ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 302




                                               

Konstantin Juon

Konstantin Fjodorovitsj Juon var ein russisk målar og scenograf tilknytt kunstrørsla Mir iskusstva. Seinare var han med og danna Samlinga av russiske kunstnarar og Det revolusjonære Russlands kunstnarforbund.

                                               

Vera Mukhina

Vera Ignatjevna Mukhina var ein russisk bilethoggar med ei framståande stilling innan sovjetisk kunst. Ho er særleg kjend for monumentalstatuen Arbeidar og kolkhozkvinne frå 1937.

                                               

Arkadij Plastov

Plastov vart fødd i landsbyen Prislonikha i det dåverande guvernementet Simbirsk i Det russiske keisarriket. Faren var ikonmålar. Plastov studerte frå 1914 ved bilethoggar-avdelinga på Moskvas skule i måling, bilethogging og arkitektur. I 1917, å ...

                                               

Confederación Nacional del Trabajo

Confederación Nacional del Trabajo er ein spansk konføderasjon av anarkosyndikalistiske fagforeiningar. Dei høyrer til International Workers Association. På er namnet AIT - Asociación Internacional de los Trabajadores. Derfor ser ein gjerne initi ...

                                               

Republikanske parti

Det republikanske partiet og liknande namn kan visa til parti i fleire land med ulike politisk program. Medlemmer i slike parti kan ofte kallast "republikanarar". Dette omgrepet viser også til folk som støtter ei republikansk styreform, og mange ...

                                               

Chatham House

Chatham House, eigentleg Royal Institute of International Affairs, er ein ideell, ikkje-statleg organisasjon med sete i London. Han har som føremål å analysere og fremje forståing av viktige internasjonale og dagsaktuelle spørsmål. Instituttet ha ...

                                               

IISS

IISS, Internasjonalt Institutt for Strategiske Studier er eit britisk forskingsinstitutt og tankesmie i området internasjonale relasjoner og liknande saker. Hovudkvarteret har sidan 1997 vore i Arundel House i London. I 2016 vart IISS rangert som ...

                                               

Tankesmia Quilliam

Nawaz, Maajid; Tom Bromley 2012. Radical. London: W.H. Allen. ISBN 978-0-75-354077-0. Denne artikkelen bygger på "Quilliam tankesmie" frå Wikipedia på bokmål, og "Quilliam think tank" frå Wikipedia på engelsk den 13. januar 2018.

                                               

Tankesmie

Ei tankesmie eller tenketank er eit forskingsinstitutt eller annan organisasjon som gjev råd og idear om politikk, næringsliv eller militære spørsmål. Tankesmier er ofte knytt til politiske parti, næringslivsorganisasjonar, universitet, militære ...

                                               

Den demokratiske fronten for frigjering av Palestina

DFLP, Den demokratiske fronten for frigjering av Palestina er ein palestinsk politisk og militær organisasjon. Han bygde før på kommunismen, men er no meir allment sosialistisk. DFLP vart skipa i 1969, som ei utbrytargruppe frå PFLP. DFLP er med ...

                                               

FNL

Front National de Libération var den fremste opprørsorganisasjonen i Vietnam mot slutten av det franske kolonistyret og under den amerikanske Vietnamkrigen. FNL framstilte seg sjølv som ein nasjonal front samansett av forskjellige grupper som var ...

                                               

Folkefronten for frigjering av Palestina

Folkefronten for frigjering av Palestina eller PFLP er ein væpna organisasjon som kjempar mot den israelske okkupasjonen av palestinske område. PFLP er den nest største organisasjonen i PLO, etter Fatah. Målet til PFLP er ein felles stat for pale ...

                                               

IRA

Den irske republikanske hæren, kjend som IRA frå det engelske Irish Republican Army, Óglaigh na hÉireann på irsk, er ei paramilitær rørsle i Nord-Irland som kjemper for ein samla irsk republikk med sjølvstende frå Storbritannia. Gruppa har utført ...

                                               

Nepals kommunistiske parti (maoistisk)

Nepals Kommunistiske Parti, i Nepal kalla Nepal Kamyunishta Parti eller ofte berre Maobadi eller the maoists, er eit kommunistparti i Nepal som vart grunnlagt i 1994. NKP stod i spissen for det som truleg var det største bondeopprøret i verda på ...

                                               

November 17

November 17 var ein gresk marxistisk geriljaorganisasjon som vart oppretta i 1973 og lagt ned i 2002. Han var stempla som terrororganisasjon av Hellas og USA. Ingen av medlemmane vart identifiserte før i 2002. Gruppa tok namn etter datoen 17. nov ...

                                               

Rote Armee Fraktion

Rote Armee Fraktion, eller den "Raude armé-fraksjonen" var ei venstreradikal terroristgruppe ansvarleg for ei rad terroraksjonar frå 1970 til byrjinga av 1990 talet. Gruppa var samansett av m.a. Andreas Baader, Gudrun Ensslin, Horst Mahler, Ulrik ...

                                               

Sendero Luminoso

Sendero Luminoso, Lysande sti, er ein maoistisk peruansk geriljaorganisasjon. Organisasjonen sitt fulle namn er Partido Comunista del Perú - Sendero Luminoso. Organisasjonen er medlem av den maoistiske Revolutionary Internationalist Movement. Lei ...

                                               

Movimiento Revolucionario Túpac Amaru

Movimiento Revolucionario Túpac Amaru eller berre Túpac Amaru var ein kommunistisk geriljaorganisasjon som var aktive i Peru frå 1984 til 1997 og var saman med Sendero Luminoso ein av dei viktige aktørane mot den peruanske staten i den interne ko ...

                                               

Martin Luther King jr.

Martin Luther King jr. var ein afroamerikansk baptistprest, borgarrettsforkjempar og vinnar av Nobels fredspris. King var fødd i Atlanta i den amerikanske sørstaten Georgia som son av presten Martin Luther King, Sr. og Alberta Williams King. King ...

                                               

Rosa Parks

Rosa Louise Parks, fødd Rosa Louise McCauley, var ei afroamerikansk sydame som er tildelt ein stor del av æra for starten på masserørsla for afroamerikanarar sine rettar i USA på 1950- og 1960-talet.

                                               

Harriet Tubman

Harriet Tubman, også kalla "Black Moses", var ein afroamerikansk rømd slave, slavefrigjerar og borgarrettsforkjempar for slavar og kvinner.

                                               

Oppreist

Oppreist eller opprør er væpna reising mot riksskipnaden eller styresmaktene. Etter folkeretten vert oppreist tydt som ei nasjonal sak, minder opprørarane vert godtekne som ein krigførande part. Ved alle høve strid det mot folkeretten at andre st ...

                                               

Barrikade

Ein barrikade er ei hindring sett opp for å hindra trafikk, verna noko mot åtak utanfrå eller isolera eit område. Ordet vert i dag særleg assosiert med provisoriske festningar ved gateslagsmål mellom ordensmakt og sivile, og i uttrykk som at noko ...

                                               

Rand-opprøret

Rand-opprøret var eit væpna opprør blant kvite gruvearbeidarar i regionen Witwatersrand i Sør-Afrika i mars 1922. Opprøret var ein protest mot aukande utnytting frå arbeidsgjevarane si side. Den framståande politikaren i Det sørafrikanske arbeida ...

                                               

Campaign for Nuclear Disarmament

Campaign for Nuclear Disarmament er ein organisasjon som kjempar for kjernefysisk nedrusting i Storbritannia og for internasjonal kjernefysisk nedrusting og tettare internasjonale reguleringar gjennom avtalar som Ikkjespreiingsavtalen. Han er imo ...

                                               

Reclaiming

Reclaiming er både eit rituelt fellesskap og ei politisk aksjonsgruppe. Medlemmene arbeider for miljøvern både ut frå det perspektivet at det handlar om å verna jorda, og fordi dei andre artane vi deler jordkloden med har krav på respekt. Reclaim ...

                                               

Desentralisering

Desentralisering er eit uttrykk for utflytting av makt og kapital frå sentrale område. Tanken om fordeling av makt til dømes maktfordelingsprinsippet har vore nytta i mange samanhengar, både geografisk og sosialt, men når ein snakkar om desentral ...

                                               

Rådhus

Rådhus er bygg der sentraladministrasjonen i ein kommune eller by held til. I større byar er desse ofte imponerande bygningar med sentral plassering, til dømes ved eit torg eller ein plass.

                                               

Mesen

Mesen tyder velgjerar, og viser til nokon som utfører filantropi. Ein person eller ei stifting opptrer som mesen når dei bruker middel eller innverknad til beste for ein person eller ei gruppe. Namnet kjem truleg frå den romerske statsmannen Mæce ...

                                               

Den amerikanske sjølvstendeerklæringa

Den amerikanske sjølvstendeerklæringa er dokumentet der dei tretten koloniane erklærer seg sjølvstendige frå Storbritannia og grunngjev dette vedtaket. Dokumentet vart ratifisert av den andre kontinentalkongressen den 4. juli 1776. Denne datoen b ...

                                               

Friedrich von Hayek

Friedrich August von Hayek var ein austerriksk sosialøkonom. Han var ved sida av Ludwig von Mises den viktigaste representanten for den austerrikske skulen innan nasjonaløkonomi. Han var kjend for sine konservative oppfatningar og kritikk av den ...

                                               

Viggo Kampmann

Olfert Viggo Fischer Kampmann var statsminister i Danmark frå 1960 til 1962. Kampmann var utdanna statsvitar. I september 1950 vart han finansminister i Hans Hedtoft si sosialdemokratiske regjering, kort tid før regjeringa måtte gå av. Då Hedtoft ...

                                               

Fangeleir

Fangeleir er ei nemning på eit avsperra område der ein sperrar inne fangar. Døme kan vera kriminelle, krigsfangar eller politiske fangar. Konsentrasjonsleirar er fangeleirar med særleg grufulle tilhøve, og dit folk oftast blir sende utan lov og d ...

                                               

Fengsel

Fengsel er ei straff der fråteken fridom er det sentrale elementet. Ordet blir òg brukt om lokala eller bygningen der fangane, enten dei er arresterte eller dømde, blir heldt innelåst. Dom på fengselsstraff kan vere fengsel på vilkår, som vil sei ...

                                               

Fengsling utan lov og dom

Fengsling utan lov og dom er eit omgrep som vert brukt for å omtala høve der individ vert haldne til fange av eit statsapparat utan at formelle siktingar er på plass. Det er fyrst og fremst diktatur som fengslar folk utan lov og dom, men det hend ...

                                               

Medisinsk fødselsregister

Medisinsk fødselsregister er eit landsomfattande helseregister over alle fødslar i Noreg. Registeret skal bidra til å avklara årsaker til og konsekvensar av helseproblem i samband med svangerskap og fødsel, og overvaka førekomst av medfødde misda ...

                                               

Reseptregisteret

Reseptregisteret er eit reseptbasert lækjemiddelregister som har vore i drift i Noreg sidan 1. januar 2004. Alle reseptar vert registrerte i Reseptregisteret, eit sentralt helseregister som er oppretta med heimel i Helseregisterlova. På oppdrag f ...

                                               

Minister

Ein minister som er medlem av ei regjering, og har oftast ansvar for eit bestemt saksområde, med eit tilhøyrande ministerium eller departement, og eventuelle underliggande etatar. Ein minister utan eit slikt fastsett ansvarsområde blir kalla mini ...

                                               

Juss

Rettsvitskap, lovkunne eller jus er studiet av lov og rett. Rettsvitskap ser på korleis lovar vert og har vorte brukte, korleis dei bør skrivast og brukast, og diskuterer rettslege omgrep.

                                               

Abort

Abort er avbrotet av eit svangerskap før fosteret er ferdig utvikla, slik at fosteret døyr. Det er vanleg å skilja mellom spontan abort, som skjer uventa og som følgje av feil ved fosteret, ytre påverknader eller ukjende grunnar, og provosert abo ...

                                               

Advokat

Advokat er ein person med utdanning og løyve til å gjeve råd og rettleiing i juridiske spørsmål til klientar mot godtgjersle, og mot vederlag frå klientar eller det offentleg å kunne hjelpe og representere klientar under rettssaker for dei offent ...

                                               

Arverett

Arveretten tek føre seg reglar om arv, i hovudsak kva som skjer med eigedelane til ein person når personen døyr. Reglane omfattar mellom anna tilhøvet til eventuelle kreditorar, ektefellar og slektsarvingar. Reglane om arv er i første rekkje gjev ...

                                               

Debitor

Debitor er det same som skuldnar, og er eit ord som blir brukt i juridisk og økonomisk samanheng om ein som har plikt i høve eit krav. Debitor blir oftast brukt som omgrep om den som skuldar pengar, men det kan også brukast tilsvarande om den som ...

                                               

Deklaratorisk

Deklaratorisk betyr det same som fråvikeleg. At ein regel ei lov er deklaratorisk medfører at den kan fråvikast i avtale mellom partane, eller på grunnlag av sedvane, kutyme eller annan handelsbruk. I kva grad ei lov er deklaratorisk vil normalt ...

                                               

Domstol

Domstolane er ein del av det offentlege styringssystemet i ein rettsstat som byggjer på dei demokratiske grunnprinsippa. Domstolane har dømande makt, og ein kallar dei gjerne "den tredje statsmakta" etter Montesqieu sitt maktfordelingsprinsipp me ...

                                               

Ektepakt

Ektepakt er ei avtale mellom ektefellar om formuestilhøva mellom ektefellane. Det er visse strenge formkrav til oppretting av ei gyldig ektepakt. Ei ektepakt omhandlar typisk etablering av heilt eller delvis særeige, og overføring av større gåve, ...

                                               

Familierett

Familierett omhandlar reglane om inngåing og oppløysing av ekteskap. Som ei underordna inndeling av dette rettsområdet finn vi òg den økonomiske familieretten, som er reglane om ektemakane sitt formuesforhold i ekteskapet, inkludert den gjensidig ...

                                               

Grunnbeløpet i folketrygda

Grunnbeløpet i folketrygda blir brukt som grunnlag for å rekne ut norske trygde- og pensjonsytingar. Regelverket kan for eksempel seie at ei yting skal vere på 3G, eller at ein person ikkje har rett på ei gitt yting dersom vedkomande har anna inn ...

                                               

Hjelpeverje

Hjelpeverje er ein person som er oppnemnd av overformynderiet til å bistå og forvalte verdiane for ein myndig person som på grunn av senil demens, utviklingshemming, sinnssjukdom eller andre grunnar ikkje kan vareta sine eigne interesser. Oppnemn ...

                                               

Høgsterettsdommar

Høgsterettsdommar er den vanlege tittelen til ein dommar som er tilsett i den øvste domstolen i eit rettssystem. Høgsterettsdommar er rekna som ein av dei mest prestisjefylte jobbane ein kan få som jurist, og dei som får ein slik jobb må ha vist ...