ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 330




                                               

Hammersborg

Hammarborg er eit strøk på ei høgd i nordenden av Oslo sentrum, som voks fram som ein forstad til Christiania på 1700-talet. Forstaden vart sanert på 1920- og 30-talet og strøket består no av bustader, kontor, institusjonar og kyrkjer. Nokon av h ...

                                               

Indoariske språk

Dei indoariske språka er ei undergruppe av dei indoiranske språka og blir snakka nord i India, og også i Pakistan, Bangladesh, Nepal, Sri Lanka og på Maldivane, i tillegg til i land som har fått innvandrarar frå desse landa. Dei indoariske språka ...

                                               

Indoarisk språkhistorie

Indoiransk språkhistorie strekkjer seg over nesten fire tusen år. Det er vanleg å dele ho inn i tre historiske stadium: Urindoarisk, mellomindoarisk og nyindoarisk.

                                               

Ariar

Ariar er eit omgrep som blei brukt av visse iranske og indiske folk i vedisk tid om seg sjølv. Arya har seinare hatt ei vikrig tyding i fleire asiatiske religionar, og er opphavet til landnamnet Iran. Ordet er seinare blitt nytta som samnamn på f ...

                                               

Hettittane

Hettittane var eit oldtidsfolk som snakka hettittisk, eit språk frå den anatoliske gruppa av dei indoeuropeiske språka. Dei grunnla eit kongedøme sentrert om Hattusa, nord i det sentrale Anatolia, på 1700-talet f.Kr. På 1300-talet f.Kr. var hetti ...

                                               

Siffer

Eit siffer er eit skriftsystem, eit symbol som vert nytta til å syne tal. I norsk og andre vestlege språk blir det nytta såkalla arabiske tal.

                                               

Selevkideriket

Selevkideriket var eit gresk-makedonsk hellenistisk rike som vart oppretta av Selevkos I Nikator i kjølvatnet av fragmenteringa av det veldige riket til Aleksander den store då han døydde. Hærføraren Selevkos sin del vart Babylonia, og derfrå utv ...

                                               

Hurrittar

Hurrittar var eit oldtidsfolk som snakka eit hurro-urartisk språk og levde i Midtausten, Anatolia og nordlege Mesopotamia i løpet av bronsealderen. Den største og viktigaste hurrittiske nasjonen var Mitanniriket, men mitanniane sjølv var eit indo ...

                                               

Medarar

Medarane var eit iransk oldtidsfolk av indo-iransk opphav som budde i Media, nord for Persia i den vestlege og nordvestlege delen av dagens Iran. Utanom nokre få personnamn, er språket til medarane heilt ukjent, men var utan tvil ganske likt aves ...

                                               

Småland

For tettstaden Småland i Inderøy sjå Småland i Trøndelag. Småland er eit "landskap" i aust-Götaland i sør-Sverige som i nord grensar til Östergötland, i sør til Skåne og Blekinge, i vest til Halland og Västergötland og har kyst mot Austersjøen i ...

                                               

Jernbanetid

Jernbanetid er ei lokaltid som er felles for ein jernbanestrekning. Han vart først nytta på Great Western Railway i England i november 1840, og var første gongen skilnader i lokaltid vart synkronisert. Jernbanestasjonane Østbanen i dag Oslo Sentr ...

                                               

Heim

Heim er ein stad der ein person, familie eller ei gruppe av menneske bur fast eller reknar seg som tilhøyrande. Omgrepet kan vera knytt til ein bygning eller flyttbar bustad eller til ein større namngjeven stad som ein by, landsby, bydel, land el ...

                                               

Halland

Halland er eit landskap i landsdelen Götaland sør i Sverige. Det var ein del av Danmark før det i 1645 vart gjeve som pant. Det grensar i sør til Skåne, i aust til Småland og i aust og nord til Västergötland, og har i vest kyst mot Kattegat. Hall ...

                                               

Melodi Grand Prix 1977

Melodi Grand Prix 1977 var den 17. utgåva av Melodi Grand Prix, Noregs nasjonale uttaking til Eurovision Song Contest. Av 348 innsendte låtar gjekk seks av dei til finalen 19. februar 1977. Vinnarlåten blei "Casanova", sungen av Anita Skorgan, og ...

                                               

Lycksele kommun

Lycksele kommune ligg på svenske länet Västerbottens län i landskapet Lappland i landsdelen Norrland. Administrasjonssenteret i kommunen ligg i Lycksele. Kommunen grensar til nabokommunane Storuman, Malå, Bjurholm, Norsjö, Sorsele, Vilhelmina og ...

                                               

Nord

Nord er ei av dei fire himmelretningane, kompassretningane eller verdshjørna og vert som oftast forkorta med N. Ho er motsett av sør og har rette vinklar til aust og vest. Nord vert i vestleg kultur sett på som hovudretninga og brukt, eksplisitt ...

                                               

Norden

Norden eller norderlanda er nemninga på dei nord-europeiske landa Noreg, Sverige, Danmark, Finland og Island. Ein reknar vanlegvis også med dei sjølvstyrde områda Færøyane, Grønland og Åland i somme høve. Sidan dei fleste samane bur i nordiske la ...

                                               

Atlanterhavet

Atlanterhavet eller Atlanteren er det nest største verdshavet, etter Stillehavet. Det utgjer om lag ein tredjedel av havflata i verda, og ein femtedel av heile jordoverflat Havet er kalla opp etter titanen Atlas frå gresk mytologi, som stod i Gib ...

                                               

Nord-Vietnam

Nord-Vietnam vart grunnlagt av Hồ Chí Minh i 1945, formelt anerkjend i 1954, og sameint med Sør-Vietnam i 1976, 15 månader etter at nordvietnamesiske styrkar erobra Saigon). Hovudstaden i Nord-Vietnam var Hanoi. Den kommunistiske republikken vart ...

                                               

Skandinavia

Skandinavia er eit delvis geografisk men hovudsakleg kulturelt og historisk område som inneheld dei tre skandinaviskspråklege landa, Noreg, Sverige og Danmark. Størstedelen av området er den skandinaviske halvøya, med Danmark som ei sørleg utvidi ...

                                               

Norsk fotball 1939

Briskebyen, Egersund, Kvik Trondheim, Mandalskameratene, Molde, Pallas, Selbak, Solberg, Tønsberg-Kameratene, Ulefoss, Vikersund

                                               

Melodi Grand Prix 2011

Melodi Grand Prix 2011 var den 49. utgåva av Melodi Grand Prix, Noregs nasjonale uttaking til Eurovision Song Contest. 21 songar deltok i tre delfinalar og Siste sjanse. Av desse kom åtte til finalen 12. februar 2011 i Oslo Spektrum i Oslo. Vinna ...

                                               

18. september

1872: Oscar II blei krona til konge av Sverige og Noreg.

                                               

Fossil

Fossil er gamle dyre- eller planterestar som har unngått å rotna, og med tida har vorte ein del av jordskorpa. Dette kan vera restar av sjølve organismen som er vorte bevart, avtrykk av organismen i berggrunnen eller eit spor som vart sett medan ...

                                               

Fiskevær

Fiskevær er ei busetjingsform som finst lang norskekysten frå Vestlandet til Finnmark, og som er mest utbreidd i Nord-Noreg frå Lofoten og nordover til Aust-Finnmark. Busetjingsforma er i hovudsak basert på fangst av sjødyr og fiske, den eldste n ...

                                               

Fuktig kontinentalklima

Fuktig kontinentalklima er eit klima som utgjer ein stor del av den tempererte sona på midlare breidder i områda mellom dei polare og tropiske luftmassane. Det fuktige kontinentalklimaet har varierande vêrforhold og store temperaturskilnadar mell ...

                                               

Gjedde

Gjedde er ein stor rovfisk som lever i ferskvatn og brakkvatn i kalde og tempererte strok over heile den nordlege halvkula. I Noreg er han vanlegast på Austlandet og i Finnmark, som regel på stadar med tett vegetasjon.

                                               

Julebrus

Julebrus eller jolebrus er brustypar som tradisjonelt blir selde og drukne i tida rundt jul. Julebrus er stort sett raud eller meir brunleg, men det finst også grøne og gule brusar.

                                               

Lerk

Lerk er ei slekt i furufamilien. Lerkeslekta har om lag 10-14 artar som veks naturleg i temperererte strok på den nordlege halvkula. Lerka er det einaste treet i furufamilien som feller nålene om hausten.

                                               

Sik

Sik er ein ferskvassfisk i laksefamilien. Han finst i innsjøar og store elvar over nesten heile den nordlege halvkula frå Sentral-Europa og nordover. I Noreg finst arten på Austlandet, langs sørlandskysten, på Jæren og i Nord-Noreg.

                                               

Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1923

Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1923 vart vunnen av Sportsklubben Brann etter finalesiger 2–1 over Lyn den 14. oktober. Finalen vart spelt på Odds gressbane i Skien. Dommar var Karl August Andersen frå Kvik, Fredrikshald. Dette var første ...

                                               

Fisken lake

Lake er ein torskefisk som lever i ferskvatn og brakkvatn i Eurasia nord for den 40° breiddegrad. I Noreg finst han på Austlandet og i Finnmark, men er særleg vanleg i Mjøsa.

                                               

Åbor

Åbor er ein fisk i den europeiske åborfamilien. Han er ein vanleg ferskvassfisk i heile Europa; i Noreg er han hovudsakleg utbreidd på Sør- og Austlandet, og i Finnmark. Han har òg blitt sett ut i Australia, på New Zealand og i Sør-Afrika, der ha ...

                                               

Hork

Hork er ein liten ferskvassfisk i åborfamilien. Han er utbreidd i mellom- og nord-Europa frå Frankrike til Sibir, i tillegg til ein engelsk bestand. I Noreg finst arten naturleg på Austlandet frå Mjøsa og sørover.

                                               

Folkehøgskolen Sørlandet

Folkehøgskolen Sørlandet er ein kristen folkehøgskole på Birkeland i Birkenes kommune i Agder fylke. Skulen tek årleg imot vel 120 elevar og er eigd av Normisjon, Indremisjonsforbundet og Norges KFUK-KFUM. Linjefag ved skulen er: Fotball Plus Bil ...

                                               

Art

Arten er ei av dei mest grunnleggjande einingane inna biologisk systematikk. Ein art er ei gruppe liknande individ og blir gjerne definert som organismar som kan formeira seg med kvarandre og få forplantingsdyktig avkom. Eit levande vesen høyrer ...

                                               

Sprisegl

Eit sprisegl, eldre òg sprydsegl, er eit firskore sneisegl som blir spent ut med ei spri som går diagonalt frå nærme nederenden av mastra til seglbarmen ved hjørnet ytst på overliket på seglet. Sprisegl er vanleg på tradisjonelle båtar kring Nede ...

                                               

Euxenitt

Euxenitt er eit mineral som er ganske utbreidd på norske granittpegmatittgangar, særleg på Sørlandet. Det er brunt til svart, har sterk glans og er tungt. Mineralet er radioaktivt og opptrer i metamikt tilstand. Den kjemiske formelen kan forenkla ...

                                               

Sillimanitt

Sillimanitt er eit aluminiumsilikat med same kjemiske samansetjing som andalusitt og kyanitt, Al 2 SiO 5. Det krystalliserer rombisk. Mineralet opptrer oftast i fibrige aggregat og kan vere fargelaust, kvitt, grått eller brunt. Det finst i region ...

                                               

Lege

Lege eller lækjar er ein norsk yrkestittel for autoriserte medisinarar. Legar jobbar med å førebygga, diagnostisera eller lega sjukdom, anten som allmennlege eller innan ei viss spesialisering.

                                               

Landskyld

Landskyld er den årlege leiga ein leiglending skulle betale for garden han brukte. Synonyme omgrep er skyld og bygsel. Landskylda var òg utgangspunktet for den skatten som skulle betalast for kvar gard. Skylda då ofte kalla skatteskylda var derfo ...

                                               

Norgesserien 1947–48

Norgesserien 1947-48 var det øvste nivået i norsk fotball, og den fjerde og siste sesongen som gjekk under namnet Norgesserien. På grunn av andre verdskrigen var det blitt spelt ein lokal kvalifiseringsliga sesongen før for å avgjere kven som sku ...

                                               

Norgesserien 1937–38

Norgesserien 1937–38 var den første sesongen av Norgesserien, det øvste nivået i norsk herrefotball frå 1937 til 1948. Sesongen gjekk over to år og serien var delt inn i åtte distrikt, der vinnaren av kvart distrikt møttest i kvartfinalane i eit ...

                                               

Petsjenga

Petsjenga i den sørlege delen av Pasvikdalen er eit russisk område på 10 470 km 2 i distriktet med same namnet. Distriktet ligg i Murmansk oblast og grensar mot Noreg.

                                               

Norgesserien 1938–39

Norgesserien 1938–39 var den andre sesongen av den norske eliteserien i fotball. Ligaen bestod av åtte distrikt der kvar distriktsvinnar gjekk til kvartfinalen i sluttspelet. I distrikta der det var fleire avdelingar spelte avdelingsvinnarane mot ...

                                               

Kirkenes–Bjørnevatnbanen

Kirkenes-Bjørnevatnbanen, òg kalla Sydvarangerbanen, er ein rundt 9 km lang malmbane som tidlegare tilhøyrte A/S Sydvaranger. Den vart lagt ned i 1996, men som eit ledd i gjenopninga av gruvene på Bjørnevatn vart banen gjenopna i 2009. I dag er d ...

                                               

Gammel drøm

"Gammel drøm" var eit av bidraga i Melodi Grand Prix 1985, skriven og framført på norsk av Bjørn Eidsvåg. Sjølv om songen hadde tittelen "Gammel drøm" på fjernsyn, song Eidsvåg "Gammel draum".

                                               

NSB type 18

Type 18 var ein damplokomotivtype hos NSB produsert i perioden 1900 til 1919 hos Hartmann og Hamar Jernstøberi. Typen var opphavleg ment for Nordbanen, men dei vart tatt i bruk på dei fleste linjer rundt kring om i Noreg. Det vart bygd 35 stk av ...

                                               

Sør-Rondane

Sør-Rondane er ei fjellrekkje mellom Dronning Fabiolafjella og Wohlthatmassivet i Dronning Maud Land. Ho er kring 160 km lang med toppar opp mot 3400 moh. Dei vart oppdaga og fotografert frå lufta av medlemmar av Lars Christensen-ekspedisjonen de ...

                                               

Vade-, måse- og alkefuglar

Vade-, måse- og alkefuglar er ein mangfaldig biologisk orden av små til mellomstore fugleartar. Gruppa inneheld meir enn 370 artar og har medlemmer i alle delar av verda. Dei er mest talrike i nærleiken av vatn og et virvellause dyr eller andre s ...