ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 187




                                               

Åkersongar

Åkersongar, er ein kjerrsongar som for tida er klassifisert i den nyleg skildra familien Acrocephalidae. Han hekkar hovudsakleg i temperert klima i Sentral-Asia, er flyttfugl som overvintrar grovt rekna i søraustlege Pakistan og i India.

                                               

Amerikahummar

Amerikahummar er ein hummar-art som finst naturleg langsmed austkysten av Nord-Amerika frå Cape Hatteras, North Carolina i sør til Newfoundland i nord. Arten er registrert seksten gongar i Noreg, og vert rekna som farleg ifølgje Norsk svarteliste ...

                                               

Amerikansk bever

Amerikansk bever eller nordamerikansk bever er ein av dei to underartane av bever. Han skil seg frå europeisk bever ved leveområdet sitt; opphavleg levde den amerikanske beveren berre i Nord-Amerika, i dagens USA, Canada og Mexico. I dag er han o ...

                                               

Boarsvineblom

Boarsvineblom er ein opptil 60 cm høg plante med gule, prestekrageliknande blomstrar. Han høyrer naturleg heime i høglandet i Sør-Afrika, men veks no også i store delar av Europa. Boersvineblomen er giftig for dyr og menneske, og beitedyr unngår ...

                                               

Kanadagullris

Kanadagullris er ei plante i korgplantefamilien. Arten høyrer opphavleg til i Nord-Amerika og vart innført til Europa. I Noreg har arten vore nytta som staude i hagar frå tidleg på 1800-talet. Planta kan bli over 1 meter høg og blomstrar i juli o ...

                                               

Platanlønn

Platanlønn er ein art i lønnslekta med naturleg utbreiing i Sentral- og Sør-Europa, nord til Paris, og som har vore planta i Noreg som prydtre sidan midten av 1700-talet. Her er platanlønnen naturalisert både i barskog og lauvskog, og i rask spre ...

                                               

Spansk kjørvel

Spansk kjørvel er ein 50-120 cm høg krydderurt. Blad og frø frå planten blir brukt som krydder i matlaging og brennevin. Smaken minnar om lakris eller anis, eller kjørvel.

                                               

Stillehavsøsters

Stillehavsøsters er ein østersart som finst naturleg i Stillehavet, men òg finst spreidd til Atlanterhavet, utanfor kysten av Vest-Europa, omkring Storbritannia og nordover til Noreg. Medan den europeiske flatøsteresen er freda, vert ein oppfordr ...

                                               

Tunbalderbrå

Tunbalderbrå er ei urt i korgplantefamilien. Arten har ei sirkumpolar utbreiing. Planta er kring 10 cm høg og er mørkgrøn, tettblada og med kortskafta korger. Blomane er utan kantkroner. Dei har gulgrøne midtkroner i høg innhol topp, og har sterk ...

                                               

Bekkerøye

Bekkerøye er ein laksefisk nærskyld røya. Ho kjem opphavleg frå austlege Nord-Amerika, men er sett ut som sportsfisk mange andre stadar. I Noreg vart ho sett ut frå 1876 til 1920 og frå 1960-åra; særleg i forsura vassdrag sidan ho toler lågare pH ...

                                               

Istidskreps

Istidskreps er eit lite krepsdyr som lever i ferskvatn over store delar av den nordlege halvkula. Han liknar kril, med store augo, lange antenner og godt utvikla symjebein og kan bli opp til 25 mm lang. I Noreg finst istidskrepsen naturleg i nokr ...

                                               

Kanadarøye

Kanadarøye er ein laksefisk som lever i mange innsjøar i Nord-Amerika. Ho er òg utsett mange andre stadar som sportsfisk, m.a. i Trøndelag og på Austlandet. Norsk svarteliste 2007 vurderer ho som ein høgrisikoart fordi ho kan gjera så store innho ...

                                               

Kanin

Kanin er ein art i harefamilien som stammar frå den iberiske halvøya. I dag finn ein introduserte eller tamme europeiske kaninar over store delar av verda. Dei blir haldne for kjøt, pels og ull og som kjæledyr. Som haren er kaninen kjend for å ha ...

                                               

Karpe

Karpa er ein ferskvassfisk i karpefamilien. Ho kjem opphavleg frå Sentral-Asia, men har vorte innført til nesten heile verda. I nyare tid er den japanske varianten koi vorte populær som hagefisk.

                                               

Kongekrabbe

Kongekrabben eller kamtsjatkakrabbe er eit stort krepsdyr i trollkrabbefamilien. Han finst naturleg i kyststrok nord i Stillehavet, men vart på 1960-talet innført i Murmanskfjorden som ein fiskeriressurs. Sidan har han spreidd seg stadig vestover ...

                                               

Regnbogeaure

Regnbogeaure er ein laksefisk som opphavleg er utbreidd ved Stillehavskysten og i Nord-Amerika. Arten har òg vorte innført som sportsfisk og/eller oppdrettsfisk til minst 45 land, mellom dei Noreg. Det finst både anadrome og reint ferskvasslevand ...

                                               

Ørekyt

Ørekyt er ein liten karpefisk med stor utbreiing i ferskvatn over heile Eurasia. I Noreg finst han naturleg på Austlandet og i indre delar av Nord-Noreg, men han er i ferd med å spreia seg til Vestlandet. Norsk svarteliste 2007 reknar han som ein ...

                                               

Bakkesoleie

Bakkesoleie, også kalla smørblom og smørblomster, er ei svært vanleg plante i Noreg, og også vanleg elles i Europa. Han blir ofte kalla engsoleie, men dette er systematisk sett ein underart. Her til lands veks ho i enger, kulturmark og frodig sko ...

                                               

Bjørnekjeks

Bjørnekjeks er ein plante i skjermplantefamilien. Han kan bli ein og ein halv meter høg og blomstrar med kvite blomar frå juni til oktober. Plantesafta av bjørnekjeks er etsande, særleg når ho blir utsett for sollys, og kan gi kraftige utslett. B ...

                                               

Duskmyrull

Duskmyrull eller duskull er ei plante i storrfamilien. Arten har ei sirkumpolar utbreiing. Planta vert kring 50 cm høg og har krypande jordstengel. Blada er mørkgrøne og renneforma, stråblada er lengre enn stråenden, dei er flate, smalnar øvst ti ...

                                               

Einstape

Einstape er ein fleirårig art av bregnar i einstapeslekta. Der finst fleire underartar eller variantar, to av desse veks i Noreg – vanleg einstape og kysteinstape. Einstape har opprette stilkar, manglar skjell på bladskafta, og har store blad som ...

                                               

Engkarse

Engkarse er ei plante i engkarseslekta i krossblomfamilien. Planta er 20 til 40 cm høg og veks på fuktige enger og i lyse lauvskogar. Ho er vanleg i heile Noreg, især på Vestlandet, og blomstrar i mai-juni. Elles i verda veks arten naturleg over ...

                                               

Erteblomfamilien

Erteblomfamilien eller erteblomsterfamilien er ein plantefamilie i gruppa tofrøbladingar. Artane i familien omfattar urtevekstar, buskar, tre og lianar. Dei har oftast finna eller kopla blad med øyreblad stiplar. Dei har uregelrett blomster med s ...

                                               

Erteknappslekta

Erteknappslekta er ei planteslekt i erteblomfamilien. Plantene er eittårige eller fleirårige. Stengelen er oftast snau, kantete eller med vengkantar. Plantane har få par småblad og ikkje endesmåblad. Femten artar veks i Noreg, fleire av dei avgre ...

                                               

Filtkattefot

Filtkattefot er ei plante i korgplantefamilien, med ei amfi-atlantisk utbreiing. Filtkattefot er kring 8 cm høg, med blad som er lyst grålodne på undersida, og oftast også på oversida. Stengelen er kvitfilta. Korgdekkblad mørkt gråbrune, seinare ...

                                               

Fjellarve

Fjellarve er ei urt i nellikfamilien. Arten har ei amfi-atlantisk utbreiing. Planta vert kring 15 cm høg. Stengel og blad har korte eller oftast lange mangecellar ullhår, ofte blanda med kjertelhår, eller, hjå underarten snauarve, ingen hår. Sten ...

                                               

Fjellmarikåpe

Fjellmarikåpe er ei fleirårig plante i rosefamilien som har ei amfi-atlantisk utbreiing. Planta vert om lag 1 dm høg, og har 5-7-kopla blad som er snaue ovanpå og glinsande silkehåra under. Gulgrøne blomstrar på korte skaft. Blømer kring juni i h ...

                                               

Fjellrapp

Fjellrapp er ei plante i grasrotfamilien. Planta vert kring 47 cm høg. Ved grunnen av strået sit dei gamle lysgrå bladslirene tett og fast saman som ein runding. Nye bladskott og strå kjem fram langsmed strået inne i sylinderen. Fjellrapp har mør ...

                                               

Gjerdevikke

Gjerdevikke er ei plante i ertefamilien som er utbreidd over Europa og Asia. Planta er om lag 40 cm høg. Stengel og blad er snaue. Blada er små og eggforma med tydelege midtnervar. Dei sit i 6-7 par på sidestenglar. Gjerdevikke har 2-4 kortskafta ...

                                               

Gåsemure

Gåsemure er ein krypande fleirårig urt i rosefamilien. Arten har ei sirkumpolar utbreiing. Gåsemuren vart tidlegare rekna til slekta Potentilla, men har saman med grønlandsgåsemure vorte skilde ut i den eigne slekta Argentina. Planta vert kring 5 ...

                                               

Hestespreng

Hestespreng er ein planteart av bregnar. Planta dannar opp til 3 dm høge tette tuer av lysgrøne blad av to typar. Dei fleste blada er sporelause og sterkt flikete, dei noko lengre sporeberande blada meir opprette. Arten si utbreiing er avgrensa t ...

                                               

Humle

Humle er ei fleirårig slyngplante som høyrer til hampfamilien. Humle kan verte 6-7 meter høg, og visnar ned til rota kvar vinter. Planta veks fort; når veksten er på det kraftigaste kan planta vekse opp mot 20 cm i døgnet. Humle veks vilt over st ...

                                               

Hundepersille

Hundepersille, Aethusa cynapium, er ein plante i skjermplantefamilien. Han veks i Europa, Vest-Asia og Nordvest-Afrika og er einaste medlem av hundepersilleslekta. Han veks òg vilt i Noreg. Ein reknar med tre underartar: Møllepersille, skogpersil ...

                                               

Karve

Karve er ein toårig skjermplante og krydderplante. Planten er vanleg og veks vilt i Noreg. Elles har arten ei sirkumpolar utbreiing. Planta er kring 40 cm høg med greina stengel og lysgrøne 2-3-dobbelt finna blad med sitjande finnar. Øvre stengel ...

                                               

Kirsebærplomme

Kirsebærplomme er eit tre i kirsebærslekta, i slekt med hegg, kirsebær og morell. Treet blir 2-6 meter høgt og dannar ei steinfrukt. Det har ofte tornar. Nye årsskot er snaue og glatte med grøn farge. Blada på 4-8 cm er omvendt eggrunde, spisse o ...

                                               

Kjempespringfrø

Kjempespringfrø er ei plante i springfrøslekta i springfrøfamilien. Opphavleg kjem arten frå det vestlege Himalaya. Planta er kring 1-2 meter høg og har motsette blad som er mørkgrøne og sagtagga. Ho har rosa til raude blomstrar med grov rak spor ...

                                               

Klokkefamilien

Klokkefamilien er ei familie av tofrøbladingar. Plantane har spreidde blad, oversitjande femtalsblomster, fem mjølberarar og ein griffel. Dei utviklar kapsel. I stengel og blad er det mjølkesaft, oftast kvit. Tre slekter finst i Noreg.

                                               

Klokkeslekta

Klokkeslekta er ei slekt i klokkefamilien. Plantane har blomstrar i klase eller hovud. Griffelen har tre arr. C. cervicaria og C. patula er toårige, dei andre er fleirårige. Ti artar finst i Noreg.

                                               

Kløverslekta

Kløverslekta er ei slekt i erteblomfamilien med om lag 300 artar. I Noreg veks 18 artar. Kløverar er eitt- eller fleirårige urter med tredelte blad. Blomane sit i blomehovud eller tette aks og er stort sett raude, lilla eller kvite, og hjå enkelt ...

                                               

Krossblomfamilien

Krossblomfamilien er ei plantefamilie med tofrøbladingar. Blomsteren har fire begerblad og fire kronblad. Oftast seks mjølberarar, to korte og fire lange. Fruktene i klase, anten nøttskulpe som ikkje opnar seg eller ledskulpe som brotnar av led f ...

                                               

Krypfredlaus

Krypfredlaus er ein art i fredlausslekta i nøkleblomfamilien. Arten sitt utbreiingsområde ligg i Europa. Planta vert kring 40 cm lang og har krypande stengel med runde snaue blad. Ho har hjarteforma begerblad som blir 8 mm lange. Krypfredlaus blo ...

                                               

Krypsoleie

Krypsoleie er ei plante i soleiefamilien. Arten har ei sirkumpolar utbreiing og er mykje av ein kosmopolitt. Planta vert kring 20 cm høg og er mørkgrøn, snau eller håra. Krypande stengel med røter ved ledene og opprette greina stenglar. Bladet de ...

                                               

Kvann

Strandkvanna subsp. litoralis vert opptil ein meter høg, fjellkvanna subsp. archangelica kan verte mannshøg. Stengelen er hol og snau, med grovt sagtakka småblad. Kvanna blomtrar i juli med stor blomsterstand med talrike blomstrar med grønkvite k ...

                                               

Kvit nykkerose

Kvit nykkerose er ei fleiråreg vassplante. Kvit nykkerose trivst både i næringsrikt og næringsfattig vatn, og lev både i elvar og i stilleståande vatn. Kvit nykkerose er fylkesblome for Buskerud, samt kommuneblom for Fjaler, Hof og Iveland kommunar.

                                               

Kvit skogfrue

Kvit skogfrue er, saman med den nærskylde raud skogfrue, utan tvil av dei mest elegante blomsterplantane i Noreg. Planten står stor og høg, 20-50 cm, med lange sverdforma blad i to rader nedover stengelen. Arten er kjenneteikna med ein lang klase ...

                                               

Kvitsoleie

Kvitsoleie er ei 4-12 dm høg plante som veks i frodige og fuktige lier, spesielt i bjørkebeltet, men også over tregrensa og i låglandet. Her i landet er arten først og fremst utbreidd i Sør-Noreg, frå Vest-Agder i sør og nordover til sør i Nordla ...

                                               

Leppeblomfamilien

Leppeblomfamilien er ein plantefamilie med tofrøbladingar. Plantene har firkanta stengel og motsette blad. Blomstrane veks i kransar oppetter stengelen. Dei har to, fem eller ti begertenner. Krona har røyr og fire-fem flikar, dei tre nedre er und ...

                                               

Marianøkleblom

Marianøkleblom er ei plante i nøkleblomfamilien. Ho blir også kalla marinøkkel, men dette kan også visa til ein bregneart. Marianøkleblom er utbreidd i Europa og Asia. Planta vert kring 15 cm høg og har dunhåra blad som med eitt går over i eit br ...

                                               

Markjordbær

Markjordbær er i plante i rosefamilien som er utbreidd over den nordlege halvkula. Planta er 1 dm høg, med lange renningar. Blada er trekopla, midttanna på endesmåbladet er lengre enn sidetennene. Fruktfeste utan hår. Frukta losnar lett. Blømer k ...

                                               

Maskeblomfamilien

Kjempefamilien er ein familie i ordenen tofrøbladingar. Medlemane har blad i rosett. Dei har regelrett undersitjande firetalsblomar med lang griffel og fire lange mjølberarar, og kapsel.