tilfelle av secessio plebis. Det var totalt to edilar som begge hadde tilsyn med tempelet åt Ceres, der dei òg hadde kontoret sitt. Edilane hadde fleire oppgåver: Dei assisterte konsulan ...

                                               

Pretor

Pretor var eit embete i Romarriket. Opphavleg var pretor namnet på dei to romerske hærførarane, men frå 367 f.Kr. var det tittelen på embetsmenn som leidde rettsstellet og stod nærast konsulen i rang. Frå 250 skifta bypretoren rett mellom romersk ...

                                               

Shipping Controller

British Shipping Controller eller berre Shipping Controller var eit embete under koalisjonsregjeringa til Lloyd George i 1916 for å regulere og organisere handelsfartøy. Føremålet var å kunne forsyne Storbritannia med materiale under første verds ...

                                               

Admiralitetet

Admiralitetet var tidlegare ansvarleg for Royal Navy og vart oppretta omkring 1400. Admiralitetet vart i 1964 innlemma i Forsvarsdepartementet saman med War Office og Air Ministry. I 1546 oppretta Henrik VIII eit Council of the Marine, seinare Na ...

                                               

Rikskanslar i Storbritannia

Rikskanslar i Storbritannia, før 1707 rikskanslar i England, er eitt av dei høgaste embeta i regjeringa i Storbritannia. Rikskanslaren er ein høgare statsoffiser, og vert utnemnd av monarken etter råd frå statsministaren. Det skal normalt utnemna ...

                                               

Demografien til London

Demografien til London er prega av at byen er ein av dei mest multikulturelle byane i den industrialiserte verda, med meir enn 300 morsmål og meir enn 50 etniske grupper med meir enn 10 000 personar. Mange av gruppene har samla seg i visse bydela ...

                                               

Ukrainarar

Ukrainarar, er ei aust-slavisk folkegruppe. Dei bur hovudsakleg i Ukraina og har ukrainsk som morsmål. Medan det òg er vanleg å kalla alle innbyggjarane i Ukraina for ukrainarar, er det berre 77.8 % av dei som er ukrainarar i etnisk forstand. Det ...

                                               

Kaluga oblast

Kaluga oblast er ein provins i Russland og eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Hovudstaden er Kaluga, arealet er 29 800 km² og innbyggjartalet er 1 011 000.

                                               

Ivanovo oblast

Ivanovo oblast, er ein provins i Russland og eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Hovudstaden er Ivanovo, arealet er 23 900 km² og innbyggjartalet er 1 062 000.

                                               

Rjazan oblast

Rjazan oblast, er ein provins i Russland og eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Hovudstaden er Rjazan, arealet er 39 600 km² og innbyggjartalet er 1 154 000.

                                               

Tyskarar

Tyskarar er menneske knytte til tysk kultur gjennom busetjing eller opphav. Tydinga av omgrepet har variert. Opphavleg var alle tysktalande rekna som tyskarar, medrekna dei som snakka nedertysk, no kjend som nederlendarar. Ei tid blei det brukt o ...

                                               

Leningrad oblast

Leningrad oblast er eit oblast vest i Russland. Leningrad oblast er ei føderal eining i den russiske føderasjonen. Oblastet omfattar omlandet til byen St. Petersburg, som tidlegare heitte Leningrad, men byen sjølv er ikkje del av oblastet. Namnet ...

                                               

Murmansk oblast

Murmansk oblast er ein oblast i den nordvestre delen av Russland, og eit russisk føderasjonssubjekt. Administrativt senter er Murmansk. Arealet er 144 900 km², og innbyggjartalet er 795 400 der.

                                               

Israelittar

Israelittar var ei hebraisktalande folkegruppe som levde i Israels land under Kongetida. Opphavleg viste omgrepet til etterkomarar av patriarken Jakob, som seinare fekk namnet Israel 1. Mosebok 32, 27-28. Etter at kong Salomo døydde, då riket ble ...

                                               

Messianske jødar

Messianske jødar er personar av jødisk etnisitet som reknar seg som jødar, sjølv om dei trur at Yeshua er den Messias som profetane talde om. I motsetnad til dei kristne, nyttar dei ikkje namnet Jesus, men det opphavlege hebraiske namnet Yeshua. ...

                                               

Pathanarar

Pathanar eller pashtunar er ei folkegruppe som stammar frå området mellom Hindukush nordaust i Afghanistan og nordlege delar av Indus i Pakistan. Målet deira er vanlegvis pasjto. Pathanarar er også blitt kalla afghanarar, pakhtunar og pushtunar. ...

                                               

Chomskyhierarkiet

Chomskyhierarkiet er innanfor formell lingvistikk og automatteori eit hierarki av klassar av formelle grammatikkar som genererer formelle språk. Hierarkiet av desse grammatikkane også kalla frasestrukturgrammatikkar vart skildra av Noam Chomsky i ...

                                               

Klasse

Ein klasse er ei gruppa av individ eller ting som har visse eigenskapar felles som skil dei frå andre grupper. Omgrepet vert brukt i mange ulike samanhengar: klassekamp middelklasse underklasse ein samfunnsklasse er ei sosial gruppa av menneske s ...

                                               

Filsystem

Filsystem er ein modul i eit operativsystem som inneheld naudsynt funksjonalitet for å lagra, og lesa attende, data på eit platelager, CD-ROM, minnepinne, etc. Filsystemet lagrar data på ein strukturert måte, slik at det er muleg å finna han att ...

                                               

Flokkdyr

Flokkdyr er dyr som har som naturleg levevis å leva saman i større grupper. Flokkdanninga er ein overlevingsstrategi som blir nytta både av rov- og byttedyr, og det finst mange døme blant fuglar, fiskar og pattedyr. Grupper av dyr kan omtalast me ...

                                               

Shenouda III av Alexandria

Shenouda III var patriark av Alexandria og dermed pave av den koptiske ortodokse kyrkja frå 1971 til han døydde i 2012. Shenouda III var fødd som Nazeer Gayed i Asyut i Egypt. Han gjekk ut frå Universitetet i Kairo og utdanna seg som prest i den ...

                                               

Symfoniorkester

Eit symfoniorkester er eit stort orkester, der musikarane spelar instrument innanfor instrumentgruppene strykeinstrument, treblåseinstrument, messingblåseinstrument og slagverk. Eit moderne symfoniorkester tel ofte oppimot hundre musikarar, medan ...

                                               

Gravitasjonskollaps

Gravitasjonskollaps er den raske kollapsen av ei stjerne med relativt stor masse når trykkreftene ikkje lenger greier å balansere gravitasjonskreftene. Ved ein gravitasjonskollaps blir store mengder energi frigjevne, og ein kan få danna nøytronst ...

                                               

Inkariket

Inkariket er ein tidlegare stat i Sør-Amerika frå år 1438 til 1533. På quechua heiter inkariket Tawantinsuyu, "riket med fire hjørne/regionar". Hovudstaden var Cuzco, "verdas navle", og låg der dei fire delane av riket møttest. Territoriet ekspan ...

                                               

Parmigianino

Girolamo Francesco Maria Mazzola, betre kjend som Parmigianino var ein italiensk, manieristisk målar og gravør, med tilnamn etter fødestaden Parma. Mazzola vart fødd i Parma, der faren var handverkar. Då guten var to år gammal, døydde far hans og ...

                                               

Rekursivt nummererbare språk

I matematikk, informatikk og logikk er eit rekursivt nummererbart språk eit språk som kan kjennast att av ei turingmaskin. Sagt på ein annan måte, viss det eksisterer ei turingmaskin som vil kunne ta alle gyldige strengar for det gjevne språket. ...

                                               

Kunnskapsrepresentasjon

Kunnskapsrepresentasjon er eit forskingsfelt innanfor kunstig intelligens, kognitiv vitskap og informasjonsvitskap. Kunnskap er eit vanskeleg abstrakt konsept, og det finst inga generell semje om kva det er eller tyder, og difor er det vanskeleg ...

                                               

Mitzpe Dani

Mitzpe Dani er ein israelsk utpost på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg nær Maale Mikhmas og høyrer til Mateh Binyamin regionale kommune. Han er heimstad for kring 25 familiar. Utposten vart grunnlagd i 1998 av innbyggjarar frå Maale Mikhmas, o ...

                                               

Hauts-de-Seine

Hauts-de-Seine er eit departementet nord i sentrale delar Frankrike like vest for Paris. Departementet ligg i regionen Île-de-France, og er kalla opp etter elva Seinen. Det er eit lite og tett folkesett departementet med moderne kontor, teater og ...

                                               

Linz

Linz er den tredje største byen i Austerrike og hovudstad i delstaten Oberösterreich. Han ligg nord i sentrale delar av Austerrike, om lag 30 km sør for grensa til Tsjekkia på begge sider av elva Donau. Byen har om lag 190 000 innbyggjarar og i s ...