ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 194




                                               

Konkubinat

Konkubinat er eit eldre namn på utanomekteskapleg samliv mellom to personar av motsett kjønn. Denne samlivsforma var straffbar i Noreg fram til 1972. På 50-talet vart det gjort forsøk på å oppheva lovføresegna, men Stortinget avviste dette. Føres ...

                                               

Krigsskadeerstatning

Krigsskadeerstatning er i norsk innanlandsk samanheng ei erstatning for skade på norsk eigedom i Noreg, inklusive Svalbard, Jan Mayen og bi-landa, dersom skaden er ein beinveges følgje av at Noreg er i krig eller krigstilstand, utan at det vanleg ...

                                               

Militærnektarlova

Militærnektarlova, som er Lov om fritaking for militærtjeneste av overbevisningsgrunner av 19. mars 1965 nr. 3, opnar for at personar kan gjennomføre sivil verneplikt i staden for militærteneste. Kravet er at vedkomande ikkje kan utføre militærte ...

                                               

Naturvernlova

Naturvernlova gir heimel for oppretting av verneområde: nasjonalparkar, landskapsvernområde, naturreservat, biotopfredningsområde og naturminne. Ho gir også heimel for fredning av både plante- og dyreartar.

                                               

Log um sams normaltid fyr kongeriket Norig

Log um sams normaltid fyr kongeriket Norig var den fyrste lova i Noreg som vart skriven på landsmål. Ho vart vedteken på Stortinget i 1894, og vart gjord gjeldande frå og med 1. januar 1895. Lova innførde ei sams normaltid for heile Noreg. Inntil ...

                                               

Offentleglova

Offentleglova er ei norsk lov som kom i kraft 1. januar 2009. Lova fører i hovudsak vidare innhaldet av Lov om offentlighet i forvaltningen frå 1970 med seinare revisjonar. Av endringar kan nemnast: Lova gjennomfører direktivet om vidarebruk av o ...

                                               

Provisorisk anordning

Provisorisk anordning, provisorisk ordning eller provisorium er ei mellombels ordning som er meint som ei naudløysing til ei permanent ordning kan bli sett i verk. I daglegtale kan provisorisk ordning bli brukt om til dømes ei endring til eit mel ...

                                               

Sameloven

Sameloven, eigentleg Lov om Sametinget og andre samiske rettsforhold, vart vedteken i 1987 i eit forsøk på å gjera god att mykje av den uretten samane hadde opplevd frå det norske samfunnet. Loven oppretta Sametinget og set retningslinjer for kva ...

                                               

Lov om stadnamn

Lov om stadnamn er ei norsk lov som regulerer skrivemåten av stadnamn i offentleg bruk. Lova vart sett i kraft frå den 1. juli 1991. Endringar i lova vart sette i kraft 1. august 2006, og ei ny forskrift vart sett i kraft 1. juni 2007. Samtidig k ...

                                               

Straffeloven

Straffeloven er ei norsk lov som inneheld dei mest sentrale reglane om straff. Straffelova avløyste kriminallova av 1842. Lova består av tre delar, første del omhandlar generelle reglar som er eins for alle lovbrot, andre del brotsverk bokmål: fo ...

                                               

Tvisteloven

Tvisteloven, eigenleg Lov om mekling og rettergang i sivile tvister av 17. juni 2005 nr. 90 inneheld dei alminnelege reglane om rettergangsmåten i sivile saker. Loven erstatta tvistemålsloven frå 1915 då den blei sett i kraft 1. januar 2008. Den ...

                                               

Lov om Umyndiggjørelse

Lov om umyndiggjering er Lov om Umyndiggjørelse av 28. november 1898. Lova gjer det mogleg få myndige personar, personar over 18 år, umyndiggjort viss dei ikkje lenger er i stand til å vareta sine eigne interesser. Dei sentrale vilkåra for umyndi ...

                                               

Utlendingslova

Utlendingslova er lova om tilgangen utlendingar har til Noreg og opphaldet der. Lova vart lagt fram 24. juni 1988, trod i kraft frå 1. januar 1991 og erstatta då Framandlova av 1956. Utlendingslova av 1988 vart avløyst av ei ny utlendingslov frå ...

                                               

Verjemålslova

Verjemålslova er Lov om vergemål for umyndige av 22. april 1927 nr 3. Lova regulerer dei umyndige sine rettsforhold, og har i tillegg reglar om oppnemning av hjelpeverje mv. Umyndige omfattar for det alt vesentlege barn, ein mindreårig som ikkje ...

                                               

Våpenloven

Våpenloven, lov om skytevåpen og ammunisjon m.v. av 9. september 1961, er den lova som i Noreg omhandler våpen i generell tyding. Våpen som Kniv, slagvåpen, øks, skytevåpen òg ammunisjon og utstyr, elektrosjokkvåpen, kastevåpen er kontrollerte av ...

                                               

Rettens Gang

Rettens Gang er ein publikasjon som har kome ut sidan 1933. Sidan 1950 har Den Norske Advokatforening vore utgjevar. Den inneheld utvalde rettsavgjerder frå norske lagmannsrettar og tingrettar. Avgjerdene i Rettens Gang er underrettsdommar, og ha ...

                                               

Rettskjeldefaktor

Rettskjeldefaktorar eller rettskjelder er tilhøve brukt som argument for å løysa rettslege problemstillingar og avgjera kva ein rettsregel går ut på. Rettskjeldeprinsippa fastset korleis rettskjeldefaktorane skal nyttast og vektleggjast. Etter at ...

                                               

Johan Berg

Johan Berg var ein norsk offisert som frå 1. november 1966 vart etterretningssjef i Noreg etter Vilhelm Evang. Han hadde ei variert militær karriere før dette.

                                               

EOS-utvalet

Stortingets kontrollutval for etterretnings-, overvakings- og sikkerheitsteneste er eit permanent kontrollorgan underlagt Stortinget. Rapporteringa til Stortinget skjer i form av årsmeldingar. Utvalet vart etablert i 1996 etter avsløringane gjord ...

                                               

Etterretningsbataljonen

Etterretningsbataljonen er etterretningsavdelinga til Brigade Nord. Etterretningsbataljonen er Noregs primære avdeling for etterretningsstøtte til militære operasjonar. Støttebataljonen er ein profesjonell avdeling med rask reaksjonstid, med eit ...

                                               

Forsvarets etterretningshøgskule

Forsvarets etterretningshøgskule er ein norsk statleg høgskule ved Lutvann i Oslo. Motto til skulen er Non favet fors nisi meinte praeparatis "Det førebudde sinnet utnyttar høva best", medan Hugin og Munin pregar logoen til skulen. Etterretningsh ...

                                               

Forsvarets stasjon Ringerike

Forsvarets stasjon Ringerike på Eggemoen på Ringerike tilhøyrer Etterretningstenesta. Stasjonen driv innsamling frå satellittar i verdensrommet. Han vart etablert i år 2000, men var ubemanna fram til 2005. I høve offisielle utsagn heiter det: For ...

                                               

Globus II

Globus II er eit radaranlegg som ligg på Forsvarets stasjon i Vardø kommune. Anlegget er etablert som eit samarbeid mellom US Air Force Space Command i USA og Etteretningstjenesten i Noreg. Radaren stod opphavleg på Vandenberg Air Force Base i Ca ...

                                               

Trond Johansen (1924)

Trond Ivar Johansen er ein norsk etterretningsmann som tidlegare var assisterande direktør i Forsvaret sin etterretningsstab. Han har vore ein sentral skikkelse i diskusjonen om og granskingane av dei løynlege tenestene i Noreg på 1970-, 1980- og ...

                                               

Lund-kommisjonen

Lund-kommisjonen var ein kommisjon oppretta av Stortinget den 1. februar 1994 for å granska "ulovlig eller irregulær overvåking av norske borgere" av norsk politi, tryggingsteneste eller etterretning. Kommisjonen var sett saman av høgsterettsdomm ...

                                               

Lund-rapporten

Lund-rapporten var ein rapport for Stortinget utført av Lund-kommisjonen. Han vart offentleggjort 8. mai 1996 og tek for seg observasjonar og overvaking av politiske grupperingar, i hovudsak kommunistar og sosialistar, som vart rekna for å repres ...

                                               

Ingeborg Lygren

Lygren vart fødd vinteren 1915 i Høyland på Jæren. Foreldra flytta til Sandnes i 1938 og i 1944 tok Ingeborg eksamen artium ved Rogaland landsgymnas på Bryne. Søstera, Tori, hadde reist til London i 1939 som au pair, men etter kort tid vart ho re ...

                                               

FS "Marjata" (1992)

F/S "Marjata" er eit norsk skip som gjer teneste for Forsvaret. Skipet vert nytta av Etterretningstenesta til militær etterretning og "forsking i Nordområda". Forsvarets forskingsinstitutt tek seg av reiarlagsfunksjonen for "Marjata" og skipet ma ...

                                               

FS "Marjata" (2016)

FS "Marjata" er eit norsk forskingsfartøy for Forsvaret som blei teke i bruk i 2016. Skipet blei bygd i Romania og Romsdal og militærteknisk utrusta i USA. Det blei døypt 6. desember 2014 av statsminister Erna Solberg. Stortinget bevilga penger t ...

                                               

Mellbye-utvalet

Mellbye-utvalet var eit stortingsoppretta utval som hadde i oppgåve gå gjennom verksemda til dei norske overvakingstenestene. Det har namn etter formannen sin, høgsterettsadvokaten Jens Christian Mellbye. Utvalet vart nedsett av regjeringa Per Bo ...

                                               

Politiets tryggingsteneste

Politiets tryggingteneste er ein part Politi- og lensmannsetaten i Noreg, beinveges underlagt Justis- og beredskapsdepartementet og jamstilt med Politidirektoratet. Tryggingstenesta har som oppgåve å ta vare på landets tryggleik andsynes terroris ...

                                               

Reidar Torp

Reidar Torp var ein norsk offiser fødd i Sarpsborg. Han var sonen til politikaren Oscar Torp. Under andre verdskrigen rømde Torp frå Noreg med skipet HMS "Devonshire" den 7. juni 1940 saman med kongefamilien og regjeringa. Under andre verdskrigen ...

                                               

Det militære marsjmerke

Det militære marsjmerket vart innstifta i 1915, og er eit dugleiksmerke for marsj med opppakning og våpen. Merket sitt føremål er å stimulere marsjinteressa mellom militært og sivilt personell. Prøva til det militære marsjmerket omfattar 30 km fo ...

                                               

Det militære skarpskyttarmerke

Det militære skarpskyttarmerket er eit dugleiksmerke for skyting med personleg våpen. Skyttarmerket vart stifta i 1861 som ein "Skydepremie". Merket har som føremål å stimulere skyteinteressa mellom militære og sivile skyttarar, og gjennom årlege ...

                                               

Forsvarets heiderskross

Forsvarets heiderskross er ei norsk militær utmerking som vart innstifta kring mars 2012. Medaljen kan tildelast både nordmenn og utlendingar for "særleg framifrå verksemd i eller for Forsvaret". Utmerkinga rangerar som nummer 18 på lista over No ...

                                               

Forsvarets innsatsmedalje

Forsvarets innsatsmedalje er ein norsk militær medalje som vert delt ut av Forsvarssjefen. Den vert delt ut til norsk militært personell som har teke del i farefulle, spesielle, militære operasjonar innanfor eller utanfor Noreg. Den kan òg delast ...

                                               

Forsvarets medalje for falne og såra i strid

Forsvaret sin medalje for falne og såra i strid vert delt ut av Forsvarssjefen. Den vart innstifta 1. januar 2005, men er gjeldande frå 1. januar 2004. Medaljen vert delt ut til norsk militært personell eller sivilt personell under militær komman ...

                                               

Forsvarets medalje for internasjonale operasjonar

Forsvaret sin medalje for internasjonale operasjonar vart stifta 9. oktober 2000, og vert delt ut av Forsvarssjefen. Denne medaljen vert delt ut til norsk militært og sivilt personell som har tenestegjort i Forsvaret og blitt beordra til deltakin ...

                                               

Infanterimerket

Infanterimerket vart innstifta i 1928, og er eit merke for feltmessige ferdigheiter. Føremålet med merket er å stimulere militært og sivilt personell til gjennom årlege prøver å halde vedlike ferdigheiter som løping i terreng, skyting, avstandsbe ...

                                               

Norsk Militært Tidsskrifts medalje for svar på prisoppgåve

Norsk Militært Tidsskrifts medalje for svar på prisoppgåve vart stifta av Kristiania militære samfund den 20. juli 1860 til fremjing av militær vitskap. Det skal kvart år settast opp fire oppgåver. Dei godkjende svara skal lønast med ein medalje ...

                                               

Heimevern

Eit heimevern er ein militær organisasjon som er spesialisert for lokalt forsvar. Heimevern kan vere organisert som ei eiga forsvarsgrein eller integrert som ein del av andre forsvarsgreiner.

                                               

Heimevernet

Heimevernet er ei forsvarsgrein i det norske forsvaret som fungerer som ein hurtigmobiliseringsstyrke. Heimevernet blei oppretta 6. desember 1946 etter erfaringane frå andre verdskrigen. Styrken blei oppretta etter modellen til Heimefronten, med ...

                                               

Innsatsstyrke Bjørn West

Innsatsstyrke Bjørn West er éin av 15 innsatsstyrkar i Heimevernet. Styrken er innkvartert ved Ulven leir i Os kommune i Hordaland, og trener primært i Hordaland. Likevel skal styrken vera innsatsklar i heile landet ved krisesituasjonar, nødkatas ...

                                               

Sjøheimevernet

Sjøheimevernet, SHV er den maritime delen av Heimevernet. Organisasjonen har avdelingar langs heile kysten av Noreg. SHV er organisert med fire kommandoar, Nord-Noreg, Midt-Noreg, Vest-Noreg og Sør-Noreg, og i tillegg Sjøheimevernets utdannings- ...

                                               

2. bataljon

2. bataljon er ein av tre manøverbataljonar i Brigade Nord saman med Panserbataljonen og Telemark bataljon. Bataljonen, som vart oppretta i 1947, held til ved Skjold leir i Troms. Bataljonen skil seg kraftig frå dei andre manøverbataljonane sidan ...

                                               

6. divisjonskommando

6. divisjonskommando var ein taktisk, mobil divisjonskommando i Hæren, som i krig skulle vere i stand til å leie tre til fire brigadar, mellom anna ein alliert forsterkningsbrigade, og ha underlagt naudsynte einingar for leiingsstøtte og feltette ...

                                               

Artilleribataljonen

Artilleribataljonen er ein støttebataljon i Brigade Nord og er Hærens artillerikapasitet. Avdelinga er lokalisert i Setermoen leir i Bardu, men har eitt HRS-batteri på Rena i Østerdalen. Oppgåva til bataljonen er å gje eldstøtte til landoperasjon ...

                                               

Brigade Nord

Brigade Nord er ein kommandostruktur som leiar Hærens bataljonar som skal samvirka i strid. Brigade Nord er det viktigaste verktøyet til Hæren for å førebyggja og handtera tryggleikspolitiske kriser i Noreg og for å bidra til kollektivt forsvar a ...

                                               

Fenrik

Fenrik er den nest lågaste befalsgraden, men den lågaste offisersgraden. Denne graden er den same i alle våpengreinane, men den har forskjellige distinksjonar i kvar grein.

                                               

Garnisonen i Sør-Varanger

Garnisonen i Sør-Varanger er både ei operativ avdeling og ein militærleir. Avdelinga er organisert som ein lettinfanteribataljon beståande av om lag 650 soldatar fordelt på fire kompani. Oppdraget til avdelinga er å vakte den 196 kilometer lange ...