ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 165




                                               

Ausevika

Ausevika, eller Ausevik, som er det vanlege namnet i arkeologisk litteratur, er eit helleristingsfelt i Flora kommune i Sogn og Fjordane. Feltet er eit av Noregs største. Ausevikafeltet er i overkant av 1.500 m² stort og har over 300 registrerte ...

                                               

Helleristingsområdet ved Bøla

Helleristingane ved Bøla er ei rekke steinbilete av dyr og menneske som ligg i Stod i Steinkjer kommune, langs riksveg 763, nokre hundre meter ovanfor Snåsavatnet. Feltet er eitt av dei det norske samfunnet har kjent til lengst i moderne tid. Det ...

                                               

Fluberget

Fluberget er det største helleristingsfeltet på Jæren. Det ligg vest i Stavanger kommune, nær Hestnes ved Hafrsfjord. Feltet vart utvikla over lang tid og har truleg vore ein religiøs samlingsstad der ein bad om god grøde. Mange av ristingane er ...

                                               

Helleristingane i Skogerveien

Helleristingane i Skogerveien i Drammen er eit felt med veideristninger frå sein eldre steinalder, ca. 6000 før nåtid. Feltet består av to bergpanel rett ved sida av kvarandre, vestvendt og ca. 60 meter over havet. Det vert anteke at dei har lege ...

                                               

Vingenfeltet

Vingenfeltet er eitt av dei største helleristingsfelta i Nord-Europa. Det ligg inne mot Vingepollen ved Frøysjøen, sør for Hornelen. Feltet inneheld minst 2000 ulike ristingar, og skriv seg frå ca. 4000-2000 år f.Kr.

                                               

Gyldenløve

Gyldenløve er eit etternamn. Etternamnet vart gjeve til born av nokre kongar av Danmark-Noreg. Somme av desse kongane hadde fleire born fødd utanom ekteskap, men ville truleg gje borna sine eit fint namn. Gyldenløve var eit namn gjeve til såkalla ...

                                               

Lensgreve

Lensgreve er ein adelstittel for den høgaste adelsrangen i Danmark. Tittelen vart innført i Danmark-Noreg i 1671 ved ei forordning om oppretting av grevskap og baroni. Ein lensgreve var derfor ein greve som var forlent med eit grevskap frå den da ...

                                               

Magnus av Øsel

Magnus av Øsel var ein prins av Danmark-Noreg, hertug av Holsten, konge av Livland. Han var den nest eldste sonen til kong Kristian III og dronning Dorothea av Sachsen-Lauenburg, fødd på Københavns slott. I 1560 kjøpte kong Fredrik II av Danmark- ...

                                               

Misjonskollegiet

Misjonskollegiet, eigentleg Collegium de cursu evangelii promovendo, var eit dansk-norsk misjonsdepartement oppretta 1714 med tanke på misjon i India, men som alt frå starten òg fekk i oppgåve å drive misjon blant samane i Nord-Noreg. Sidan fekk ...

                                               

Nikobarane

Nikobarane er ei øygruppe nordaust i Indiahavet. Dei er del av India gjennom forbundsterritoriet Andamanane og Nikobarane. 150 kilometer med hav skil Nikobarane frå dei nordlegare Andamanøyane, medan det i søraust er 189 kilometer til Sumatra.

                                               

Reformasjonen i Danmark-Noreg

Reformasjonen i Danmark-Noreg fann offisielt stad i 1536, då den statlege religionen i Danmark-Noreg gjekk over frå katolisismen til protestantismen. Etter fleire års borgarkrig oppnådde Kristian 3. å innføra ei luthersk statskyrkje med seg sjølv ...

                                               

Hans Arentz

Hans Arentz var ein norsk jurist og forfattar av Beskrivelse over Söndfjord, i det Nordre Bergenhusiske Amt, fødd i sunnfjordkommunen Askvoll i Sogn og Fjordane fylke.

                                               

Stig Bagge

Stig Bagge, også kalla Stig Skausten, var ein norsk adelsmann. Stig Bagge var son av Gasse Torkelsen i Kvinesdal. Han tente, i det minste frå 1525, Henrik Krummedike som fut på Lista og i fleire andre len. Seinare, då lena etter Krummedikes død i ...

                                               

Eske Bille

Eske Bille var ein dansk adelsmann. Han var lensherre på Bergenhus frå 1528 til 1534. Bille var dermed lensherre i Bergen under konflikten mellom kong Christian II og kong Fredrik I. Han var lojal mot Fredrik I då Kristian II freista å gjenerobra ...

                                               

Enevold Brandt

Enevold Brandt var ein dansk greve. Han fekk i 1769 ei stilling som kammerherre ved kong Kristian VII av Danmark-Noreg sitt hoff. Brandt vart ein samansvoren av Struensee. Struensee skaffa seg sterk innverknad på statsstyringa, i og med at kongen ...

                                               

Dyveke Sigbritsdatter

Dyveke Sigbrittsdatter, også kalla Dyveke Willoms og Dyveke Villessoon, var frilla til kong Christian II av Danmark-Noreg. Dyveke var dotter av Sigbrit Willoms frå Amsterdam, "mor Sigbrit", og var kjent for å vera svært vakker. Ho skal ha treft C ...

                                               

Ulrik Fredrik Gyldenløve

Ulrik Frederik Gyldenløve var son av kong Fredrik III av Danmark-Noreg og Margrete Pape og dermed halvbror av Kristian V. Han var dansk adelsmann og statthaldar i Noreg i tida 1664–1699. Gyldenløve vart naturalisert adelsmann i 1655. Han vart gre ...

                                               

Ludvig Munk

Ludvig Ludvigsen Munk var greve, dansk-norsk embetsmann og statthaldar i Noreg frå 1577 til 1583. Han var lensherre i Trøndelag frå 1571 og kom med ein gong i konflikt med bøndene. Han let futane fare hardt fram for å krevje inn skattar og det va ...

                                               

Rasmus Ingebrigtsson på Myklebust

Rasmus Ingebrigtsson på Myklebust, kalla Store-Rasmus, var ein "bondeopprørar" i Møre og Romsdal. Han var leiglending på garden Myklebust på Harøya. Rasmus heldt rekneskap med futar som tok for mykje skatt og klaga dei inn for Kongen. Etter fleir ...

                                               

Erik Rosenkrantz

Erik Ottesen Rosenkrantz var ein dansk adelsmann og lensherre på Bergenhus frå 1560 til 1568. Rosenkrantzfamilien var ein framståande dansk adelsfamilie. Erik Rosenkrantz vart i delar av oppveksten oppfostra av morfaren i Brandenburg i Tyskland. ...

                                               

Sigbrit Willoms

Sigbrit Willums var ei kvinne frå Amsterdam som hadde busett seg i Bergen på 1400-talet. Ho dreiv eit gjestgiveri selde øl og vin på torget i Bergen, men var òg mor til Dyveke, som skulle bli frilla til kong Christian II. Det blei sagt at mor Sig ...

                                               

Johann Friedrich Struensee

Johann Friedrich Struensee var ein dansk-tysk lege og politikar. Han verka som livlege for kong Kristian VII av Danmark-Noreg frå 1769 og var den eigentlege makthavaren i Danmark-Noreg i åra 1770–1772. På grunn av sinnssjukdomen til den regjerand ...

                                               

Christoffer Valkendorf

Christoffer Valkendorf var ein dansk adelsmann. Han var lensherre på Bergenhus frå 1556 til 1560. Valkendorf bygde eit byhus i Bergen, som han seinare gav i gåve til byen. Dette huset vart seinare byen sitt rådhus, og er no kjent som Gamle rådhus ...

                                               

Kryssaren "Königsberg"

"Königsberg" var den første av tre lette kryssarar av Königsberg-klassa eller K-klassa. Dei andre to var "Karlsruhe" og "Köln". "Königsberg" tok del i invasjonen i Noreg, Operation Weserübung. Skipet vart seinare senka utanfor hamna i Bergen og v ...

                                               

DS "Nordstjernen" (1882)

DS "Nordstjernen" var eit dampskip bygt i 1882 som eit passasjer- og lasteskip for Det Bergenske Dampskibsselskab. Skipet vart bygd ved Rostocker Shiff- & Maschinenbau i Rostock og levert i juni 1882 til ein kostnad på 346 260 kroner. Det var det ...

                                               

DS "Sirius"

DS "Sirius" var eit dampskip bygd i 1885 av Flensburger Schiffbau Gesellschaft i Tyskland som passasjer- og lasteskip for Det Bergenske Dampskibsselskab i Bergen. Då Bergenske fekk kontrakt på hurtigruta i 1893 vart DS "Sirius" det skipet som var ...

                                               

"Tirpitz" (1939)

"Tirpitz" var eit tysk slagskip. Det var oppkalla etter admiralen Alfred von Tirpitz, og var søsterskip til "Bismarck". Under den andre verdskrigen blei skipet sendt til Noreg som motsvar til dei arktiske konvoiane og kommandoraidet på Vågsøy. He ...

                                               

Unterseeboot 864

"Unterseeboot 864", eller ofte omtala som "U 864", var ein tysk ubåt. Mot slutten av andre verdskrig, den 9. februar 1945, vart han søkt av ein britisk ubåt. Ubåten ligg på havbotnen utanfor Fedje i Nordhordland. Ut frå arkivmaterial har ein funn ...

                                               

Brandasund

Brandasund er ein gammal handelsstad på kysten mellom Haugesund og Bergen ved innseglinga til Selbjørnsfjorden. Handelsstaden ligg på Gisøyo lengst ute i Fitjarøyane. Etter at det kom brusamband til resten av Bømlo vart handelsstaden overført frå ...

                                               

Engesund

Engesund eller Engesundsøyo er ei øy i Fitjar kommune, vest for Fitjar sentrum ved den eldgamle skipsleia. Han var tidlegare ein gjestgjevarstad og kræmmerleie. I aust og sør grensar øya til Engesundsleia med Teløyno og Smedholmen på andre sida, ...

                                               

Kremmarholmen

Kremmarholmen eller Kræmmerholmen er ein gammal handelsstad og gjestgjevarstad på Fedje. Staden låg først under garden Holmen men vart i lag med Ertsholmen utskilt som eige bruk. Etter kvart som det vart aukande trafikk langs kysten og handelen t ...

                                               

Olav Bergersen

Olav Bergersen var ein norsk sjøoffiser, assurandør og politikar frå Strinda i Sør-Trøndelag. Han var 1931-33 stortingsrepresentant frå byane i Trøndelag og for partiet Høgre. Bergersen var son til ein overrettsassessor i Trondheim. Sjølv tok han ...

                                               

Bjarte Bruland

Bjarte Bruland er ein norsk historikar og er frå Førde i Sunnfjord. Han har historisk-filosofisk embetseksamen frå Universitetet i Bergen med historie som spesialfelt.

                                               

Terje Emberland

Terje Emberland er ein norsk religionshistorikar, forfattar og skribent. Han er seniorforskar ved Senter for studier av Holocaust og livssynsminoriteter. Emberland har skrive ei rekkje artiklar og bøker om moderne religiøsitet, okkultisme, histor ...

                                               

Ole Kristian Grimnes

Ole Kristian Grimnes er ein norsk historikar, fødd i Tromsø. Han har særleg forska på norsk okkupasjonshistorie 1940-45. Grimnes avla doktoravhandlinga Et flyktningesamfunn vokser frem. Nordmenn i Sverige 1940–45 i 1969. Gjennom 1970-åra arbeidde ...

                                               

Guri Hjeltnes

Guri Hjeltnes er ein norsk historikar og journalist, og direktør ved Senter for studier av Holocaust og livssynsminoriteter. Frå 2004 var ho professor ved Institutt for kommunikasjon ved Handelshøgskolen BI og ho tiltredde som prorektor 1. januar ...

                                               

Torgrim Titlestad

Torgrim Titlestad er ein norsk historikar og professor emeritus ved Universitetet i Stavanger. Han har skrive fleire bøker om motstandskampen i Noreg under den andre verdskrigen, og biografiar om NKP-leiaren Peder Furubotn. Han var ein av de fyrs ...

                                               

Lorentz Dietrichson

Lorentz Henrik Segelcke Dietrichson var ein norsk kunsthistorikar og forfattar. Han er mellom anna kjend for kartlegging av dei norsk stavkyrkjene.

                                               

Maja Dunfjeld

Maja Hilma Dunfjeld er ein sørsamisk forskar og rettleia rinnan duedtie – tradisjonell samisk brukskunst. Dunfjeld er fødd i Namdalen og busett i Harran. Ho er dotter av duedtie-kunstneren Lars Dunfjeld og syster av juristen Leif Dunfjeld. Maja D ...

                                               

Audun Eckhoff

Audun Eckhoff er ein norsk kunsthistorikar og forfattar. Eckhoff var journalist i NTB sin utanriksredaksjon 1985–94. I 1993 tok han graden mag. art. i kunsthistorie med avhandlinga Flyver i natten: Olav Strømmes visjon ved Universitetet i Oslo. D ...

                                               

Knut Greve

Knut Greve var son av tekstilkunstnaren Ulrikke Eleonore Sigwardt Greve 1868–1951 frå slekta Greve. Han var gift med kunsthistorikaren Eli Ingebretsen 1896–1949. I 1929 tok han magistergraden i historie på avhandlinga Bergverksdriften i Norge før ...

                                               

Anne Marta Hoff

Anne Marta Hoff er ein norsk kunsthistorikar og forfattar. Ho er frå Solvorn i Luster kommune. Hoff har arbeidd ved Norsk institutt for kulturminneforskning i Bergen 1994-2014. Ho har skrive fleire artiklar og bøker om kyrkjer, og vore forfattar/ ...

                                               

Hans Peter LOrange

LOrange voks opp i Oslo. Etter examen artium i 1921 gjekk han gjennom Krigsskulen i 1922. Deretter studerte han kunsthistorie og gresk, vart magister i filosofi i 1927 og til slutt dr.philos. i 1933 på ei avhandling om historia til det seinantikk ...

                                               

Einar Lexow

Einar Jacob Knuthinge Lexow var ein norsk kunsthistorikar og museumsmann, fødd i Sarpsborg. Doktersonen Lexow tok examen artium i 1906. Sidan studerte han kunst på Universitetet i Kristiania under kunsthistorikaren Lorentz Dietrichson. I tida 190 ...

                                               

Inge Torheim

Inge Torheim er ein norsk redaktør og kunsthistorikar. Han er oppvaksen på Torheim i Eid kommune og på Bryggja i Vågsøy kommune. Torheim tok artium i 1964 og cand. mag. 1974. Han har vore lærar i grunnskulen, medarbeidar i Morgenbladet og i Riksg ...

                                               

Sigurd Willoch

Sigurd Daniel Isachsen Willoch var ein norsk kunsthistorikar, best kjent som direktør ved Nasjonalgalleriet 1946-1973. Han tok magistergrad i kunsthistorie i 1925, med ei avhandling om bestefaren Olaf Isaachsen. Avhandlinga vart utgjeven året ett ...

                                               

Leif Østby

Leif Østby var ein norsk kunsthistorikar. Han vart cand.philol. i 1933 og var lektor frå 1934 til etter den andre verdskrigen. I 1946 vart han konservator ved Nasjonalgalleriet, tre år seinare førstekonservator, ei stilling han hadde til 1973. Ha ...

                                               

Hans Aall

Hans Jacob Aall var ein norsk bibliotekar og museumsbestyrar frå Arendal. Etter å ha teke det filosofiske kandidaturet i 1890 gjorde han i nokre år teneste ved Universitetsbiblioteket. I 1893 var han sekretær for den nordenfjeldske Kunstindustriu ...

                                               

Sakarias Ansok

Sakarias Ansok var fødd og oppvaksen på garden Ansok ved Storfjorden. Medan garden Ansok fekk bilveg i 1953 opplevde Sakarias Ansok samstundes at mange av fjell- og strandgardane på Indre Sunnmøre blei fråflytt. Gjennom intervju med dei siste bru ...

                                               

Kjell Askeland

Kjell Askeland er ein norsk forfattar. Han er frå Askeland i Bremanger kommune i Sogn og Fjordane. Han har arbeidd som lærar og frilansjournalist.