ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 335




                                               

Fitte

Fitte er eit ord frå daglegtalen, bruka om kjønnsorgan hos kvinner. Ordet er òg nytta som banneord. Å bruke ordet fitte blir av somme rekna som vulgært. Likevel har ordet eit seriøst opphav, nett som stadnamna Fitje og Fitjar: ei frodig, fuktig e ...

                                               

Fy

Fy er eit norsk kraftuttrykk for avsky eller klandring. Det kan nyttast til banning. Ein brukt variant av ordet er føy, og ordet er nærskyldt uttrykket "tvi" "tvi vøre" er i seg sjølv ein banneformular. Dette utropet finst og i engelsk, som "fie" ...

                                               

Tabuord

Tabuord er ein type ord ein ikkje kan bruka i visse samanhengar fordi dei vil støyta folk. Alle språk har slike ord som er tabu. Det kan variera ut frå situasjonen om eit ord er tabu eller ikkje.

                                               

Dagen for galisisk litteratur

Dagen for galisisk litteratur, Día das Letras Galegas, er ein høgtidsdag i den spanske regionen Galicia som er blitt feira kvar 17. mai sidan 1963. Datoen er den same som Cantares Galegos, det første galisiske litterære verket i moderne tid, blei ...

                                               

Språkrørsledagen

Språkrørsledagen, også kalla språkmartyrdagen eller berre martyrdagen, er ein bangladeshisk nasjonaldag den 21. februar. Dagen er til minne om drapa på fleire fredelege demonstrantar frå den bengalske språkrørsla som fann stad på denne datoen i 1952.

                                               

Nordiske dialektar

Nordiske dialektar, eller nordgermanske dialektar, er ei gruppe ulike lokale dialektale variantar av den nordiske greina av den germanske språkfamilien, som tradisjonelt sett blir tala i nordlege Europa. Desse blir ofte omtala som folkemål, talem ...

                                               

Språket abaza

Abaza er eit nordvestkaukasisk språk som er nært i slekt med abkhasisk. Totalt talar kring 50 000 menneske språket, knappe 40 000 i Russland og 10 000 utanfor landet, hovudsakleg i Tyrkia. Hovudutbreiingsområdet til språket er i Karatsjajevo-Tsje ...

                                               

Abkhasisk

Abkhasisk er eit nordvestkaukasisk språk som blir snakka i Georgia og i Tyrkia. Det finst 101.000 talarar av abkhasisk i Georgia. Kor mange talarar som finst i Tyrkia er ikkje kjend på grunn av manglande sensusdata, men eit overslag er 4.000, av ...

                                               

Achi

Achi er eit mayaspråk som er nært i slekt med quiché. Det blir snakka av rundt 85 000 medlemmar av achifolket, som hovudsakleg held til i departementet Baja Verapaz i Guatemala. Det er to hoveddialekter av achi: Cubulco-dialekten blir snakka av o ...

                                               

Afar

Afar er eit kusjittisk språk som blir snakka i Afar-regionen i Etiopia, i Eritrea og Djibouti. Det er kanskje 1.5 millionar talarar, afarar, men det er berre mellom éin og tre prosent som kan skrive det. Som dei andre austkusjittiske språka har d ...

                                               

Afrikaans

Afrikaans er eit språk som først og fremst blir tala av dei kvite boerane i Sør-Afrika. Dei er etterkommarar etter innvandrarar som kom frå Nederland via Java på 1600-talet. Språket afrikaans byggjer derfor i grunnen på nederlandsk, og blir mello ...

                                               

Ainospråk

Aino er det tradisjonelle språket til ainoane på Hokkaido i Japan. Språket vart tidlegare også brukt nord på Honshu og på Kurilane og sør på Sakhalin i noverande Russland. Aino er rekna som eit isolert språk, det vil seie eit slektskap med andre ...

                                               

Akan

Akan er eit niger-kongospråk som vert tala i Ghana og Elfenbeinskysten. Akan er eit avgrensa tonespråk. Det er morsmålet til akanfolk og blir tala i Sør-Ghana og i sentrale og austlege delar av Elfenbeinskysten. Rundt 80 % av innbyggjarane i Ghan ...

                                               

Akkadisk

Akkadisk er eit utdøydd austsemittisk språk som var sterkt påverka av sumerisk. Det blei bruka i perioden frå omkring 2500 f.Kr. til det fyrste hundretåret etter Kristus i Mesopotamia og i dagens Syria. Dei siste hundreåra av levetida til språket ...

                                               

Alaskayupik

Alaskayupik er eit yupikspråk i den eskimoisk-aleutiske språkfamilien. Språket blir snakka i dei vestlege og sørvestlege delane av Alaska. Både målt etter talarar og etter medlemer i den etniske gruppa er alaskayupik det største språket snakka av ...

                                               

Albansk

Albansk er eit indoeuropeisk språk tala av meir enn seks millionar menneske, hovudsakleg i Albania og Kosovo og i nærområda. Språket utgjer ei eiga grein innan dei indoeuropeiske språka, og stammar truleg frå ein dialekt av illyrisk som blei tala ...

                                               

Aleutisk

Aleutisk er eit språk i den eskimoisk-aleutiske språkfamilien. Det er språket til aleutane, som bur på Aleutane og Pribilof-øyane i Alaska i USA og Kommandørøyane i Russland. I 1995 var det 305 aleutisktalarar. Den mest respekterte eksperten på a ...

                                               

Alutiiq

Alutiiq, eller sugpiaq, er eit sørleg yupik-språk som blir snakka i området frå Alaska-halvøya til Prins Williams sund, og på Kodial-øya. Det er ca. 3000 alutiiqar, ca. 400 av dei snakkar framleis alutiiq, og desse høyrer til mellomgenerasjonen o ...

                                               

Amharisk

Amharisk er eit semittisk språk som blir snakka i dei nordlege og sentrale delane av Etiopia. Det er det semittiske språket i verda med nest mest talarar, etter arabisk. Det er det offisielle språket i Etiopia, og i fleire av delstatane i Etiopia ...

                                               

Amorittisk

Amorittisk er eit nordvestsemittisk språk som vart talt av dei folkestammane som vart kalla for amorittene i oldtiden i Midtausten. Språket er kjent utelukkande frå akkadiske skrifter der det opptrer namn som ikkje er akkadiske og som vart skrive ...

                                               

Arabisk

Arabisk er eit semittisk språk, nært i slekt med hebraisk og arameisk. Det er hovudspråket i heile den arabiske verda, og det er utbreidd i den islamske verda. Arabisk fekk skriftspråket sitt allereie på 500-talet. Det er liturgispråk i islam og ...

                                               

Aragonesisk

Aragonesisk eit romansk språk som vert talt i Aragón-regionen i det nordlege Spania. Språket er nærskyldt med spansk, og er likestilt med spansk som offisielt språk i regionen sin. Språket har utvikla seg frå mellomalderes navarro-aragonesisk. I ...

                                               

Arameisk

Arameisk er eit semittisk språk som er nært i slekt med fønikisk og hebraisk, som begge høyrer til den nordvestlege gruppa, og noko fjernare med arabisk. Arameisk skrift blei brukt til å utvikla andre skriftsystem, og har mellom anna gjeve opphav ...

                                               

Armensk

Armensk er eit språk i den indoeuropeiske språkfamilien. Det blir tala av armenarar i fleire land, og er offisielt språk i Armenia. Det blir talt av rundt 3.5 millionar menneske i Armenia og i spreidde koloniar i Kaukasia og Midtausten. Armensk u ...

                                               

Arumensk

Arumensk er eit romansk språk som blir tala av arumenarar på Balkan. Det er hovudsakleg utbreidd i Hellas, der det har 200 000 talarar, men det finst også talarar i Albania, Romania, Serbia, Nord-Makedonia og Bulgaria. Språket har mykje til felle ...

                                               

Aserbajdsjansk

Aserbajdsjansk er eit tyrkisk språk som blir brukt i Aserbajdsjan. Aserbajdsjansk har utvikla seg frå den austtyrkiske oghuz-dialekten, og blir snakka av om lag 31 millionar menneske i Aserjbadsjan og nordlege delar av Iran. Språket har tidlegare ...

                                               

Austmari

Austmari eller engmari er eit marisk språk i den uralske språkfamilien. Den næraste slektningen er vestmari. Mari er påverka av nabospråka, både tatarisk og tsjuvasjisk, etter den russiske erobringa av det mariske området på 1500-talet også av ru ...

                                               

Avadhi

Avadhi er eit austleg indoarisk språk som ofte blir rekna som ein dialekt av hindi. Det er det største språket innan austleg hindi med om lag 2/3 av talarane. Avadhi var eit viktig indisk litteraturspråk før utviklinga av skriftleg hindustani, me ...

                                               

Avarisk

Avarisk er eit språk som blir snakka av avarane, ei folkegruppe i Kaukasus. Språket blir brukt hovudsakleg i Dagestan, for det meste i den sørlege delen av republikken. Presidenten i Dagestan frå 2006 til 2010, Mukhu Alijev, er avarisk. Ved folke ...

                                               

Aymara

Sjå òg artikkelen om aymaraene Aymara er eit søramerikansk språk i aru-familien. Det er offisielt språk i Peru og Bolivia, har 300 000 talarar i Peru, 1.2 millionar i Bolivia og 50 000 i Chile. Aymara er eitt av dei få indianarspråka i Amerika so ...

                                               

Bagri

Bagri er ein dialekt av rajasthani innanfor den indoariske språkfamilien. Bagri blir snakka av omkring 5 millionar menneske i Rajasthan, Haryana og Punjab i India og i Punjab i Pakistan. Bagri har ein høg leksikalsk likskap med haryanvi.

                                               

Balinesisk

Balinesisk er eit malayopolynesisk språk som blir tala av rundt 3.9 millioner menneske på Bali, Java og Lombok i Indonesia. De fleste balinesisktalande snakkar også indonesisk.

                                               

Balutsji

Balutsji er eit iransk språk som vert tala av balutsjar i Afghanistan, Iran og Pakistan, og noko i India og Oman. Balutsji slektar nærast på kurdisk, men har òg fleire likskapar med persisk.

                                               

Bambaiya

Bambaiya eller bombayhindi er det ein kallar språket som blir brukt til dagleg mellom ulike innbyggjarar i Bombay. Det er ei forenkla utgåve av hindi, med mange lånte ord og uttrykk frå andre språk, og kan gjerne kallast eit pidginspråk. Det har ...

                                               

Bambara

Bambara, òg kjent som bamana og blant språkbrukarane sjølve bamanankan, er eit språk brukt i Mali og i noka mindre utstrekning i Burkina Faso og Senegal. Bambara er i første rekkje språket til bambara-folket, men det tener òg som lingua franca i ...

                                               

Bandjalang

Bandjalang er eit australsk språk som vart snakka av 10 personar i 1983. Det blir snakka i New South Wales. Bandjalang høyrer til dei pama-nyunganske språka.

                                               

Barí

Barí er eit chibchansk språk som blir snakka av om lag 2500 medlemmar av barífolk i den tropiske regnskogen rundt Serranía del Perijá i grenseområda mellom Colombia og Venezuela/ Rundt 1500 av talarane held til i Venezuela, og dei øvrige 1000 i C ...

                                               

Språket bari

Bari er eit nilosaharisk språk tala av fleire undergrupper av folkegruppa karo, mellom dei barifolket, som språket har namnet sitt frå. Rundt 420 000 av brukarane av språket bur i Sør-Sudan, og om lag 60 000 bur i Uganda. Bari er eit tonespråk og ...

                                               

Basjkirsk

Basjkirsk er eit språk i den tyrkisk språkfamilien. Det er i svært nær slekt med tatarsk, og det er dei som meiner det er ein tatarsk dialekt. Dei fleste talarane av basjkirsk bur i Basjkortostan og andre stader i Volga-Uralområdet: I Tatarstan, ...

                                               

Baskisk

Baskisk er eit språk utan kjende slektspråk, eit isolert språk, som blir snakka langs Biscayabukta i Spania og Frankrike, i regionen som blir kalla Baskarland. Språket blir tala av om lag 690 000 baskarar. Mange baskisktalande bur utanfor Baskarl ...

                                               

Batsisk

Batsisk er eit språk som vert brukt blant folkegruppa batsarar i Kaukasus, som kallar språket batsba motjiti. Det er eit av nakh-språka i dei nordaust-kaukasiske språka. Det hadde 3 420 talarar i 2000. Språket er berre eit talespråk, sidan bats-f ...

                                               

Språket beja

Beja er eit afroasiatisk språk på sørkysten av Raudehavet, som blir snakka av rundt to millionar nomadar, bejaane, i delar av Egypt, Sudan, og Eritrea. Beja er eit SOV-språk. Det skil mellom person, tal og kjønn ved hjelp av suffiks.

                                               

Bengali

Bengali eller bangla er eit indoarisk språk som hovudsakleg vert tala i Bangladesh og i dei indiske delstatane Vest-Bengal og Tripura. Det har utvikla seg frå sanskrit, pali og prakrit. Bengali vert skrive med eit eige alfabet, bengaliskrift, som ...

                                               

Bijago

Bijago er eit atlantisk språk i nigerkongo-familien som vert snakka på Bijagós-øyane utanfor Guinea-Bissau. Språket utgjer eit dialektkontinuum, og brukarar av nokre av dialektane som er fjernast frå kvarandre har problem med å forstå kvarandre. ...

                                               

Bilen

Bilen, bilin eller blin lina eller bɨlina) er eit afroasiatisk språk som blir snakka i Eritrea. Det er det einaste sentralkusjittiske språket som blir snakka i landet. Bilen har ca. 70 000 talarar i og rundt den eritreiske byen Keren.

                                               

Bislama

Bislama er eit kreolspråk som blir tala på Vanuatu og Ny-Caledonia. Det er et offisielt språk på Vanuatu saman med fransk og engelsk, og blir brukt som eit lingua franca på øygruppa. Bislama er førstespråk for mange bybuarar i Port Vila og Luganv ...

                                               

Blackfoot-språket

Blackfoot-språket er eit algonkinsk språk som blir tala av blackfoot-folk. Språket blir tala av om lag 5000 menneske i Canada av ei etnisk gruppe på 15 000 og av om lag 100 i USA av ei etnisk gruppe på 5–8000. I Canada bur blackfoot-folket endony ...

                                               

Bosnisk

Bosnisk er eit sørslavisk språk tala i Bosnia-Hercegovina, der det er offisielt språk, og av utvandra bosnjakar. Det blei offisielt skild ut frå serbokroatisk på midten av 1990-talet. Språka som i dag er kjend som serbisk, kroatisk og montenegrin ...

                                               

Bradjbhakha

Bradjbhakha er eit vestleg hindispråk som blir tala i store delar av Uttar Pradesh og over grensa i Rajasthan. Særskilde kjennteikn ved språket er hannkjønnssubstantivendinga /o:/ i nominativ, fleirtalsendingane /an/ og /ani/ og /õ/ i oblik form, ...

                                               

Brahui

Brahui er eit dravidisk språk som blir snakka i vestre og sørlege sentrale Pakistan, og i nærliggande område i Afghanistan, Iran og Turkmenistan. Dei viktigaste områda der brahui blir tala er i vest og sør i sentrale Pakistan, rundt byane Kalat o ...