ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 224




                                               

Mont Blanc

Mont Blanc, òg kalla "La Dame Blanche", er det høgaste fjellet i Alpane og Vest-Europa. Fjellet ligg i området Aostadalen i Italia og Haute-Savoie i Frankrike. Det har lenge vore krangla om på kva side av landegrensa sjølve fjelltoppen ligg, og b ...

                                               

Carrauntoohil

Carrauntoohil, òg stava Carrantuohill, er eit fjell i County Kerry i Republikken Irland og det høgaste fjellet på Irland. Det er 1 038 meter over havet og den sentrale toppen i fjellkjeda Macgillycuddys Reeks. Det er to andre toppar i denne kjeda ...

                                               

Cheekha Dar

Cheekha Dar, Çîxî Derê er eit fjell ein meiner er det høgaste i Irak. Det vert hevda å vere 3 611 meter over havet i CIA World Factbook. Det ligg seks kilometer nord for landsbyen Gundah Zhur og på grensa til Iran. Det vart klatra i november 2004 ...

                                               

Dinara

Dinara er eit av dei meir framståande fjella på grensa mellom Kroatia og Bosnia-Hercegovina. Fjellet er mest kjend for å ha gjeve namn til Dei dinariske Alpane, ei fjellkjede av karst. Dinara strekkjer seg frå fjellovergangen Derala 965 m i nordv ...

                                               

Großglockner

Großglockner er eit 3 798 meter høgt fjell, det høgaste i Austerrike og det høgaste fjellet i Alpane aust for Brennerpasset. Fjellet har den nest høgaste primærfaktoren i Alpane etter Mont Blanc. Großglockner ligg på grensa mellom delstatane Kärn ...

                                               

Jabal Bil ‘Ays

Jabal Al Jais eller Jabal Bil ‘Ays er det høgaste fjellet i Dei sameinte arabiske emirata med ei høgd på kring 1 910 meter over havet. Det høgaste punktet ligg kring 350 meter aust for grensa mellom Dei sameinte arabiske emirata og Oman og har ei ...

                                               

Jebel Shams

Jebel Shams arabisk جبل شمس, "Solfjellet") er eit fjell nordaust i Oman, nord for byen Al Hamra. Det er det høgaste fjellet i landet og ein del av Al Hajar-fjella. Jebel Shams er eit populært område for sightseeing, kring 240 km frå Muscat. Om so ...

                                               

Kazbek

Kazbek er ein vulkan og eit av dei største fjella i Kaukasus. Det ligg på grensa mellom Georgia og Russland, og ruver over byen Kazbegi nær grensa til Nord-Ossetia. Det er det tredje høgaste fjellet i Georgia og det sjuande høgaste i Kaukausfjell ...

                                               

Kebnekaise

Kebnekaise, nordsamisk Giebmegáisi eller Giebnegáisi, er det høgaste fjellet i Sverige og ein del av Dei skandinaviske fjella. Ei fjellrekke i Kiruna kommune har dei to høgaste fjelltoppane i Sverige, Nord- og Sørtoppen. Sørtoppen er dekt av ein ...

                                               

Khan Tengri

Khan Tengri er eit fjell i Tian Shan-fjella. Det ligg på grensa mellom Kirgisistan og Kasakhstan, aust for innsjøen Issyk Kul. Den geologiske høgda er 6 995 meter over havet, men med breen som dekkjer toppen vert høgda 7 010 meter over havet. På ...

                                               

Khujtnij orgil

Khujtnij orgil eller Khüitenfjellet er det høgaste punktet i Mongolia og ligg heilt vest i landet. Toppen har ei høgd på 4 374 meter over havet og ligg under eit permanent snødekke. Han er ein av dei fem toppane i Tavan Bogd-massivet i lag med Ve ...

                                               

Korab

Korab er det høgaste fjellet i Nord-Makedonia og Albania, og fjelltoppen dannar grensa mellom desse to landa. Korab ligg ved sida av fjellet Šar. Fjellet har fleire toppar som strekkjer seg over 2000 meter. Dei viktigaste er: Kepi Bar 2 595 m Kab ...

                                               

Mount Everest

Mount Everest er det høgaste fjellet i verda, med ei høgd på 8 848 moh. Høgda på snø og is kan variera mykje, og ulike målingar har hatt litt ulike resultat. Mount Everest ligg i fjellkjeda Mahalangur Himal i Himalaya, på grensa mellom Folkerepub ...

                                               

Musala

Musala er den høgaste fjelltoppen i Bulgaria og på heile Balkan med ei høgd på 2 925 meter. Namnet kjem frå Mus Allah, "fjellet til Allah", og vart namngjeve då Bulgaria var ein del av Det ottomanske riket. Det gamle namnet på fjellet var Tangra. ...

                                               

Møllehøj

Møllehøj er det høgaste naturlege punktet i Danmark. Møllehøj er 170.86 meter høg og ligg tett ved Ejer Bavnehøj. Høgda vart først almennt kjend i februar 2005 då nye oppmålingar viste at det er det høgaste punktet i landet. Inntil då trudde ein ...

                                               

Ólymbos

Ólymbos, òg kalla Olympen, Olympos og Olympus, er det høgaste fjellet i Hellas med ei høgd på 2 919 moh. Sidan foten av fjellet ligg ved havnivå er det eitt av fjella i Europa med høgast primærfaktor. Fjellet ligg 100 km frå Thessaloníki, den nes ...

                                               

Sněžka

Sněžka eller Śnieżka på polsk er det høgaste fjell i fjellkjeda Karkonosze, ein del av Sudetane. Med ei høgd på 1 603 meter er det òg det høgaste punktet i Tsjekkia, og ligg på grensa til Polen. På tysk vert fjellet kalla Schneekoppe.

                                               

Zugspitze

Zugspitze er det høgaste fjellet i Tyskland, og ligg på grensa til Austerrike i distriktet Garmisch-Partenkirchen i Bayern. Det går ein tannhjulsbane, frå turiststaden Garmisch-Partenkirchen til toppen. Det går òg to kabelvogner frå basen til top ...

                                               

Dunnet Head

Dunnet Head er ei halvøy med det nordlegaste punktet på fastlandet i Skottland. Punktet ligg i Caithness på nordkysten. Neset vert òg kalla Easter Head og ligg om lag 18 km vest-nordvest for John o Groats og om lag 20 km frå Duncansby Head. Dunne ...

                                               

Kaffeklubben

Kaffeklubben er den nordlegaste øya i verda. Øya er kring ein kilometer lang, og finst på 83°40N 29°50W, 37 km aust for Kapp Morris Jesup utanfor Peary Land på Grønland. Ho vart oppdaga av Robert Peary i 1900. Den danske Jubilæumsekspeditionen 19 ...

                                               

Out Stack

Out Stack, eller Oosta, er ei lita øy på Shetland i Skottland. Ho er den aller nordlegaste av dei britiske øyene, og ligg like nordom Muckle Flugga og 3 km nordom øya Unst. Out Stack høyrer med til naturreservatet Hermaness. Out Stack har vorte o ...

                                               

Point of Ayr

Sjå òg Point of Ayre på Isle of Man og Point of Ayre på Orknøyane. Point of Ayr er det nordlegaste punktet på fastlandet i Wales. Det ligg like nord for Talacre i Flintshire, ved munningen til River Dee. Det ligg sørvest for Liverpool Bay i Irske ...

                                               

Rathlin

Rathlin er ei øy utanfor kysten av County Antrim i Nord-Irland og er det nordlegaste punktet i Nord-Irland. Ho ligg 10 km frå fastlandet og er den einaste busette øya utanfor Nord-Irland og den nordlegaste busette øya på irskekysten. Øya er forma ...

                                               

Diego Ramírez-øyane

Diego Ramírez-øyane er ei lita chilensk øygruppe som ligg om lag 100 km sør for Kapp Horn i Eldlandet og 93 km sør-søraust for Ildefonso-øyane. Diego Ramírez-øyane er det sørlegaste punktet i Sør-Amerika. Administrativt høyrer øyane inn under pro ...

                                               

Kapp Horn

Kapp Horn er det sørlegaste neset på Tierra del Fuego-øyane, også kjend som Eldlandet, sør i Chile. Neset er det sørlegaste punktet i Sør-Amerika og markerer den nordlege grensa til Drakesundet. I mange år var neset ein milepåle på klipperruta, s ...

                                               

Lizard Point i Cornwall

Lizard Point i Cornwall i England er det sørlegaste punktet på Lizardhalvøya. Det er òg det sørlegaste punktet på øya Storbritannia ved 49°57 N, og med unntak av delar av Isles of Scilly det sørlegaste punktet i England. Den vesle landsbyen The L ...

                                               

Melbourne

Melbourne er hovudstad i delstaten Victoria og den nest største byen i Australia. Med eit folketal på om lag 4 millionar er han den sørlegaste byen i verda som har over ein million innbyggjarar. Kystbyen er kalla opp etter den britiske statsminis ...

                                               

Puerto Williams

Puerto Williams er ein liten hamneby på Navarino-øya i Eldlandet, heilt sør i Chile. Byen er provinshovudstad i Antártica Chilena, som er underordna Región de Magallanes y de Antártica Chilena. Dersom ein reknar Puerto Williams som ein by, er han ...

                                               

Ushuaia

Ushuaia er ein by heilt sør i Argentina, på Storøya i Eldlandet, og er hovudstad i den argentinske provinsen Eldlandet. Byen hadde om lag 57 000 innbyggjarar i 2010, og er den viktigaste busetnaden på Eldlandet ved sida av Rio Grande. Ushuaia bli ...

                                               

Terra Nova-ekspedisjonen

Terra Nova-ekspedisjonen, offisielt British Antarctic Expedition 1910, var ein britisk ekspedisjon leia av Robert Falcon Scott. Ifølge han var hovudmålet å ta seg til Sørpolen for å sikre at det britiske imperiet fekk æra for prestasjonen. Scott ...

                                               

Canvey Island

Canvey Island er ei øy i Themsen-estuaret i Essex i England. Ho er 18.45 km² stor og har 37 479 innbyggjarar). Øya er eit eige verdsleg sokn. Mellom øya og fastlandet går eit nettverk av småelvar. Øya er gjenvunne land og ligg under havnivå. Ho e ...

                                               

Cabo da Roca

Cabo da Roca er eit nes som utgjer det vestlegaste punktet på det europeiske og det portugisiske fastlandet. Det ligg i kommunen Sintra vest for Lisboa.

                                               

Corrachadh Mòr

Corrachadh Mòr er ei lita høgd på Ardnamurchanhalvøya i Lochaber i Highland i Skottland, og er det vestlegaste punktet på øya Storbritannia. Det ligg om lag 36 km lenger vest for Lands End i Cornwall. Alt etter kvar koordinatar ein nyttar er dett ...

                                               

Lands End

Lands End er eit nes på Penwithhalvøya nær Penzance i Cornwall i England. Det det vestlegaste punktet på det engelske fastlandet. Det vestlegaste punktet på heile øya Storbritannia er Corrachadh Mòr i Ardnamurchan i Skottland som ligg 35 lenger v ...

                                               

Märket

Märket med Märkets fyr er eit skjer i Södra kvarken som sidan freden i Fredrikshamn i 1809 definerer grensa mellom Sverige og Finland. Fyret vart avfolka mot slutten av 1976. Finlands fyrsällskap har leigd fyret 2007-09 og har byrja å restaurere ...

                                               

Tearaght

Tearaght eller An Tiaracht er ei øy med bratte sider vest for Dinglehalvøya i County Kerry i Republikken Irland. Ho er den vestlegaste av Blasketøyane og det vestlegaste punktet i Irland. Ho ligg i Atlanterhavet 12.5 km vest for Dinglehalvøya på ...

                                               

60. sørlege breiddesirkelen

60. sørlege breiddesirkelen er ein breiddegradssirkel som ligg 60 gradar sør for ekvator. Det ligg ingen landområde langs sirkelen og han kryssar ikkje noko anna enn hav. Det næraste landområdet er Coronationøya i Sør-Orknøyane, som ligg kring 54 ...

                                               

Hestebreiddene

Hestebreiddene er område kring 30 ºN og 30 ºS i Atlanterhavet og Stillehavet som vanlegvis berre har svak skiftande vind eller vindstille. Hestebreiddene ligg om lag under dei subtropiske høgtrykksområda. Omgrepet vert mest nytta i det nordlege s ...

                                               

Polarsirkel

Ein polarsirkel er ein tenkt sirkel rundt jorda som er parallell med ekvator og markerer skiljet mellom tempererte og polare strøk. Det finst to polarsirklar, den sørlege og den nordlege. Den nordlege går mellom Noreg og er ofte det me meiner når ...

                                               

Roaring forties

Roaring forties er havområdet på den sørlege halvkula 40. og 50. breiddegrad. Her bles det sterk og stabil vind frå vestleg kant sidan det er få landmassar som stoggar luftstraumen, slik ein har på same breiddegrader på den nordlege halvkula. Omr ...

                                               

Vendekrins

Vendekrins eller vendesirkel syner til to breiddegradssirklar på jorda og på himmelen som er parallelle til ekvator med ein avstand på 23 grader og 27 minutt. Det vil sei det same som ekliptikkhellinga. Den nordlege vendekrinsen vert kalla Krepse ...

                                               

Pingvin Island

Pingvin Island er ei lita øy som ligg utanfor nordvestsida av West isbrem i Antarktis. Ho vart først kartlagd av the sovjetekspedisjonen 1956-1957, som namngav ho Pingvin. I følgje somme kjelder finst ikkje øya, sjølv om ho er nedteikna på fleire ...

                                               

Rica de Oro

Rica de Oro er ei fantomøy som ein lenge trudde låg i det nordvestlege Stillehavet, ikkje langt unna Rica de Plata, ei anna fantomøy. Namnet på øya har sitt opphav i den spanske oppdagingstokta på 1500-talet. Øya blei først rapportert av den span ...

                                               

Sannikov Land

Sannikov Land var ei fantomøy i Nordishavet. Myta om øya oppstod i Russland på 1800-talet. Jakov Sannikov og Matvej Gedensjhtrom hevda å ha sett øya under kartleggingsekspedisjonen sin til Nysibirøyane i 1809-1810. Jakov Sannikov var den første s ...

                                               

Eksklusive økonomiske soner

Eksklusive økonomiske soner er eit havområde som omgjev eit land, der kyststaten har eksklusive rettar til økonomisk utnytting av ressursane i havet og på havbotn. Dette vil for dette meste vere fiske og petroleumsutvinning Omgrepet er heimla i H ...

                                               

Atlas

Atlas er samlingar av kart som kan visa geografiske trekk, stadnamn og politiske grenser, og gjerne også geopolitisk, sosial, religiøs og demografisk statistikk. Dei er tradisjonelt blitt gjevne ut i bokform, men er i nyare tid også blitt laga fo ...

                                               

Geovekst

Geovekst er eit samarbeid som skal sørgje for at geografisk informasjon vert samla inn éin gong og heldt ajour av éin etat, men skal kunne brukast av mange etatar. Samarbeidet vart etablert i 1992 mellom etatane Statens vegvesen, Energiforsyingen ...

                                               

Google Maps

Google Maps er ei nettbasert kartteneste frå Google som tilbyr satellittbilde, kart, gatebilde, trafikkinformasjon og ruteplanlegging for reiser til fots, i bil, på sykkel og offentleg transport.

                                               

Itinerarium

Itinerarium er ei gammal romersk kartform eller reisehjelpar i form av ei liste byar, landsbyar og andre stoppestader med avstanden mellom dei oppgjevne. Seinare i mellomalderen blei dei brukte av pilegrimar for å vitja valfartsstader som Jerusalem.

                                               

Kote

Ein kote kor stor) eller ei høgdekurve er ei line som viser høgdeendringar på eit kart. Alle punkta på ein kote ligg like høgt over havet. Der det er tettast mellom kotane er altså terrenget brattast. På sjøkart vert linjer med same havdjupne kal ...