ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 185




                                               

Mattis Mathiesen

Mattis Leonid Rakov Aleksewitch Mathiesen var ein norsk fotograf og filmprodusent frå Ålesund, busett i Bærum i Akershus. 17 år gammal flykta Mathiesen frå heimbyen til Storbritannia med ei fiskeskøyte. Etter utdanning ved ein militær filmskule g ...

                                               

Philip Øgaard

Philip Remi Øgaard er ein norsk filmfotograf. Han har fotografert om lag 30 filmar sidan 1985 og er mellom anna ein av dei mest framtredande innan faget sitt i Noreg.

                                               

Amandaprisen

Amandaprisen eller Amanda-prisen er ein norsk pris for film og fjernsyn som vert utdelt årleg i høve til Den norske filmfestivalen i Haugesund. Prisen vart fyrste gong delt ut 17. august 1985. Vinnarane mottek ein statuett utforma av bilethoggare ...

                                               

Filmkritikerprisen

Filmkritikerprisen vart skipa av Norsk Filmkritikerlag den 9. juni 1948. Fram til 1997 vart han tildelt ein fagperson som hadde utmerkt seg. Frå og med 1997 vert han utdelt til beste norske langfilm i førre kalenderår, og det er regissøren som mo ...

                                               

Aamot-statuetten

Aamot-statuetten er ein filmpris som vert utdelt av Film&Kino for god innsats innan norsk filmproduksjon. Prisen er oppkalla etter Kristoffer Aamot.

                                               

Anna Tystad Aronsen

Anna Tystad Aronsen er ein norsk animatør som saman med ektemannen Bjørn Aronsen blir rekna som ein av veteranane i norsk animasjonsfilm. Karrieren til Anna Aronsen starta på 1960-talet i studioet ABC-tegnefilm seinare TT-film som vart skipa av m ...

                                               

Egil Monn-Iversen

Egil Ragnar Monn-Iversen var ein norsk musikar, komponist, arrangør, og produsent av musikk, film og teater. Monn-Iversen vart ein viktig og mektig person i norsk kulturliv og har difor vorte kalla "Gudfaren". Han var ein eldre bror av fioliniste ...

                                               

Eivind Volder Rutle

Eivind Volder Rutle er ein norsk politikar frå Ålesund. Han var leiar for Raud Ungdom frå 2000 til 2002. Han stod i spissen då Raud Ungdom hausten 2001 la skulebøker for vidaregåande gratis ut på internett. Aksjonen enda med dom i Høgsterett i 20 ...

                                               

Svein Arild Vatsø

Svein Arild Vatsø er ein norsk filmprodusent. Svein Arild Vatsø er filmprodusent og eldsjel frå Kalvåg. Han byrja tidleg med film som hobby og etablerte sitt første filmselskap i 2006, Firework Film. Firework Film har til no produsert nokre sjølv ...

                                               

Andrzej Kiwala

Andrzej Kiwala er ein opphavleg polsk filmteknikar med svært lang fartstid, både innan polsk og norsk filmproduksjon. Andrzej Kiwala er fødd i Łódź. I Polen arbeidde han som laboratoriesjef innan filmproduksjon i 22 år. Han vart deretter headhunt ...

                                               

Kjersti Evindsdotter Haugland

Kjersti Evindsdotter Haugland var ein kjend sogeseiar og tradisjonsberar frå Flatdal i Seljord i Telemark. Ho var mor til Anne Sundbøhaugen. Dei som skreiv opp etter Kjersti, var mellom andre Magnus Brostrup Landstad og Moltke Moe. Han fann ho i ...

                                               

Heming Unge

Heming Unge er ein segnfigur kjend gjennom norske folkeviser og segner. Visa om Heming og Harald kongen er fyrste gong kjend nemnd av Tormod Torfæus på 1700-talet, men vi finn forteljinga som ligg til grunn for visa att i dei islandske handskrift ...

                                               

Mumle Gåsegg

Mumle Gåsegg er ein norsk eventyrfigur med trekk både frå morosame skrytesoger og helteeventyr. Mumle var fødd frå eit gåseegg som fem koner hadde ruga på. Han fekk namnet sitt frå dette, og av at han mumla mens han låg i egget. Det guten hadde m ...

                                               

Maren Ramskeid

Maren Olavsdotter Ramskeid var ein norsk-amerikanar som er kjend i ettertid som ei av kjeldene for Draumkvedet. Hennar versjon blei nedteikna av M.B. Landstad på 1840-talet, og har ry som den originalversjonen av Draumkvedet som har best indre sa ...

                                               

Soria Moria slott

Soria Moria slott er eit norsk eventyr som vart skrive ned av Asbjørnsen og Moe til utgjevinga av Norske folkeeventyr, 1841 til 1844. Den velklingande tittelen og forteljinga om ein ung helt som reiser mot eit glitrande slott i det fjerne har ins ...

                                               

Akantus

Akantus er stiliserte blad av plantar i akantusfamilien, og er eit ubtreidd motiv innan ornamentikk. Motivet er kjend frå gresk og romersk arkitektur, og seinare i kyrkjeinteriør, og i norsk samanheng i ulike former for folkekunst som treskjering ...

                                               

Einskilskopp

Einskilskopp eller einskilsbolle er eit lite drikkekar av tre tradisjonelt brukt på den norske landsbygda. Slike kar rommar gjerne mellom 0.2 og 0.5 liter. Einskilskoppen er skore av eit stykke og forma som ein liten bolle med ein eller to hankar ...

                                               

Staup

Staup kan brukast som nemning på eit lagga kar av tre som typisk blei brukte til å drikka øl av. Slike staup er sylinderforma og har gjerne to symmetriske stavar utforma som hankar. Det finst også staup med ein, tre eller fire hankar. Hankane på ...

                                               

Vangar

Vangar er eit drikkekar eller kar av tre til å setja bort mjølk i. Dei fleste vangarar som er att er frå 1700- og 1800-talet, men slike kar kunne vera i bruk, særleg til mjølk, i fleire bygder eit stykke ut på 1900-talet. EIn vangar har form som ...

                                               

Varaskål

Varaskål, òg kalla åbryskål, åbrukopp og nopebolle, er eit drikkekar av tre med hol som ein kan sjå igjennom medan ein drikk. Dei fleste verna varaskåler er datert til 1700- og 1800-talet. Dei er runde med holet plassert i midten. Det finst òg va ...

                                               

Folkemusikk

Folkemusikk er ein sjanger eller eit sett av sjangrar som kan definerast på ulik måte, anten med omsyn til musikalsk stil, sjanger, funksjon, bruk, traderingsmåte, framføring, sosiologiske eller etniske kriterium. Mange stader kan omgrepet nyttas ...

                                               

Hallingspel

Hallingspelet er nemninga på den greina av hardingfeletradisjon som har utvikla seg i Hallingdal. Spelet har nokre særskilde kjenneteikn som gjer det lett å skilje det frå andre tradisjonsliner, til dømes dei i Valdres og Numedal. Hallingspelet h ...

                                               

Hallingspringar

Hallingspringar er ein springartype frå Hallingdal. Han har tre danseslag per takt, og er noko raskare enn andre austlandsspringarar. Melodien til Her er det land følgjer om lag hallingspringarrytmen. Dansen har noko sams med masurkaen. Om spelet ...

                                               

Hardingfeleverket

Hardingfeleverket er den vanlege nemninga på sjubandsverket Norsk folkemusikk, som vart utgjeve mellom 1954 og 1981. Dei opphavlege redaktørane var Arne Bjørndal, Truls Ørpen og Eivind Groven.

                                               

Laget for Folkemusikk

Laget for Folkemusikk er den samlande interesseorganisasjonen for norsk folkemusikk i Oslo. Laget er knytt til Landslaget for Spelemenn. Laget for Folkemusikk vart skipa i 1903, då under namnet Huldraleiken. På denne tida var innflyttinga til Osl ...

                                               

Mokurset

Mokurset er eit folkemusikkurs som vert arrangert om somrane på Mo Jordbruksskule i Jølster kommune av Sogn og Fjordane Folkemusikklag. Fyrste gongen det vart arrangert var i 1984, og det har vorte halde kvart år sidan. På kurset vert det dreve o ...

                                               

Norsk folkemusikk

Norsk folkemusikk omfattar musikalske stilartar, danseformer og musikkinstrument som har vore brukt, tilpassa og utvikla av større delar av befolkninga i Noreg over lang tid. Norsk folkemusikk representerer ikkje nødvendigvis den musikken som er ...

                                               

Norsk folkemusikkformidling

Norsk folkemusikkformidling er Norsk Folkemusikk- og Danselag sin arrangør- og formidlingsorganisasjon. Norsk folkemusikkformidling blei etablert som eigen verksemd under NFD i 1992. NFF har som mål å: bistå utvalde artistar med kontraktering og ...

                                               

Nøringen

Nøringen er namnet på ein kjend gangar som har vore mykje nytta på Vestlandet. Stevet til slåtten er eitt av dei mest kjende slåttesteva i Noreg. Slåtten går på trollstilt. I tillegget til Hardingfeleverket, band I, står det at slåtten var nytta ...

                                               

Ole Bull Akademiet

Ole Bull Akademiet er ein norsk musikkhøgskule på Voss driven for å formidla kunnskap om norsk folkemusikk og folkedans til studentar på høgskule- og universitetsnivå. I dag har akademiet rundt 700 studentar årleg, og over 9000 studentar hadde gå ...

                                               

Per Spelmann

Per Spelmann er ei kjend norsk folkevise som fortel om ein spelemann som byter bort den einaste kua han har for få attende fela si. Songen er utbreidd i barnehagar og skular, og er blitt mykje brukt i norsk folkedans. Det første verset av "Per Sp ...

                                               

Ole Rabliås

Ole Rabliås var ein norsk høgskulelærar og folkemusikksamlar frå Hemnes, busett på Nesna. Ole Rabliås var lærar fleire stader i Nord-Noreg, sist på Høgskolen i Nesna som høgskolelektor, til han vart pensjonert i 1991. Gjennom reiser på Helgeland ...

                                               

Slått

Slått er den vanlege nemninga på eit folkemusikalsk stykke musikk, oftast norsk, men ordet er og nytta i Sverige. Slåttane er spela på hardingfele, langeleik, bukkehorn eller tussefløyte. Ordet "slått" skriv seg frå verbet slå, noko som peikar mo ...

                                               

Sogn og Fjordane Folkemusikklag

Sogn og Fjordane Folkemusikklag arbeider for folkemusikktradisjonane i Sogn og Fjordane. Formålet er å ta vare på og vidareformidle folkemusikktradisjonane i fylket gjennom å auke kunnskapen om, kjennskapen til og interessa for tradisjonelt spel, ...

                                               

Spelemann

Spelmann eller spelemann er ei nemning som tradisjonelt blir brukt om utøvarar av instrumental tradisjonsmusikk. På norsk gjeld nemninga fortrinnsvis utøvarar av norsk folkemusikk, men kan òg brukast om utøvarar av andre tradisjonelle sjangerar, ...

                                               

Springar

Springar er nemninga på eit særskild slag norsk folkedans eller bygdedans som vert dansa av par i 3/4-takt. Ordet "springar" er nytta om dansen i heile hardingfeleområdet, og her vert det skild mellom ulike slag springar, alt etter tradisjonen i ...

                                               

Telemarksspel

Slåttespelet i Telemark har rike tradisjonar, som kan førast attende minst til om lag 1700, med namngjetne spelemenn i ubroten line frå den tid. Telemark vart tidleg rekna som ei gullgruve for folkekultur, og det har vore samla monaleg mykje doku ...

                                               

Tralling

Tralling, tulling, eller hulling, tyder til vanleg å framføre ein slått eller ein annan melodi utan instrument. I Hallingdal blir dette kalla å Låte med kjafte. Teknikken er utbreidd over heile verda, men er avpassa etter lokale skikkar. I tralli ...

                                               

Vandreslått

Ein vandreslått er ein slått som finst i mange variantar over eit stort tradisjonsområde. Slåtten vert kalla slik av di han har vandra med ulike spelemenn og andre folkemusikarar over lang tid, og spreidd seg. Desse slåttane har vore svært populæ ...

                                               

Buse

Ein buse er eit underjordisk vette som etter norsk folketru held til i haugar, steinar eller liknande naturformasjonar. Busar er gjerne rekna som farlege vesen ein lyt prøve å halde seg på godfot med. Busar eller busemenn blei ofte bruka av vaksn ...

                                               

Deildegast

Deildegast er i norsk folketru ein attergangar eller eit gjenferd etter ein person som i levende live har flutt grensemerke mellom gardar. Målet med slik flytting var utviding av eigen eller slekta sin eigedom. Etter dauden vert ein slik person e ...

                                               

Draugen

Ein draug, oftast omtalt i bunden form draugen, er eit overnaturleg vette som finst i segner rundt i Noreg. I gamle dagar trudde nordnorske fiskarar at draugen sigla i ein båt med spjerra segl, og at han var eit varsel om daude for dei som såg ha ...

                                               

Gjertrudsfuglen

Gjertrudsfuglen, òg kalla Gjertrudfuglen, er eit katolsk legendeeventyr og eit gammalt norsk namn på hakkespettarten svartspett. Eventyret er med i Asbjørnsen og Moe si samling av Norske Folkeeventyr som første gong kom ut i perioden 1841-1844. A ...

                                               

Julenatt

Julenatt er natta mellom julaftan og første juledag, og har frå gammalt av blitt sett på som ei av dei farlegaste og mest magiske nettene i året. Omtrent alt som var av overnaturlege vesen og trollskap var ute julenatta, difor var det viktig å ta ...

                                               

Oskoreia

Oskoreia eller berre Reia er ein flokk av troll og daude folk frå skandinavisk folketru. Tradisjonen står i Noreg sterkast i dei sørlege fjell- og dalbygdene. Oskoreia er i slekt med den ville jakta som ein trudde på i store delar av Europa.

                                               

Vardøger

Vardøger er etter norsk folketru eit varsel som går i førevegen for ein person. Ofte kan ein berre høyre vardøgeret, og det varslar om at personen som har vardøger er på veg. Det skal vere gode menneske som har vardøger. Trua på vardøger har ei v ...

                                               

Brynjulf Alver

Brynjulf Alver var ein norsk folkeminnegranskar oppvoksen i Alversund, frå 1983 professor i folkloristikk ved Universitetet i Bergen. Alver tok magistergraden i folkloristikk i Oslo i 1951, og arbeidde ved Universitetet i Oslo som arkivar og univ ...

                                               

Rikard Berge

Rikard Berge var ein norsk kulturhistorikar, folkekulturgranskar, folkeminnesamlar og konservator frå Telemark. Han vart fødd på garden Berge på Rauland i 1881. Mor hans, Sigrid, var syster av Aslaug Rikardsdotter Groven, mor til komponisten Eivi ...

                                               

Kjell Bondevik

Kjell Olsson Bondevik var ein norsk Kristeleg Folkeparti-politikar og folklorist fødd i Leikanger. Bondevik vaks opp i Sogndal. Bondevik var lærar ved Oslo Kristelige gymnas 1927-1931, stipendiat 1931-1933, lektor i Haugesund 1933-1937, rektor ve ...

                                               

Anne Eriksen

Anne Eriksen er ein norsk professor i folkloristikk ved Universitetet i Oslo. Ho har særleg teke for seg emne som folkereligiøsitet, historiesyn og fortidsforståing. Eriksen tok magistergrad i folkeminnevitskap ved Universitetet i Oslo i 1986. I ...