ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 232




                                               

Hungersnaud

Hungersnaud eller hungersnød er ein tilstand der mange svelter på grunn av matmangel. Det er ein type katastrofe der store lag av folket lir av underernæring og kan svelta i hel. Hungersnaud kan oppstå av ulike årsaker, både naturlege og menneske ...

                                               

Atlantic Standard Time

Atlantic Standard Time eller Atlantic Time Zone er ei tidssone der ein har universaltid minus fire timar. I somme tider av året er det sommartid i regionen, og skilnaden er då minus tre timar. Tidssona dekkjer ein del av Karibia og provinsane New ...

                                               

Austafrikansk tid

Austafrikansk tid, eller East Africa Time, EAT, er ei tidssone som blir brukt i den austlege delen av Afrika. Austafrikansk tid ligg tre timar framfor Coordinated Universal Time, som er det same som moskvatid og austeuropeisk sommartid. Sidan mes ...

                                               

Austeuropeisk tid

Austeuropeisk tid, eller Eastern European Time, er tidssona som ligger to timer føre GMT/UTC, og vert dermed gjerne skrive GMT+2 eller UTC+2. Denne blir brukt i nokre europeiske og nordafrikanske land og nokre land i Midtausten. Dei fleste bruker ...

                                               

Central Standard Time

Central Standard Time er ei tidssone som er sentrert om 90° vestleg lengdegrad. Han går gjennom USA og dekkjer dalføra langs Mississippielva, og delar av Canada, Mexico, Mellomm-Amerika, somme karibiske øyar, og delar av Det austlege Stillehavet. ...

                                               

Eastern Standard Time

Eastern Standard Time, forkorta EST, er ei tidssone som er universaltid minus fem timer. Sonen dekkjer 17 statar i USA, delar av det austlege Canada, staten Quintana Roo i Mexico, Panama i Mellom-Amerika og Karibia. Eastern Daylight Time EDT vert ...

                                               

Greenwich middeltid

Greeenwich middeltid eller Greenwich Mean Time er ei tidssone som var offisiell referansetid for heile verda frå 1884 til 1972, då universaltid blei innført. GMT blir framleis nytta som utgangspunkt for tidssonene brukt i vestre Europa og Afrika. ...

                                               

Moskvatid

Moskvatid, forkorta MSK, er ei tidssone som omfattar byen Moskva og det meiste av den europeiske delen av Russland, inkludert Sankt Petersburg. Ho er den nest vestlegaste av dei ni tidssonene i Russland. Den 27. mars 2011 vart det innført "perman ...

                                               

Mountain Standard Time

Mountain Standard Time er ei tidssone i Nord-Amerika som er minus sju timar frå universaltida. Tida i denne sona er basert på ei middelsoltid ved 105. vestlege lengdegrad. I USA og Canada vert tidssona vanlegvis kalla Mountain Time MT. Namnet syn ...

                                               

Sentraleuropeisk tid

Sentraleuropeisk tid er ei tidssone brukt i Sentral-Europa og Algerie. Tidssona ligg ein time før Greenwich middeltid /UTC, og blir gjerne oppgjeven som GMT +1 eller UTC +1. Tidssona var tidlegare også kjend som Middeleuropeisk tid.

                                               

UTC+03.00

Sudan Tanzania Djibouti Somalia Eritrea Madagaskar Uganda Komorane Etiopia Mayotte Frankrike og Îles éparses Bassas da India, Europaøya og Juan de Nova Kenya

                                               

Vesteuropeisk tid

Vesteuropeisk tid er ein tidssone som tidlegare vart nytta i mange land i Europa, men som no berre er i bruk i Storbritannia, Irland, Island, Portugal, på Færøyane og Kanariøyane og i ein del afrikanske statar. Alle landa nyttar sommartid utanom ...

                                               

Åker

Åker er eit område som vert nytta til å dyrka fram ymse vekstar innan landbruk. Ein åker vert lagt på eit dyrka område med god matjord. Før det vert sådd eller planta i åkeren vert han vanlegvis pløgd, horva og gjødsla. Typiske åkervekstar er kor ...

                                               

Byggverk

Eit byggverk er noko som er bygd, vanlegvis av menneske men i nokre høve også av ulike dyr. Ifølgje Norsk standard omfattar byggverk "Alt som bygges eller er et resultat av byggearbeid".

                                               

Bymur

Bymurar var vanleg frå oldtida og inn i mellomalderen. I hovudsak er dei omtala som bymurar sjølv om det også fanst murar som Den kinesiske muren og Atlanterhavsmuren som strekte seg langt unna bygrensene og som blei bygd for å slutte inn eit stø ...

                                               

Pagode

Pagode er eit tårnaktig byggverk med markerte, utstikkande etasjar, skilde frå kvarande nærast som gesimsar. Pagodar finn ein i Vietnam, Burma, Nepal, Kina, Korea og Japan.

                                               

Verdsrommet

Verdsrommet eller det ytre rommet er den delen av universet som ligg utanfor atmosfæren til jorda og mellom himmellekamar. Verdsrommet er ikkje heilt tomt, men likner eit vakuum ved at det har ein særs låg partikkeltettleik. I det ytre verdsromme ...

                                               

Gate

Ordet "gate" stammar frå urgermansk gatan og er kjent frå norrønt gat eller gata og mellom anna engelsk gate og tysk Gasse. Det har same opphav som gote eller gutu i tydinga geil, ein veg med stengsle på kvar side.

                                               

Det heilage landet

Det heilage landet refererer vanlegvis til Israel og det historiske området Palestina. Det omfattar eit område som er religiøst viktig for dei tre monoteistiske og abrahamske religionane jødedom, kristendom og islam. Årsaka til at det vert rekna ...

                                               

Ararat

Ararat eller Ağrı Dağı er det høgaste fjellet i Tyrkia. Fjellet er ein snødekt, sovande vulkan nordaust i Tyrkia, 16 km vest for den iranske grensa og 32 km sør for den armenske. I Fyrste mosebok står det at Noahs ark stranda på dette fjellet ett ...

                                               

Atlantis

Atlantis er eit sogeomspunne land som har vore omtalt sidan antikken. Atlantis skal ha vore ei rik øy eller eit landområde som blei teken av havet og forsvann i løpet av kort tid. Det blei først skildra av Platon og har sidan vore inspirasjon for ...

                                               

Eldorado

Eldorado er eit sogeland i Sør-Amerika som skulle vera særs rikt på gull. Namnet "El dorado" tyder den forgylla på spansk, og blei på 1500- og 1600-talet brukt om ein muiscahøvding i Colombia. Han skal ha pudra seg med gullstøv då han blei gjort ...

                                               

Elysium

Elysion eller Elysium er eit dødsrike i gresk og romersk mytologi. Dette er ein lukkeleg stad der ein rekna med at menneske som hadde døydd, og andre, kunne ha eit sorglaust tilvære som likna det gudane hadde. Det blir også kalla "den elysiske sl ...

                                               

Shungwaya

Shungwaya er eit sogeomspunne område som skal ha vore ein stad på grensa mellom notidas Somalia og Kenya i Aust-Afrika, og er blitt rekna som årestaden for fleire austafrikanske folkegrupper. Det er særleg knytt til mijikendafolka som no lever la ...

                                               

Calisota

Calisota er ein oppdikta stat i teikneseriane om Donald Duck, og vart fyrst laga av Carl Barks. Namnet er ei blanding av California og Minnesota. Ein reiknar med at Calisota ville ha lege nord i det verkelege California i USA.

                                               

Garden Katthult

Garden Katthult er ein oppdikta plass frå Astrid Lindgrens bøker om Emil i Lønneberget. Katthult var plassen Emil budde. I filmane om Emil blei Gibberyds gård i Rumskulla i Vimmerby kommun nytta.

                                               

Midgard i Tolkien-verda

Midgard, er namnet på kontinentet der handlinga i fleire bøker av J.R.R. Tolkien finn stad. Namnet Midgard er ei norsk omsetjing av engelske Middle-earth. Namnet Middle-earth er igjen ei omsetjing av det gamalengelske ordet middangeard, som refer ...

                                               

Mordor

Mordor er eit oppdikta område i fleire verk av forfattaren J.R.R. Tolkien. Mellom anna er Mordor kjend frå romanverket Ringdrotten. Mordor er eit område i den oppdikta verdsdelen Midgard. Mordor er landet der den vonde herskaren Sauron held til. ...

                                               

Nangijala

Nangijala er eit eventyrland som ein kjem til når ein døyr i Astrid Lindgrens bok om Løvehjerte-brørne. Der er det som i mellomalderen, og det er tre område der: Tornrosedalen, Kirsebærdalen og Karmanjaka. Kirsebærdalen er staden der brørne Løveh ...

                                               

Númenor

Númenor vart gjeve som gåve til dei menneska som hadde kjempa i lag med alvane i første heimsæva, dei ættene som vart kalla Edain. Valane hevja opp ei øy som vart kalla Elenna, som låg vest i havet, men ikkje i Midgard. Her skulle edain få bu, og ...

                                               

Utopia

Utopia er ei bok av engelskmannen Thomas More frå om lag 1516. Boka blei utgjeven på latin med tittelen De optimo reip. statv, deque noua insula Vtopia, libellus uere aureus, nec minus salutaris quam festiuus. Verket skildrar eit rasjonelt organi ...

                                               

Husrom

Husrom er ein stad ein har tak over hovudet, golv under og veggar rundt seg. Ofte vil dei også ha vindauge og ei eller fleire dører. Det er vanleg at hus over ein viss storleik blir delte inn i rom til ulik bruk, som kjøkken, baderom, opphaldsrom ...

                                               

Auditorium

Auditorium er eit stort rom med plass til mange menneske der ein kan halda føredrag eller førelesingar. Ordet vert også nytta overført, om tilhøyrarane i førelesningssalen.

                                               

Baderom

Baderom er eit eige rom der ein kan vaska og stella seg. Eit baderom er eit våtrom som gjerne har innlagt vatn og møblar som dusj/badekar, handvask og eventuelt bidé. Mange stader i verda er det også vanleg å ha klosettskål på badet slik at ein k ...

                                               

Ballsal

Ein ballsal er eit stort rom som kan brukast til balltilstellingar. Tradisjonelt blei dei fleste ball haldne på privat eigedom; mange herskapshus har ein eller fleire ballsalar. Provisoriske ballsalar krev at rommet har eit solid og slitesterkt golv.

                                               

Bislag

Bislag, òg kalla sval eller skott, er eit utbygg ved inngangsdørene på bustadhus. Funksjonen er dels å skjerma ytterdørene og dempa trekk frå dørene, og dels å vera eit våtrom for å hengja av seg yttertøy og regntøy. I andre bygningsrettleiingar ...

                                               

Rommet hall

Hall kan visa til ein større sal eller til ein bygning som huser ein slik sal. Etter påverknad frå engelsk kan ordet hall, uttalt hål, også visa til eit forrom eller entré til eit husvære.

                                               

Kjellar

Ein kjellar er ein del av ein bygning som ligg heilt eller delvis under terrengnivå. Kjellarar blir ofte nytta til sekundære bruksføremål som leilegheiter, opphaldsrom, vaskerom, lagerrom og liknande. Kjellaryttervegger er gjerne støypte i betong ...

                                               

Kjøken

Kjøken eller kjøkken er nemninga på rom i privathus, restaurantar, sjukehus eller andre institusjonar og så bortetter som er særleg innretta for tillaging av mat. Ordet er òg nytta om ulike matlagings- og serveringsstader, og om kokekunst knytt t ...

                                               

Loft

Eit loft er øvste etasje eller rom i eit hus. Ordet kan også brukast om sjølve taket i eit rom. Loft blir ofte nytta som soverom eller liknande. Bustadsloft var gjerne utstyrt med kvistar, arker eller karnappar, alternativt skråstilte vindauge in ...

                                               

Mancave

Mancave er eit skjemtande uttrykk for eit rom eller ein stad, ofte i ein heim, som er brukt av ein mann til å trekke seg attende, gjerne for å dyrke interesser. Det kan vere åtskilde rom i eit hus som kjellar, loft, kontor eller garasje, eller ut ...

                                               

Sakristi

Sakristi, frå latin sacristia, "som har å gjere med dei heilage gjenstandane", er eit særsskilt rom ei kyrkje for å take vare på altarbøker, heilage kar og liknande, og for at presten skal ha eit rom for å kle seg i kyrkjeleg skrud og førebu seg ...

                                               

Skukk

Ein skukk er rommet over betane eller bjelkane i eit uthus. Sjølve rommet vert trekanta. Det vert høgast under mønet. På båe sider skrår taksidene ned mot rafta. Skukken er namnet på golvet i dette rommet. Ein finn skukkar i hus av grind eller bi ...

                                               

Stove

Stove eller stue kan visa til ulike typar bygningar og opphaldsrom. I dag er det til vanleg brukt om opphaldsrom i eit hus som bestestove og kvardagsstove. Kvardagsstova der ein oppheld seg til dagleg, medan bestestova var brukt i spesielle høve ...

                                               

Vaskerom

Vaskerom er eit eige rom som blir brukt til klesvask. Dette er som regel eit våtrom med vask, vaskemaskin, eventuelt også tørketrommel, tørkeskap eller tørkesnorer. Ein kan også ha strykebrett eller tøyruller her, i nokre høve også symaskin og sy ...

                                               

Stadnamn

I Noreg skal skrivemåten for stadnamn fastsetjast med utgangspunkt i den nedervde lokale uttalen. Skrivemåten skal følgje gjeldande rettskrivingsprinsipp. Det skal takast omsyn til tidlegare normeringspraksis så langt ein kan gjere det utan å kom ...

                                               

Alvøen

Alvøen eller Alvøy er eit gardsnamn og stadnamn i Laksevåg i Bergen. Etter at Alvøens Papirfabrik AS hadde laga papir i Alvøen sidan 1797, stogga papirmaskinane for godt i 1981. Fabrikken var då den eldste papirfabrikken i landet. Eigedomen med d ...

                                               

Bru

Ei bru er ein konstruksjon laga for kryssing av til dømes elver eller juv. I nyare tid er det òg blitt vanleg å byggja bruer over smale havstykke, som sund eller fjordar. Bruer kan bli brukte for å letta trafikken, både ved fotgjengararbruer over ...

                                               

Gorm

Gorm er eit mannsnamn danna som ei dansk kortform av det norrøne Guðþormr. Begge namna har norsk namnedag den 17. juli. Guðþormr er sett saman av guð, goð, gudar, og þormr som kjem frå verbet þyrma, skåna, verna. Gorm er også eit keltisk ord som ...

                                               

Kennedy

Kennedy er eit etternamn og eit slektsnamn mykje nytta i Irland og Skottland. Namnet vert òg nytta som stadnamn. Namnet kan òg verta stava Kennedie. Kennedyklana er ei skotsk klan. Mange kennedyar frå Irland utvandra til USA. I USA er Kennedy sær ...