ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 336




                                               

Eero Nelimarkka

Eero Alexander Nelimarkka var ein finsk kunstmålar, fødd i Vasa, død i Helsingfors. Eero Alexander Nelimarkka hadde utdanning frå kveldskurs på Centralskolan för konstflit 1909–11, og frå studium på Helsingfors universitets ritsal 1912–14 under E ...

                                               

12. mai

Sjå òg Fødde den 12. mai. 1828: Dante Gabriel Rossetti, britisk målar og poet 1945: Tormod Haugen, norsk forfattar 1670: August den sterke, saksisk fyrste og polsk konge 1941: Lill Lindfors, finsk-svensk songar 1825: Peter Krag, norsk vegbyggjar ...

                                               

Siste dagars heilage

Dei siste dagars heilage, ofte kalla mormonarar, er ei fellesnemning for fleire religiøse samfunn som byggjer på læra til den amerikanske predikanten Joseph Smith og profetiane han hevda å ha motteke. Dei ser på seg sjølv som kristne, og lære dei ...

                                               

Aley distrikt

Aley er eit distrikt i Libanonfjella i Libanon, sør-aust for hovudstaden i Beirut. Administrasjonssenteret er Aley. Under den libanesiske borgarkrigen i 1975-1990 var Aley åstad for fleire kampar.

                                               

Bonde

Ein bonde er ein person som driv med jordbruk. Sidan den neolittiske revolusjonen, då menneska tok til å dyrka jorda, har dette vore det viktigaste yrket i samfunnet. Likevel har bønder gjennom historia vore fattige og somme tider undertrykte. De ...

                                               

Enkje

Ei enkje er ei attlevande gift kvinne som ektemannen har døydd ifrå. Av hokjønsordet er det laga ei tilsvarande nemning enkjemann om ein attlevande mann som kona har døydd ifrå. Ordet "enkje" blir også brukt innan tyopgrafi.

                                               

Habitat

Habitat er den konkrete staden der ei levande organisme lever og utviklar seg. Omgrepet blir ofte brukt delvis synonymt med biotop, som ein i skandinavisk og tysk tradisjon bruker om ei overordna eining som inneheld fleire habitat. Felles for omg ...

                                               

Ekteskap

Ekteskap er ei formell, personleg binding mellom to eller fleire personar som finst ei eller anna form i dei fleste samfunn. Ekteskap skjer gjerne mellom to kjønnsmodne personar av ulikt kjønn som ikkje er i nær slekt, men er ikkje avgrensa til d ...

                                               

Urbanisering

Urbanisering vil seia at fleire folk i eit samfunn flyttar frå landsbygda og slår seg ned i byar. I statistikken er urbanisering eit prosenttal på kor stor del av eit område si befolkning som bur i byar. I berekningsmåten av urbaniseringsgrad som ...

                                               

Pytagoras

Pytagoras var ein gresk filosof, matematikar og religiøs leiar som levde på Sør-Sicilia mellom slutten på 500-talet før vår tidsrekning og byrjinga på 400-talet fvt. samtidig med Parmenides. Han grunnla ei særs løyndomsfull religiøst samfunn som ...

                                               

Kriminalitet

Kriminalitet er ei nemning på juridisk forbodne handlingar som er straffbare etter straffelovgjeving. Kva som er kriminelt variere frå samfunn til samfunn, men viser ofte til handlingar som fører til skade på liv og helse, eigedom eller meir abst ...

                                               

American Board of Commissioners for Foreign Missions

American Board of Commissioners for Foreign Missions var ein amerikansk misjonsorganisasjon. Ideen til organisasjonen kom frå nokre avgangsstudentar ved Williams College i USA i 1806. Dei tok han med seg til Andover Theological Seminary og stifta ...

                                               

Martin Heidegger

Martin Heidegger var ein tysk filosof som blei fødd i Meßkirch og døydde Freiburg. Han reknast som ein av dei viktigaste og mest originale tenkjarane på 1900-talet, blant anna gjennom den sterke påverknaden han hadde på Jean-Paul Sartre og utvikl ...

                                               

Émile Durkheim

Émile Durkheim blei fødd i byen Épinal i departementet Vosges og kom frå ein jødisk familie der både far hans og bestefar hans hadde vore rabbiar. Durkheim sjølv førte eit fullstendig sekulært liv og i fleire av arbeida sine forsøkte han å vise a ...

                                               

Primitiv

Primitiv er eit ord som viser til noko som høyrer til eller liknar ei eldre tid eller utviklingsform. Det har vore eit viktig omgrep innan vitskapar som antropologi og biologi, og har vore brukt til å skildra levande vesen, samfunnsordningar og k ...

                                               

Bronisław Malinowski

Bronislaw Kasper Malinowski, var ein polsk sosialantropolog og sosiolog, fødd i Kraków. Han vert rekna som ein av viktigaste antropologane i det 20. hundreåret. Malinowski var pioner i bruken av feltarbeid og i studien av resiprositet, gjengjelds ...

                                               

E.E. Evans-Pritchard

Edward Evan Evans-Pritchard var ein britisk sosialantropolog, professor ved universitetet i Oxford 1946-70. Evans-Pritchard var i det 20. hundreåret mellom dei antropologane som hadde størst innverknad på faget sitt. Denne kom særleg frå hans evn ...

                                               

Margaret Mead

Margaret Mead var ein amerikansk antropolog. Mead var i store delar av karrieren sin tilknytt American Museum of Natural History i New York. Ho gav ut fleire populærvitskaplege debattbøker om antropologi, og vekka særleg oppsikt gjennom synet sit ...

                                               

London School of Economics

London School of Economics and Political Science, som regel kalla London School of Economics og forkorta LSE, er eit spesialuniversitet i London, knytt til University of London. Det ligg i Houghton Street i det sentrale London, tvers over Aldwych ...

                                               

MeSH

MeSH organiserer emneord for bibliografisk indeksering og katalogisering av journalartiklar og bøker om medisin og medisinsk forsking. Det er eit stort metadatasystem som tidlegare kom ut kvart år i prent utgåve men nå er fritt tilgjengeleg på In ...

                                               

Baruch S. Blumberg

Baruch Samuel Blumberg var ein USA-amerikansk lækjar, nobelprisvinnar og president i American Philosophical Society. Blumberg vann nobelprisen i medisin i 1976 saman med Daniel Carleton Gajdusek.

                                               

Onsdag

Onsdag, midtvekedag eller mekedag er dagen som kjem midt i arbeidsveka, i tidlegare tid midt i sjølve veka. Dagen er kalla opp etter den norrøne guden Odin på germanske språk, og etter guden Merkur på dei romanske. På gamalengelsk vart Odin kalla ...

                                               

Quaker Peace and Social Witness

Quaker Peace & Social Witness, tidlegare kjent som Friends Service Council og Quaker Peace and Service er ein av dei sentrale komitéane i det britiske årsmøtet til Venesamfunnet - Kvekarane - i Storbritannia. Organisasjonen jobbar for å fremja li ...

                                               

Edward Hicks

Edward Hicks var ein USA-amerikansk naivistisk målar og kvekar-predikant. Gjennom måleria sine vart han ein framståande representant for kvekarsamfunnet i USA. Hicks var fødd i Langhorne i Bucks County i Pennsylvania. Mora døydde då han var spedb ...

                                               

1691

23. juni: Ahmed II av Det osmanske riket blei sultan etter Suleiman II. 3. oktober: Freden i Limerick mellom jakobittane og støttespelarane til Vilhelm av Oranien blei underskriven. 6. mai: Den spanske inkvisisjonen fordømde og tvangsdøypte 219 x ...

                                               

Frikyrkje

Frikyrkjer er protestantiske kyrkjesamfunn som er uavhengige av statsmakta, i motsetnad til Den norske kyrkja, som er ei statskyrkje. Dei første frikyrkjene vart grunnlagde på slutten av 1500-talet, i sluttfasen av reformasjonen. Med Bibelen og D ...

                                               

Letchworth

Letchworth Garden City, som regel berre kalla Letchworth, er ein by i grevskapet Hertfordshire i England. Han har kring 33 500 innbyggjarar. Namnet kjem frå ein av tre landsbyar som byen omfattar, i lag med Willian og Norton. Alle desse var nemnd ...

                                               

DNT - Edru Livsstil

DNT - Edru Livsstil, tidlegare Det Norske Totalavholdsselskap, er ein norsk organisasjon som arbeider for totalfråhald frå alkohol og rusmiddel, og for fred og menneskeverd. DNT er den eldste fråhaldsorganisasjonen i Norden. Organisasjonen vedtok ...

                                               

William Penn

William Penn var ein engelsk kvekar. Han var talsmann for religionsfridom og la grunnen for kvekarsamfunna i Nord-Amerika, det seinare Pennsylvania.

                                               

Pennsylvania

Pennsylvania er ein delstat nordaust i USA. Hovudstaden er Harrisburg og den største byen er Philadelphia. Delstaten grenser til New Jersey i aust, delstaten New York i nord, Ohio i vest og Delaware, Maryland og Vest-Virginia i sør.

                                               

Anna Sewell

Anna Sewell var ein britisk forfattar. Ho er kjend for Black Beauty, ein banebrytande roman om ein hest fortald av hesten sjølv. Dette var den einaste boka ho skreiv.

                                               

Oliver Cromwell

Oliver Cromwell var ein engelsk militærleiar og statssjef. Etter å ha leia opprøret mot det britiske monarkiet til siger var han statssjef, med tittlelen lord protector, over England, Skottland og Irland frå 16. desember 1653 til han døydde. Han ...

                                               

Tiger Garté

Garté er frå Surnadal i Møre og Romsdal. Han har teke mastergrad innan film- og TV-produksjon ved NTNU. Garté var forlagsredaktør i Juritzen Forlag i nesten 5 år fram til april 2014. I 2013 laga han talentkonkurransen "Forfatterfight" som starta ...

                                               

Kirsten Thorup

Kirsten Thorup er ein dansk skjønnlitterær forfattar. Ho debuterte i bokform med den modernistiske diktsamlinga Indeni - Udenfor i 1967. Etter debuten har ho gitt ut eit førtitalls bøker, og ho har skrive romanar, noveller og dramatikk. Diktsamli ...

                                               

Kultur i 2017

8. april–17. september: Den 14. Documenta-utstillinga delt mellom Kassel i Tyskland og Aten i Hellas. 9.–13. mai: Eurovision Song Contest 2017 i Kiev, Ukraina 11. mars: Melodi Grand Prix 2017 i Oslo Spektrum. Vinnaren blei songen "Grab the Moment ...

                                               

Kultur i 2016

21. mars: Verdas poesidag 20.–23. september: Bokmessa i Göteborg 27. februar: Melodi Grand Prix 2016 i Oslo Spektrum. Vinnaren blei songen "Icebreaker", framført av Agnete Johnsen. 10.–14. mai: Eurovision Song Contest 2016 i Globen i Stockholm, S ...

                                               

Jesu Kristi Kyrkje av Siste Dagars Heilage

Jesu Kristi Kyrkje av Siste Dagars Heilage er eit religiøst samfunn som vart danna av stordelen av dei som hadde vore tilslutta Joseph Smith, Jr. og dei fyrste av Siste dagars heilage i 1830. Dei er i dag det største av trudomssamfunna med bakgru ...

                                               

Kyrkja

For fjellet med same namn, sjå Kyrkja i Jotunheimen Kyrkja er ei nemning som blir brukt om heile det kristne samfunnet, eller om eit særskild kyrkjesamfunn, som Den norske kyrkja eller Den katolske kyrkja. I typisk protestantisk terminologi er "K ...

                                               

Fundamentalistiske Jesu Kristi Kyrkje av Siste Dagars Heilage

Fundamentalistiske Jesu Kristi Kyrkje av Siste Dagars Heilage er eitt av dei største fundamentalistiske mormonkyrkjesamfunna i USA, og ein av dei største organisasjonane i USA der medlemmene framleis praktiserer polygami. Kyrkja oppstod på byrjin ...

                                               

Pave Pius XI

Pius XI, opphavleg Achille Ambrogio Damiano Ratti var pave frå 6. februar 1922 til han døydde. I tida hans som pave slutta Den heilage stolen og Kongeriket Italia Lateranovereinskomsten, som anerkjende Vatikanet som stat. Dette bidrog til ei fors ...

                                               

Ortodoks kristendom

Ortodoks kristendom er det vanlege samleomgrepet for dei tradisjonelle kristne kyrkjene som følgjer austlege tradisjonar – "austkyrkja" – og soleis har vore åtskilde frå "vestkyrkja" – den romersk-katolske kyrkja og dei protestantiske avleggjaran ...

                                               

Mexico

Dei sameinte meksikanske statane eller berre Mexico er eit land som ligg i Nord- og Mellom-Amerika med grenser til USA i nord og Guatemala og Belize i søraust. I sør og vest har landet kystline mot Stillehavet, og i aust mot Mexicobukta og Det ka ...

                                               

Elie Wiesel

Eliezer "Elie" Wiesel var ein rumensk-født, fransk-oppvaksen jødisk forfattar, filosof og politisk aktivist som fekk amerikansk statsborgarskap i 1963. Familien hans kom opphavleg frå Ungarn. I 1986 vart Wiesel tildelt Nobels fredspris for kampen ...

                                               

Apostelen Peter

Peter var ein av Jesu tolv læresveinar i Det nye testamentet. Peter var saman med Jakob og Johannes den som stod Jesus nærmast. Han heitte opphavleg Symeon Bar-Jona, men Jesus gav han kallenamnet Peter. Han skal ha vore gift, og ifølgje Klemens a ...

                                               

Det første krosstoget

Det første krosstoget vart starta i 1095 av pave Urban II med mål om å frigjere den heilage byen Jerusalem og Det heilage landet frå muslimane og frigjere dei austlege kristne får det muslimske styret. Det som starta som ei bøn frå den austromers ...

                                               

Engelsk litteratur

Engelsk litteratur kan visa til all engelskspråkleg litteratur, men kan i snevrare forstand visa til litteratur skriven i eller rundt England på moderne engelsk, mellomengelsk eller gammalengelsk. Litteraturen har gått gjennom ei rekkje språklege ...

                                               

Angelsaksisk litteratur

Angelsaksisk litteratur, også kalla gammalengelsk litteratur, omfattar litteraturen som blei skriven på angelsaksisk i løpet av den 600 år lange angelsaksiske perioden i England, frå midten av 400-talet og fram til den normanniske erobringa av En ...

                                               

Finsk språkhistorie

Finsk har til liks med andre uralske språk utvikla seg frå det uralske urspråket, som ifølgje tradisjonell oppfatning vart snakka for rundt 6000 år sidan i ein region mellom Volga og Uralfjella. I dag ser likevel mange språkforskarar ururalsk som ...

                                               

Kjell Habbestad

I 1975-79 studerte han kyrkje­musikk og i 1981 tok han diplomeksamen i komposisjon ved same institusjon, etter studier med Finn Mortensen, Olav Anton Thommessen og Lasse Thoresen. Habbestad var organist i Snarøya kyrkje, Bærum 1977-81 og i Langhu ...

                                               

S.R. Srinivasa Varadhan

S.R. Srinivasa Varadhan i Britisk India) er ein indisk-amerikansk matematikar som har spesialisert seg innan sannsynsteori. Han fekk sin undergraduate -grad i 1959 frå Presidency College, Madras og doktorgraden i 1963 frå Indian Statistical Insti ...