ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 253




                                               

Tsjetsjensk

Tsjetsjensk er eit dagestansk språk som blir snakka av om lag 1 355 000 menneske i Russland. Det blir for det meste snakka i republikken Tsjetsjenia, men også av tsjetsjenarar andre stader. Tsjetsjensk er eit offisielt språk i Tsjetsjenia saman m ...

                                               

Tsjuktsjisk

Tsjuktsjisk blir skrive med det kyrilliske alfabetet, med tre bokstavar som ikkje finst i den russiske versjonen av alfabetet, nemleg bokstavane ӄ ԓ ӈ, Det moderne alfabetet for tsjuktsjisk:

                                               

Tsjuvasjisk

Tsjuvasjisk er språket til tsjuvasjane og det offisielle språket i den tsjuvasjiske republikken i Sentral-Russland. Det er det einaste levande førbulgarske språket i den tyrkiske språkfamilien. Ved folketeljinga i 2010 var det 1 043 000 menneske ...

                                               

Tsonga

Tsonga er eit bantuspråk som blir snakka av tsongafolk i Sør-Afrika, Mosambik, Eswatini og Zimbabwe. Det er eitt av elleve offisielle språk i Sør-Afrika. Knapt 2 millionar sørafrikanarar i Limpopo-, Gauteng- og Mpumalanga-provinsane snakkar tsogn ...

                                               

Tuareg

Tuareg er ei gruppe nærskylde språk som tuaregane i det vestlige Sahara snakkar til dagleg. Det høyrer til den berbiske undergruppa av den afroasiatiske språkfamilien. Rundt 700 000 personar i Niger og rundt 300 000 personar i Mali snakkar tuareg ...

                                               

Tundranenetsisk

Tundranenetsisk er eit uralsk språk. Det høyrer til den nordlege delen av den samojediske språkgreina. Andre nordsamojediske språk er enetsisk, juratsisk og nganasansk. Ved folketeljinga i 2002 var det 31 311 nenetsiskspråklege av ei befolkning p ...

                                               

Turkmensk

Turkmensk er nasjonalspråket i Turkmenistan. Språket blir snakka av om lag 3.43 mill. menneske i Turkmenistan, og ca. 3 mill. i andre land, mellom anna Iran, Afghanistan og Tyrkia. Turkmensk er eit tyrkisk språk, eit sør-tyrkisk språk i den turkm ...

                                               

Tuvinsk

Tuvinsk er eit nordtyrkisk språk som vert snakka av omkring 253 700 tuvinarar i Russland, hovudsakleg i republikken Tuva i sør i sentrale Sibir dessutan av om lag 27 000 i Mongolia og Kina. Språket har lånt eit stort antal røter frå mongolsk og e ...

                                               

Twi

Twi, også kjend som Akan Kasa, er eit språk eller ein dialekt innan akan som blir tala i sørlege og sentrale Ghana av fleire millionar folk som morsmål eller andrespråk. Det blir også tala av folk i søraustlege Elfenbeinskysten. Dei fleste talara ...

                                               

Tyrkisk

Tyrkisk høyrer til den tyrkiske språkfamilien, og blir snakka av ca. 80 mill. menneske i Tyrkia, og av tyrkiske mindretal på Kypros, i Hellas, på Balkan og i Nordeuropa.

                                               

Udmurtisk

Udmurtisk, votjakisk, er eit permisk språk i den uralske språkfamilien. Dei næraste slektspråka er dermed komi og komipermjakisk. Skilnaden mellom udmurtisk og dei andre permiske språka er ikkje stor, likevel så stor at dei ikkje utan vidare er f ...

                                               

Ugarittisk

Ugarittisk er eit utdøytt språk som høyrer til dei semittiske språka. Språket er kjent frå tekster som er funne i oldtidas Ugarit. Ugarittisk vart skrive med ugarittisk skrift. Ugarittisk er eit nordvestleg semittisk språk, oppdaga av franske ark ...

                                               

Uigurisk

Uigurisk er eit tyrkisk språk som blir tala av uigurar. Det blir tala av rundt 8.5 millionar menneske i Kina og 300 000 i Kasakhstan, i tillegg til fleire andre land. Dei fleste uigurar i Kina bur i den autonome regionen Xinjiang, der uigurisk er ...

                                               

Ukrainsk

Ukrainsk er eit austslavisk språk på den slaviske greina av dei indoeuropeiske språka. Det blir tala som morsmål av om lag 47 millionar menneske, av dei bur om lag 31 millionar i Ukraina, der det er offisielt språk. Resten fordeler seg på 25 andr ...

                                               

Ultsjisk

Ultsjisk er eit tungusisk språk som blir snakka av ultsjar frå Khabarovsk aust i Sibir i Russland. Det høyrer til den nanaiiske språkgruppa, og er nært i slekt med nanaiisk og orokisk. Ultsjisk ligg så nært nanaiisk at ein lenge rekna det som ein ...

                                               

Umbundu

Umbundu er eit bantuspråk som blir snakka i dei sentrale områda av Angola, spesielt i provinsane Huambo, Bié og Benguela. Umbundu blir snakka av ca. 35 % av folkesetnaden i Angola. Umbundu er eitt av seks nasjonalspråk i Angola. Umbundu er språke ...

                                               

Ungarsk

Ungarsk er eit uralsk språk. I lag med mansisk og khantisk dannar det i følgje den dominerande klassifiseringa den ugriske språkgruppa. Ungarsk er ein fjern slektning av samisk og finsk, men det felles ordforrådet er svært lite. Ungarsk blir snak ...

                                               

Unserdeutsch

Unserdeutsch er eit kreolspråk med opphav frå Rabaul i Papua Ny-Guinea. Det er det einaste kreolspråket med tysk opphav. Språket oppstod omkring 1897 blant barn som gjekk på ein katolsk misjonsskule i Vunapope, ein bydel i Kokopo i dåvarande Tysk ...

                                               

Urdu

Urdu er eit indoeuropeisk språk av indoarisk type som hovudsakleg blir tala i Pakistan og India. Det er svært likt hindi, men blir skrive med ein tilpassa utgåve av det arabiske alfabetet. Urdu er offisielt språk i Pakistan, og eitt av dei 24 nas ...

                                               

Usbekisk

Usbekisk er eit austtyrkisk språk som blir tala i Usbekistan og omland. Usbekisk høyrer til qarluq-språka, og er dermed nært i slekt med uigurisk. Gjennom tidene har språket vore påverka av persisk, arabisk og russisk. Usbekisk er tala av rundt 2 ...

                                               

Vallonsk

Vallonsk eller wallonsk er eit språk som høyrer til den gruppa av romanske språk som på fransk vert kalla langue doïl, eller berre oïl. Desse utvikla seg i mellomalderen i eit område nord i Gaule, deretter i Nord-Frankrike, sør i Belgia og på Kan ...

                                               

Vandalisk

Vandalsk var eit germansk språk som truleg var nært i slekt med gotisk. Vandalane busette seg i det sørlege Spania i følgje med andre germanske og ikkje-germanske folk, før dei flytta til Nord-Afrika, til området kring Kartago, i 429. Ein veit sv ...

                                               

Venetiansk

Venetiansk er eit romansk språk som er morsmål for over to millionar menneske, hovudsakleg i regionen Veneto i nordlege Italia, der fem millionar innbyggjarar bortimot kan forstå det. Det er tidvis snakka og ofte godt forstått utanfor Veneto, som ...

                                               

Vepsisk

Vepsisk er eit språk som høyrer til den austersjøfinske språkgreina av den uralske språkfamilien. Ved folketeljinga i Russland i 2010 vart vepsisk snakka av ca. 3 610 menneske på sør- og austsida av Onega, av eit folketal på 5 940 vepsarar. Vepsi ...

                                               

Vestfrisisk

Vestfrisisk Frysk) er det frisiske språket som vert snakka i den nederlandske provinsen Friesland. Når frisisk vert omtalt i denne artikkelen er det vestfrisisk det viser til. I tillegg til vestfrisisk eksisterer enno dei mindre frisiske språka a ...

                                               

Vestmari

Vestmari eller fjellmari er eit marisk språk i den uralske språkfamilien. Den næraste slektningen er austmari. Vestmari har vore meir i kontakt med russisk og mindre med tatarisk enn austmari, dette er det til ein viss grad mogleg å sjå i ordforr ...

                                               

Vietnamesisk

Vietnamesisk er det offisielle språket i Vietnam. Det er morsmålet til om lag 87 % av innbyggjarane i landet, i tillegg til rundt to millionar vietnamesarar som har flytta frå landet. I tillegg snakkar minoritetsfolka i Vietnam det som andrespråk ...

                                               

Volapük

Schleyer ville lage eit språk for internasjonal kommunikasjon som var lett å lære for menneske i alle kulturar. Derfor forenkla han grammatikken og gjorde den heilt regelrett og utan unntak. Alle bokstavar uttalast alltid likt, og alle ord har sa ...

                                               

Votisk

Ordet vad̕d̕a har same bakgrunn som finsk vaaja. Det same ordet har også blitt brukt som inngruppenamn av eindel samer, vuowjoš og om det gamle stadnamnet Vaiga i austre delar av Estland. Russiske krøniker nemner votarane allereie på 1000-talet, ...

                                               

Voto

Voto er eit utdøydd chibchansk språk. Det vart snakka av votoane som heldt til på slettelandet nord i Costa Rica, på begge sider av Río San Juan. Voto var sannsynlegvis nært beslekta med maleku og rama, og har gjeve namnet til den votiske undergr ...

                                               

Walisisk

Walisisk er eit p-keltisk språk, og høyrer saman med dei bretonske og korniske, til den britanniske undergruppa av dei keltiske språka. Det blir snakka i Wales av rundt 580 000 menneske, noko som gjer det til det største keltiske språket. I Wales ...

                                               

Warao

Warao er eit språk mest brukt i Orinocodeltaet i delstatane Delta Amacuro og Monagas i Venezuela. Somme brukarar finst også i delstaten Sucre og i Guyana og Surinam. I 1993 var det ca. 23 000 brukarar av språket. Summer Institute of Lingustics re ...

                                               

Warlpiri

Warlpiri er eit australsk språk som blir tala i av rundt 3000 menneske i Nordterritoriet i Australia. Det høyrer til den ngarrkiske greina av pamanyunganske språk. Warlpiri er i dag eitt av dei største urfolksspråka i Australia målt i talet på br ...

                                               

Warrgamay

Warrgamay er eit sterkt truga eller utdøydd australsk språk som høyrer til dei pama-nyunganske språka og er nært i slekt med dyirbal. I 1981 hadde det berre 3 registrerte talarar, det same talet blei oppgjeve av SIL i 2011. Likevel finst det døme ...

                                               

Wayuu

Wayuu, òg kalla goajiro, er eit språk blir snakka av 321 000 innbyggarar av wayuu-folk i nordvestre Venezuela og nordaustlege Colombia på Guajira-halvøya. Wayuu er eit av dei store arawakspråka. Dei to hovuddialektane er wüinpümüin og wopumüin, t ...

                                               

Wiyot

Wiyot er eit utdøydd algisk språk som tidlegare blei tala av wiyot-folket, ei innfødd amerikansk folkegruppe med 450–800 medlemer, som bur i det nordvestlege California i USA. Den siste talaren døydde i 1962.

                                               

Wolof

Wolof er eit nigerkongospråk som er fyrstespråket til om lag 3.9 millionar menneske, wolof-folk, i Senegal, 185 000 i Gambia og 12 000 i Mauritania. Det er også brukt som handels- og hjelpespråk mellom fleire folkegrupper i Vest-Afrika. I lag med ...

                                               

Wukinesisk

Wukinesisk eller berre wu er eit kinesisk språk eller ei dialektgruppe som blir snakka av rundt 77 millionar menneske i Wu-regionen rundt Shanghai, sørlege Jiangsu, Zhejiang og ein del av Anhui aust i Kina. Wukinesisk blir også snakka i fleire ut ...

                                               

Xhosa

For folkegruppa, sjå xhosaer. Xhosa, isiXhosa) er eit bantuspråk som blir tala i Sør-Afrika og Lesotho. Xhosa er eitt av elleve offisielle språk i Sør-Afrika, og blir brukt av om lag 7 214 000 menneske, eller nær 18 % av sørafrikanarar. Ein som h ...

                                               

Xiang

Xiang, kalla hunanesisk, er ein variant av kinesisk. Språket er oppkalla etter elva Xiang og er utbreidd særleg i provinsen Hunan. Meir enn 36 millionar menneske i Kina har Xiang til morsmål, særleg i det sentrale og sørvestre Hunan, i dei fire f ...

                                               

Bantuspråket yao

Yao er eit bantuspråk tala i søraustlege Afrika. Det har rundt 1 million talarar i Malawi, ein halv million i Tanzania, rundt 450 000 i Mosambik og eit mindre tal i Zambia. Språket er nært i slekt med mwera.

                                               

Yapesisk

Yapesisk er eit oseanisk språk i den austronesiske språkfamilien som blir tala på øya Yap i Mikronesiaføderasjonen. Språket er kjenneteikna av mange glottale lukkelydar. Dei finst i dei fleste ord som byrjar med vokal, mellom vokalar og i slutten ...

                                               

Språket yaqui

Yaqui eller hiaki er eit uto-aztekisk språk som blir snakka i Sonora i Mexico og Arizona i USA, grenseområda mellom Mexico og USA. Yaqui har til saman rundt 12 230 talarar, 11 800 av dei i Mexico.

                                               

Yurok

Yurok er eit algisk språk som blir tala av rundt 280 medlemer av yurok-folket, ei innfødd amerikansk folkegruppe på 3000–4500 menneske i det nordvestlege California i USA. Talarane går over til engelsk, og alle dei som framleis talar språket, er ...

                                               

Zulu

Zulu, òg kjend som isiZulu, er eit bantuspråk i niger-kongofamilien som vert tala av om lag ni millionar menneske kjende som zuluar. Fleirtalet av dei bur i Sør-Afrika. Språket er det som blir forstått av flest folk i landet, over halvparten av i ...

                                               

Zuñi

Zuñi er eit urfolkspråk i USA som blir tala av zuñifolk frå vestlege New Mexico og austlege Arizona. Det har rundt 9 500 talarar, særleg rundt Zuni Pueblo i New Mexico. Til forskjell frå mange andre urfolkspråk i USA har zuñi mange unge talarar o ...

                                               

Skipstypeforkorting

Skipstypeforkortingar er bokstavkombinasjonar brukt framfor namnet til eit skip. Dei kan identifisera framdriftsforma, verkeområdet eller føremålet med skipet. Forkortingane skil gjerne mellom militære og sivile skip. Ein har brukt ulike forkorti ...

                                               

SPQR

SPQR er ei forkorting for Senatus Populusque Romanus, dvs. "senatet og det romerske folket". Forkortinga var først ei nemning på den romerske republikken og deretter Romarriket under dei romerske keisarane. Forkortinga har seinare vore nytta som ...

                                               

Cofán

Cofán er språket til cofánarar, ei urfolkgruppe frå Sucumbíos-provinsen i Nordaust-Ecuador og sørlege Colombia. Cofán er rekna som eit truga språk, men har 1 400 til 2 400 talarar. Det finst to former av språket: Aguarico, som blir tala i Ecuador ...

                                               

Kunstig språk

Eit kunstig språk er eit språk som, i motsetning til naturlege språk, har vorte konstruert av mennesker. Det finst ulike sortar av kunstige språk: Artistiske språk: Desse språka er skapt av personlege grunnar, dei er oftest a priori, men kan òg v ...