ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 196




                                               

Nordlandsbåt

Nordlandsbåt viser til båtar som er opne og av ulik storleik bygd i Nordland eller Troms. Ein nordlandsbåt av ny type har rette og høge stamnar som står nesten vinkelrett på kjølen og langt, lett, slankt skrog. Nordlandsbåtane er klinkbygde og ha ...

                                               

Nordvestlandsbåtar

Nordvestlandsbåtar er dei opne, oftast spissgatta, ro- og seglbåttypane frå Møre og Romsdal fylke, og tidlegare òg Sør-Trøndelag og Nord-Trøndelag. Nordvestlandsbåtane er kjenneteikna ved fyldig framstamn, smekker atterstamn, og ofte éin eller fl ...

                                               

Norske fabrikkskip

Norske fabrikkskip er fiskefartøy som for det meste fangstar med trål, og som vidareforedlar fangsten ombord. Det første norske fabrikkskipet som fiska med trål kom i drift i 1962. På det meste, kring 1990, var 25 norske fabrikkskip i drift. Det ...

                                               

Oselvar

Oselvar eller oselver er namn på ein klinkbygd sørvestlandsk båttype som har vore svært utbreidd i ytre strok av Hordaland i mange hundre år. Oselvar vart i 2009 kåra til Noregs nasjonalbåt av Redningsselskapet. I 2016 vart oselvaren sett på Unes ...

                                               

Pram

Pram eller eike er ein båt som er mellom 7 og 12 fot lang og har eit eller to par årar og tollegang. Båten er plattgatta, det vil seia at han har spegel i båe endar. Akterspeglet er størst, forspeglet er liten, halvmåneforma og oftast ca 30 cm i ...

                                               

Seglfartøyet jakt

Ei jakt er eit einmastra seglfartøy. Vanleg seglføring er gaffelstorsegl, toppsegl, og tre stagsegl. Med til riggen høyrer og eit til tre råsegl. Masta er pålemaster utan skøyt. Jakteskroget er fyldig, har stor akterspegel med utvendig hengsla ror.

                                               

Sjark

Sjark er ein liten motordriven fiskebåt frå 19 til 42 fot. Særmerke for denne båttypen er at lugaren ligg forut og er bygd saman med styrhuset. Frå styrhuset og attover føregår arbeidet med fiskereidskapen. Motoren er plassert mittskips under sty ...

                                               

Slupp

Ein slupp er ei lita seglskute, oftast med éi todelt mast med gaffelrigg og tre stagsegl. Han har permanent baugspryd eller klyverbom. Ein slupp er svært lik ei jakt, men ein slupp har skøyt mast, medan ei jakt har pålemast. Ein slupp har hekk. S ...

                                               

Snekke

Snekke eller sjekte er ein fem til ni m lang fritidsbåt, tradisjonelt klinkbygd i tre, i dag oftast bygd i glasfiberarmert plast. Ei tradisjonell snekke hadde spiss gatt med ror festa utanpå akterstamnen, mens nyare snekker kan vere bygd med spis ...

                                               

Spisse

Spisse er ein liten og lett bruksbåt som har vorte bygd i Nordland sidan slutten av 1800-talet. Då hadde båttypar frå Sør-Noreg, som listerbåtar og møringar, vore i bruk under fiskeria i Nord-Noreg. Båtbyggjarar nordpå prøvde etter kvart å bygge ...

                                               

Tradisjonelle norske bruksbåtar

Tradisjonelle bruksbåtar er ei vanleg nemning på båttypar som var i bruk fram til motoriseringa av fiskeria. Ein tek med båtar langs kysten og båtar brukt på elvar, vatn og innsjøar. I tillegg til fiske har båten vorte brukt til transport av folk ...

                                               

Westamaran

Westamaran er ein katamarantype utvikla som snøggbåt av Westermoen Hydrofoil i 1973. Båttypen vart særs populær, og introduserte ein ny æra for transport langs norskekysten og andre stader. På ruta frå Bergen til Stavanger eksisterte det alt frå ...

                                               

MS "Aure"

MS "Aure" er eit kombinert passasjer- og lasteskip som vart bygd på A/S Stord i 1950 for Møre og Romsdal Fylkesbåtar. Ho kunne ta 350 passasjerar og store mengder gods.

                                               

MS "Etne"

MS "Etne", i dag "Gem Star", er eit motorskip. Det vart levert i februar 1962 til Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap. Ho vert bygd i Rosendal på Skaalurens Skibsbyggeri. Båten gjekk i fart frå Bergen til Hardangerfjorden og Sunnhordland. ...

                                               

MS "Fru Inger"

M/S "Fru Inger" vart sjøsett 26. august 1949, døypt av fru Storli. Båten vart klassifisert av Det Norske Veritas for innaskjersfart og kunne ta 497 passasjerar. Skroget vart bygt ekstra kraftig, særleg forskipet, fordi båten skulle segle i særski ...

                                               

MS "Hardangerfjord" (1959)

MS "Hardangerfjord", i dag MS "Dicle", er eit motorskip som vart bygd for Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap ved Stord Verft i 1959. Det var i drift for HSD fram til 1982 og gjekk i ruta mellom Odda og Bergen. Skipet kunne frakte 420 pass ...

                                               

MS "Nesna"

MS "Nesna" var ein kystrutebåt bygt for Det Helgelandske Dampskipsselskap ved A/S Stord i 1950-1951. Ho gjekk i rute mellom Sandnessjøen og Mo i Rana. Skipet var kjend for dei slanke og elegante linjene.

                                               

Ausekar

Ausekar eller auskjer er ein ausereiskap for båtar. Det har tadisjonelt vore laga av tre. Eigna treslag har vore furu, gran, or eller osp. Måla på ausekaret er etter båten. Ein regel har vore at lengda på auskaret i tommar svarar til lenda på båt ...

                                               

Innved

Innveden er den forsterkande konstruksjonen innvendig i ein klinkbygd båt. Dei viktigaste delane av innveden er esing, band og betar. Innveden er i regelen festa til bordgangane med trenaglar. Han vert ikkje festa før båten er oppborda. For at ik ...

                                               

Tilje

Tilje eller tile er nemning for treflaker å trø på, både i båt og hus. Ordet har norrønt opphav: þilja. I hus kan ordet vise til tregolvet generelt, eller berre eit golvbord. Det kan og tyde dansegolv: Golvtil. I småbåtar er tilje treflaken ein s ...

                                               

Tofte i båt

Ei tofte er ein sitjeplass i ein mindre båt. Tofta ligg oftast på tvers av båten. I gamle trebåtar finn vi toftene konstruerte på tre ulike måtar. Tofta kan vere ein del av konstruksjonen i trebåten. Ho er festa til ripa på båe sider med eit toft ...

                                               

Tollegang

Tollegangar finn vi på robåtar med tollepinnar. Ordet kan ha noko ulik tyding. På Aust- og Sørlandet meiner ein dei to tollepinnane som held på plass åra når ein ror. Trestykket som tollepinnane står i og som åra ligg på er oftast medrekna til to ...

                                               

Akevitt

Akevitt er eit nordisk brennevin med rundt 40 volumprosent alkohol som kan vera klart eller gyllent på farge. Akevitten er som regel laga av potet, men kan også lagast av korn, og smakssett med ulike krydder og urter. Han blir i dag særleg drukke ...

                                               

Brus med ananassmak

Brus med ananassmak, i daglegtale kalla ananasbrus, er ein syntetisk fruktbrus frå Oskar Sylte Mineralvannfabrikk. Han har ein djup oransjebrun farge og smakar som ananas. Brusen har bidratt sterkt til profileringa av Oskar Sylte gjennom åra, og ...

                                               

Happy Cola

Happy Cola var ein norsk cola som vart utvikla på etter krigen og som kom på marknaden i 1950. Colaen vart tappa på spesielle flasker som hadde karakteristiske ringar. Essensen til Happy Cola var utvikla av Storm Kjemiske i Oslo på oppdrag av Min ...

                                               

Karsk

Karsk, òg kjend som kaffikarsk eller kaffidokter er ein alkoholdrikk laga av sprit og kaffi, tidvis også sukker. Det er ein tradisjonell norsk drykk som har størst utbreiing i Trøndelag og nordover. Karsk er mest populært i bygder og tettstader, ...

                                               

Sitronbrus

Brus med sitronsmak, opphavleg kalla sitronbrus eller citronbrus, er ein syntetisk fruktbrus. Han er fargelaus og smakar som sitron. I daglegtale og somme tider på internett nyttar fabrikantane sitronbrus, sjølv om det formelle produktnamnet er b ...

                                               

Norsk Solo

For andre tydingar, sjå Solo fleirtyding Solo er si opphavlege utgåve ein norsk appelsinbrus, eit produkt som òg kallast kolsyrehaldig leskedrikk. Appelsinbrusen vart lansert i 1934 etter at Torleif Gulliksrud tok med seg oppskrifta frå Spania ti ...

                                               

Frode Aga

Frode Aga er ein norsk kokk. Aga driv til dagleg Restaurant Hallingstuene på Geilo i lag med kona si. Aga byrja karrieren sin på Maurset Hotel på Hardangervidda i tenåra. Her jobba han som gardsgut og kjøkenhjelp i skuleferiane, og vart så fascin ...

                                               

Wenche Andersen

Wenche Andersen er ein norsk kokk, kosthaldsøkonom, matjournalist og kokebokforfattar frå Lommedalen i Bærum. Ho er best kjend som fjernsynskokk i innslaget "Wenches kjøkken" på God Morgen Norge på TV2, noko ho har vore sidan 1994. Før det arbeid ...

                                               

Lars Barmen

Lars Barmen er ein norsk kokk frå øya Barmen i Selje kommune i Sogn og Fjordane. Barmen fekk interesse for matlaging allereie som ung gut. Etter fullført kokkeskule i Åndalsnes, gjekk han to år i lære ved Alexandria Hotel i Molde. Etter denne tid ...

                                               

Arne Brimi

Arne Brimi er ein norsk meisterkokk frå Vågå. Brimi er mest kjend frå fjernsynsprogrammet "Gutta på tur" på TV2, der han har ført sjalottlauken inn i det norske kjøkkenet. Brimi er utnemnd til æresdoktor ved Universitetet for miljø- og biovitskap ...

                                               

Ole Jonny Eikefjord

Ole Jonny Eikefjord er ein profilert norsk gourmetkokk, kokebokforfattar og restauranteigar. Saman med forretningsmannen Petter Stordalen eig han restaurantane Eik Annen Etage, Restaurant Eik, Restaurant Fjord og Bella Bambina. Eikefjord har også ...

                                               

Ingrid Espelid Hovig

Ingrid Espelid vaks opp på Kleppestø på Askøy, og var elev ved Bergen Katedralskole frå 1938. Ho tok eksamen ved Statens lærarinneskule i husstell på Stabekk i Bærum i 1950.

                                               

Åse Kongsvik

Åse Kongsvik er ein norsk kokk og kokebokforfattar. Ho er fødd på Tysnes og busett på Hermansverk i Leikanger kommune. Kongsvik er utdanna sjukepleiar. Ho starta i 1996 Henjatunet gardskjøken. Kongsvik har gitt ut fleire kokebøker.

                                               

Terje Ness

Terje Ness er ein prislønna norsk kokk frå i Førde. Han er best kjend for sigeren i Bocuse dOr i 1999 og som kokk for REMA 1000.

                                               

Svarta Björn

Svarta Björn var truleg Anna Rebecka Hofstad frå Offersøy i Noreg. Ho døydde i Tornehamn i Sverige. Historier fortel om Svarta Björn, ei norsk kokke og hushalderske, som arbeidde ved bygginga av Ofotbanen mellom Kiruna og Narvik. Ho vert skildra ...

                                               

Charles Tjessem

Charles Tjessem er ein norsk meisterkokk frå Sandnes. Charles Tjessem starta som kokk ved Statoil-kantina på Forus. Han vart deretter leiar ved Gastronomisk Institutt i Stavanger. I perioden 2000-2004 var han kaptein på det norske kokkelandslaget ...

                                               

Blanklefse

Blanklefse er ei lefse med leivar baka av fint kveitemjøl eller rugmjøl, eventuelt iblanda noko byggmjøl. Når lefsene er halvsteikte, vert dei kjølte ned, og påført eit gnu laga av skumma råmjølk, potetmjøl og sikta rugmjøl. Gnuet vert laga som e ...

                                               

Kamkaka

Kamkaka er eit bakverk baka av kveitemjøl, rugmjøl, gjær og mjølk. Deigen vert kjevla til runde leiver, som vert perforerte i eit rutemønster med ein kam eller eit spesielt kjevle. Når leivene vert steikte, helst i ein steinomn eller ei gruve, bo ...

                                               

Bacalao

Bacalao eller bakalao er ein fiskerett, opphavleg spansk eller portugisisk, sett saman av utvatna klippfisk, ofte med lauk, poteter, tomat og ikkje minst olivenolje og spansk pepar.

                                               

Blandaball

Blandaball, lokal uttale blainnabaill, er ein fiske- og potetrett frå Romsdalskysten og Ytre Nordmøre og Fosen. Blandaball er sfærisk av form og det er vanleg å plassere feite) i sentrum av blannaballen, som er grå av let. På grunn av at ikkje al ...

                                               

Sildball

Sildball, lokal uttale sillbaill, er ein matrett frå Ytre Nordmøre og Fosen. Hovudingrediensane i sildball er sild, potet, løk og byggmjøl. Ingrediensane blir samanmalne til ein tjukk farse som så blir forma til kuler av ca 5–7 cm diameter og kok ...

                                               

Gamalost

Gamalost er ein fersk muggost med røter attende til vikingtida. Smaken er fyldig og skarp. Sogn og Fjordane og Hordaland har vore eit kjerneområde for ysting av gamalost, og midtre og indre Sogn er eit av områda med aller sterkast tradisjon for s ...

                                               

Norvegia

Norvegia, tidlegare Norsk Gouda, er ein norsk fast løypeost av Gouda-type ysta av pasteurisert kumjølk. Osten har ein mild, lett syrleg smak. Han vert produsert av meierisamvirket TINE, og er den mest selde osten i Noreg. TINE lagar osten i fleir ...

                                               

Snøfrisk

Snøfrisk er ein fersk kremost laga av pasteurisert geitemjølk og kufløyte av det norske meierisamvirket TINE. Osten vart utvikla ved Sunnmøre Meieri fyrst på 1990-talet og lansert til OL på Lillehammer i 1994. Han vert produsert ved TINE Meieriet ...

                                               

Sodd

Sodd er ein norsk matrett frå Trøndelag. Retten minner om ei suppe og hovudingrediensane er kjøt og ofte kjøtbollar koka i kraft, tilsett gulrotbitar eller -skiver. Til sodden blir det servert potet, som er koka for seg og blir blanda i til slutt ...

                                               

Drammens Museum

Drammens Museum for kunst og kulturhistorie, fylkesmuseum og galleri for Buskerud er ei stifting som vart skipa i Drammen i 1996. Museet har tilhald på Marienlyst på Strømsø i Drammen, men har i tillegg bygningar og parkar fleire andre stader i b ...

                                               

Follo Museum

Follo Museum er regionsmuseum for kommunane i distriktet Follo i Akershus. Det omfattar Friluftsmuseet, som syner fram ei samling bygningar henta frå fleire stader i Follo, og ligg på Seiersten i nærleiken av Drøbak. Frå årsskiftet 2010/2011 gjek ...

                                               

Gamle Bergen Museum

Gamle Bergen Museum er eit friluftsmuseum som ligg i bydelen Sandviken i Bergen. Det er bygd opp rundt den gamle lyststaden Elsesro. Muséet opna i 1949 og er no ein del av Bymuseet i Bergen. Friluftsmuseet har bygningar frå 1700- og 1800-talet so ...