ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 313




                                               

Nasjonal Digital Læringsarena

Nasjonal digital læringsarena er eit fylkeskommunalt samarbeid som har som mål å tilby frie, opne læremiddel på Internett, i alle fag i den vidaregåande skulen. Samarbeidet vart starta opp som eit prosjekt i 2007, og alle fylkeskommunane utanom O ...

                                               

Norskdidaktikk

Norskdidaktikk er fagdidaktikk for norskfaget. Såleis handlar norskdidaktikken om kva norskfaget går ut på, om kva som legitimerer norskfaget og om ulike framgangsmåtar i undervisninga og læringa i skulefaget norsk. Sidan norskdidaktikken femnar ...

                                               

Pedagog

Ein pedagog er ein utdanna lærar, ein som har teoretiske og praktiske kunnskaper i å læra opp andre. Pedagogar kan spesialisera seg innan ei viss aldersgruppe, som ungar eller ungdom, ei viss opplæringsgruppe, som innvandrarar eller lærarar, elle ...

                                               

Jean Piaget

Jean Piaget var ein sveitsisk psykolog, biolog og filosof. Piaget sin teori om kognitiv utvikling har hatt stor påverknad, spesielt i Lev Vygotsky og Lawrence Kohlberg sine arbeid innan pedagogisk forsking. Mellom anna har filosofen og sosialteor ...

                                               

Rettleiing

Rettleiing er ein pedagogisk prosess kor ein rettleiar hjelper ein samtalepartnar til sjølv å finne svar på problem eller utfordringar han møter i arbeidskvardagen eller ved løysing av ei oppgåve. Dei viktigaste hjelpemidla til ein rettleiar er å ...

                                               

Sosiokulturalisme

Sosiokulturalisme er eit rammeverk innan samfunnsvitskapane som voks fram etter kvart som ein fann ut at resultat frå laboratorieeksperiment med einskildsindivid ikkje stemde med det som skjedde når ein studerte situasjonar i verda utanfor labora ...

                                               

Lev Vygotskij

Lev Semjonovitsj Vygotskij 1896–11. juni 1934) var ein russisk psykolog og pedagog frå Kviterussland. Han var stor grad påverka av marxistisk filosofi, og arbeidet hans var sjølvsagt påverka av tida han levde i, då den russiske revolusjonen og da ...

                                               

ADHD

Attention Deficit Hyperactivity Disorder er ein diagnose frå det amerikanske diagnosesystemet DSM-IV. I fylgje overslag gjort av Norges Apotekerforeining for 2005, var det i Noreg i underkant av 11000 barn og unge, i aldersgruppa 0 - 19 år, som b ...

                                               

College

College er den engelske forma av kollegium, og vert brukt særleg om institusjonar innan høgre utdanning i engelskspråklege land. I USA er college ein utdanningsinstitusjon som førebur elevane/studentane til universitetsstudium, i andre engelsktal ...

                                               

Latinskule

Latinskule er ein type skule som fanst i Europa frå mellomalderen til moderne tid. Skulane blei opphavleg drivne av prestar, og var hovudsakleg ei førebuing for universitetsstudium for gutar frå høgare klassar. Opplæring i latin hadde ein dominer ...

                                               

Abc

Sjå òg forkortinga ABC Abc er dei tre første bokstavane i det latinske alfabetet og blir brukt om ei heilt grunnleggjande lærebok, opphavleg i det å læra å lesa og gjerne også skriva alfabetet. Omgrepet abc kan også brukast generelt om alle slags ...

                                               

God i ord

God i ord er eit læreverk frå Samlaget for 1. til 7. trinn. Bøkene i verket heiter SPRÅKBOK, INN I TEKSTEN og TEKSTSAMLING. God i ord byggjer på dei same grunntankane som Alfabeta. Slik sikrar ein samanhengen i norskundervisninga frå 1.–7. årstri ...

                                               

Katedralskule

Katedralskule var opphavleg ein skule knytt til domkyrkjer. Skulane vart oppretta for å utdanne prestar til teneste i dei lokale kyrkjene. Dei tidlegaste norske katedralskulane kom truleg i gang på 1100-talet i Bjørgvin, Nidaros og Oslo. Dei skul ...

                                               

Mandal guttekorps

Korpset vart stifta i 1909 av organist Lars Heggen. I 2009 feira korpset 100-årsjubileum, og det vart markert med fleire ulike arrangement. Eit av høgdepunkta var ein jubileumskonsert der det var eit utdrag frå korpsets historie og musikk. Korpse ...

                                               

Solvang & Skåredalen Skolekorps

Korpset stammar frå Breidablikk skolekorps, stifta 1912, men då skulen vart lagd ned, flytta drifta over til Solvang skule som stod klår i 1960. Korpset heitte då Solvang skulekorps. Då Skåredalen skule stod klår i 2003 vart ein del av elevane på ...

                                               

Det Norske Studentersamfund

Opphavleg var Det Norske Studentersamfund ein lukka litterær klubb. I 1820 vart det opna for alle akademikarar som ville melde seg inn, og det vart dermed også ein organisasjon for å representere desse. I dei følgjande åra var Samfundet ein vikti ...

                                               

MIT Club of Norway

MIT Club of Norway er ein organisasjon for tidlegare studentar ved Massachusetts Institute of Technology som bur i Noreg. Klubben vart skipa etter andre verdskrigen då det var relativt mange nordmenn som hadde gått på MIT. Klubben vart gjenoppliv ...

                                               

Spanskrøret

Spanskrøret er linjeforeninga for lektorutdanning med mastergrad i realfag ved NTNU. Linjeforeninga har ansvaret for det sosiale samhaldet for studentane på studiet. Dette ivaretek foreninga ved å arrangere festar, turar og faglege arrangement og ...

                                               

Studentenes Landsforbund

Studentenes Landsforbund var ein politisk uavhengig interesseorganisasjon som arbeider for dei felles faglege, økonomiske, sosiale, velferdsmessige, demokratiske og kulturelle rettane til studentar. StL hadde 30 medlemsskular og representerte tot ...

                                               

Vektorprogrammet

Vektorprogrammet er ein norsk studentorganisasjon som arbeider for å auke motivasjonen og interessa for realfag i ungdomsskulen. Dette gjer dei ved å sende realfagstudentar frå universitetet ut til ungdomsskulane i nærområdet. Studentane skal syn ...

                                               

Møbelet kateter

Kateter er eit bord for læraren i tradisjonelt utforma klasserom. Det kan vera forma som eit skrivebord eller ein disk med plass til undervisingsutstyr. Kateteret er plassert nær tavla og lèt læraren sitja vendt mot klassen. Stundom kan det stå p ...

                                               

Tavle

Tavle er ei rektangulær flate som kan brukast til å skriva, teikna eller oppbevara ting på. Tavler har vore brukt gjennom historia til å hogga eller rissa inn eller skriva ned tekst på. Leirtavler er særleg kjende for kileskrift frå Midtausten, o ...

                                               

Idrettsfag

Idrettsfag er eit utdanningsprogram i den vidaregåande skulen. Programmet er treårig. Programmet leier til generell studiekompetanse som trengst for å søkje på Høgskule og Universitet. Sentrale idrettsfag i dette Utdanningsprogrammet er dei felle ...

                                               

Tekniske og allmenne fag

Tekniske og almenne fag er eit vidaregåande skuletilbod der elevane får både spesiell studiekompetanse og eit fagbrev på 4 år. Opplæringa på TAF skjer i samarbeid mellom den vidaregåande skulen og lokalt næringsliv. TAF vart oppretta i samband me ...

                                               

Dosent

Ein dosent er ei lærarstilling som fanst ved universiteta og dei vitskaplege høgskulane i Noreg fram til 1985. Skilnadane mellom ein dosent og ein professor var vanlegvis i at ein professor måtte dokumentere større breidd og meir omfattande vitsk ...

                                               

Guvernante

Guvernante er ei kvinne tilsett for å undervisa og oppseda barn i eit hushald. Guvernanter var vanlege i velståande europeiske og europeiskætta familiar fram til om lag første verdskrigen. I nyare tid er dei uvanlege, men kan framleis brukast i s ...

                                               

Lektor

Lektor er ein tittel for pedagoger med godkjent pedagogisk utdanning i tillegg til minst hovudfag eller embetseksamen. Lektoren kan undervise i grunnskule, vidaregåande skule eller høgskule og universitet. I andre land, som til dømes Sverige, kre ...

                                               

Lærar

Lærarar er delte inn i fleire undergrupper, ut frå kva utdanning dei har: Yrkesfaglærar: lærar i yrkesfag / praktiske fag med praktisk og teoretisk utdanning innanfor sitt fagområde + pedagogisk utdanning. Ålmennlærar: utdanna pedagog for grunnsk ...

                                               

Rektor

Rektor er tittelen til ein leiar av ein skule eller annan utdanningsinstitusjon. Rektorar er ofte kalla skuleleiarar, men dette omgrepet femner om alle i leiinga ved skulen. Rektor har normalt både det pedagogiske, administrative og økonomiske an ...

                                               

Manfred Rommel

Manfred Rommel var ein tysk politikar og embetsmann. Han var overborgarmeister i Stuttgart frå 1974 til 1996. Manfred Rommel var einaste barn av generalfeltmarskalk Erwin Rommel og Lucia Maria Mollin. Då Manfred var 16 år gammal, vart faren Erwin ...

                                               

Æresdoktorar ved Universitetet i Bergen

Æresdoktorar ved Universitetet i Bergen er eit oversyn over personar gjevne æresdoktorgrad ved Universitetet i Bergen. Oversikta er sortert omvend kronologisk etter utnemningsår.

                                               

VilVite

VilVite er eit såkalla vitensenter på Marineholmen attmed Puddefjorden i Bergen. Senteret er eigd og drive av Bergen Vitensenter AS, og er lagd for at publikum skal kunne skaffe seg lærdom innanfor faga matematikk, naturvitskap og teknologi ved s ...

                                               

Vitenshow

Vitenshow er nemninga på ei vitskapeleg framsyning for publikum. Dette er ei pedagogisk verksemd som skal demonstrera korleis verda omkring oss fungerer, og inneheld gjerne fysiske og kjemiske eksperiment. Den første i Noreg til å ta nemninga i b ...

                                               

Etnobotanikk

Etnobotanikk er studiet av tilhøvet mellom planter og menneske: frå "etno" – studiet av folk og "botanikk" – studiet av plantar. Etnobotanikk er rekna som ei undergrein av etnobiologi. Etnobotanikk tek for seg det komplekse tilhøvet mellom plante ...

                                               

Moderne menneskeleg åtferd

Moderne menneskeleg åtferd er eit omgrep innan antropologi, arkeologi og sosiologi som viser til trekk ved menneskeleg åtferd som skil nolevande menneske og forfedrane deira frå nolevande primatar og tidlegare hominidar. Åtferda omfattar evna til ...

                                               

Nomade

Nomade viser til folkegrupper som flyttar frå stad til stad, utan å ha ein einskild fast bustad. Omgrepet viser gjerne til folk som driv nomadisk husdyrhald, medan "reisande" kan visa til andre folk som stadig flyttar. Nomadar kan ha vanskar med ...

                                               

Urban kultur

Urban kultur eller bykultur viser til oppførsel, levemåtar og kultur knytt til livet i byar frå ulike delar av verda og historia. Med ei snever tyding av ordet "kultur" kan omgrepet femna om ulike kulturuttrykk som på ulike vis har oppstått i, gå ...

                                               

Militær taktikk

Militær taktikk er ein del av krigsvitskapen. Nokre vil òg kalla dette krigskunst. Det handlar om å bruka dei ulike militære einingane slik at ein når militære målsetjingar. Taktikken gjeld basisen for oppstilling av troppane, rørsle og strid, br ...

                                               

Operasjonelt nivå

Dei militære komandonivå i Noreg er i 2017 etablerte i denne ordninga: Forsvarsdepartementet FD er det politiske nivået, og er det høgste kommandonivået i Noreg Forsvarssjefen med forsvarsstaben FSJ er det strategiske nivået i Noreg Forsvarets Op ...

                                               

Strategisk nivå

Strategisk nivå i militæret er eit sett med idéar eller politikk som vert nytta av militære væpna stykar til å oppnå det dei ynskjer. Denne strategien vert nytta til å vinne væpna strid, slag og krigar, og involverar planlegging, logistikk og vil ...

                                               

Stridsteknisk nivå

Stridsteknisk nivå i militæret er nivået under taktisk nivå, til dømes kompani, tropp og liknande. Dette nivået er slik at ymse stridsteknikkar, til dømes organisering av støttepunkt, forsvar mot stridsvognsangrep, oppsetjing av luftvern og likna ...

                                               

Taktisk nivå

Taktisk nivå i militæret er nivået under operasjonelt nivå, til dømes divisjon, brigade og liknande. I Noreg er taktisk kommando underlagt det operasjonelle kommandonivået. Til dømes Brigadekommando, Norwegian Task Group eller Norwegian Air Opera ...

                                               

Amnesi

Amnesi er minnetap, tap av evna til å hugsa. Ein kan skilja mellom retrograd amnesi, kor ein ikkje har minne om det som har skjedd før eit visst tidspunkt, eller anterograd amnesi, kor ein har vanskar med å laga minne for det som skjer etter eit ...

                                               

Draum

Draum er til vanleg nemninga på korleis hjernen arbeider under svevn. Draumane kjem inn i svevnen på særskilde tidspunkt i løpet av natta (REM-svevn. Dei kan vara i nokre sekund til fleire minutt. Draumane er gjerne forklåra psykologisk som nauds ...

                                               

Homofili

Homofili er preferanse for ein person av sitt eige kjønn som kjærleiksobjekt. Omgrepet blei først nytta i ein artikkel i Jahrbuch für sexuelle Zwischenstufen i Tyskland i 1904, og blei sidan nytta til ein viss grad av dei tyske rørslene for homos ...

                                               

Kjensler

Sjå òg kjenslesans. Kjensler er ulike namnsette, sterke sinnstilstandar. Innan psykologi skil ein gjerne mellom kortvarige kjensler og meir langvarige stemningar. Ei kjensle er gjerne eit direkte svar på ei oppleving og kan føra til endringar i k ...

                                               

Kognisjon

Kognisjon tyder medvitne prosessar på høgare nivå i hjernen som det å tenkje, hugse, lære, gjenkalle noko, oppfatte, vurdere osb. "Høgare nivå" tyder at det altså ikkje gjeld det som kan sjåast på som automatiske refleksar eller andre ikkje-medvi ...

                                               

Latter

Latter eller lått er ein fysiologisk prosess hos menneske, kjenneteikna ved ei rad raske ut- og innpust saman med rytmiskt vekselvis spente og avslappa stemmeband, noko som til saman gjev opphav til ein karakteristisk lyd. Latter kan utløsast av ...

                                               

Modularitet i psykologien

Teorien om modularitet i psykologien går ut på at det i sinnet finst ein del medfødde evner som òg blir kalla mentale organ. Desse organa eller modulane er predisponerte til å utføre særskilde oppgåver. Teorien blei sett fram av den amerikanske f ...

                                               

Nostalgi

Nostalgi er eit omgrep av gresk opphav, sett saman av nostos og algos, som først tydde sjukleg heimlengt. Etter kvart glei tydinga av ordet over i å bli ein lengt til ei tidlegare tid, til dømes barndommen. Det var den sveitsike legen Jean-Jacque ...