ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 103




                                               

Harald I av Danmark

Harald I av Danmark eller Harald Gormsson, med tilnamnet Blåtann, var konge i Danmark. Han kan ha blitt fødd litt før år 925, regjerte truleg ei tid saman med faren, Gorm den Gamle, og var konge aleine frå om lag 958/964 til han døydde i 985, 986 ...

                                               

Hild Rolvsdotter

Hild eller Ragnhild Rolvsdotter var ei norsk kvinne som levde på slutten av 800-talet. Ho var, etter det ein kjenner til, ei av få kvinner i norrøn tid som gjorde skaldekvad.

                                               

Håkon Grjotgardsson

Håkon Grjotgardsson er den første, historisk sikre personen i Håløygeætta, og han var truleg den første i denne ætta som busette seg på Lade og han var den første Ladejarlen. Frå hans tid, og i dei neste hundre åra, er det denne ætta som kom til ...

                                               

Håløygætta

Håløygætta var ei norsk stormannsætt som på slutten av 800-talet og seinare, hadde herredømet over Trøndelag, Nordmøre og Nord-Noreg. Dette riket var truleg organisert som ein føderasjon, med eit sterkt bondearistokrati og med Håløygjarlen, seina ...

                                               

Ivar Kvite

I Soga om Håkon Ivarsson er dette fortalt om Ivar Kvite: Han hadde rike på Opplanda, han var lendmann og farsætta hans kom frå ei opplandsk lendmannsætt. Mor hans var Sigrid, dotter åt Håkon jarl den mektige. Ivar var gjævare enn andre menn, han ...

                                               

Jorunn Skaldmøy

Jorunn Skaldmøy var ein skald som levde og dikta på Harald Hårfagre si tid, truleg i byrjinga av 900-talet. Ho er ein av dei få kvinnelege skaldane vi kjenner til frå norrøn tid. Ikkje noko om hennar liv er kjent, anna enn at ho gjorde eit dikt s ...

                                               

Ragnar Lodbrok

Ragnar Lodbrok var ein dansk vikinghovding som levde på 800-talet, på same tid som Harald Klakk og Ludwig den fromme. Han er ofte omtala som konge i Danmark, men dette er truleg gale. Han levde samstundes med den danske kongen Hårek. Soga om Ragn ...

                                               

Rollo av Normandie

Rollo var ein vikinghøvding over eit område som seinare vart kjent som Normandie. I nokre kjelder vert han òg omtalt som Robert av Normandie. Rollo vart stamfar til den berømte normanniske herskarslekta, hertugane av Normandie. Namnet Rollo er ei ...

                                               

Sigurd Håkonsson

Sigurd Håkonsson ladejarl vart fødd om lag 890 og døydde i 962). Han tok over som ladejarl etter at far hans, Håkon Grjotgardsson fall i slaget på Stavnesvågen i Sunnfjord, omkring år 910. Det meste av opplysningane om Sigurd jarl finn vi i Soga ...

                                               

Svein Tjugeskjegg

Det norske tilnamnet "Tjugeskjegg" norrønt: tjúguskegg tyder delt eller kløfta skjegg og viser til at han hadde lange mustasjar som hang ned og likna på ein høygaffel. I Danmark blir han kalla Svend Tveskæg, eller Svend I av Danmark. I Den angels ...

                                               

Tora Skagedotter

Tora Skagedotter var gift med Håkon jarl den mektige. Truleg må ho ha vore fødd ein gong før 955, det er uvisst når ho døydde. Dei få opplysningane vi har om Tora Skagedotter, finn vi i soga om Olav Tryggvason og i Fagerskinna. Ho var dotter av " ...

                                               

Tore Hund

Tore Hund var ein høvding frå Bjarkøy i Troms. Han vart fødd rundt 990 og døydde rundt 1032. Tore Hund var ein av leiarane for bondehæren som vann slaget på Stiklestad i 1030, og ein av dei som tok livet av Olav Digre Haraldson. Tore Hund konvert ...

                                               

Torfinn Karlsevne

Torfinn Karlsevne var ein islandsk handels- og oppdagingsreisande frå Reynistað í Skagafirði. Hovudkjeldene om Thorfinn er Eirik Raudes saga og Grǿnlendinga saga.

                                               

Torgeir Flekk

Torgeir Flekk var ein norsk bonde og skald som levde i byrjinga av 1000-talet. Torgeir Flekk var ein bonde frå Sul Súla i Verdalen som ein gong kom til kong Magnus den gode for å klage over ein urett. Han hadde vanskar med få kongen i tale, og gj ...

                                               

Ulf Torgilsson

Ulf norrønt Úlfr var son av Torgils Sprakalegg, ein dansk, truleg skånsk, stormann og vikinghovding. Om lag år 1015 vart Ulf gift med Estrid Sveinsdotter, syster til kong Knut den mektige. Med henne fekk han sønene Bjørn og Svein, sistnemnde vart ...

                                               

Adils

Adils er namnet på ein konge av Ynglingeætta, son av Ottar Vendilkråke. Han er nemnd i Ynglingesoga, i Skjoldungasaga og i Béowulf. På gamalengelsk er han kalla Eadgils. Nokre historikarar meiner og at namnet hans ber i seg ein minning om hunarko ...

                                               

Agne

Agne var ein konge av Ynglingeætta, son eller far av Alrek. Forteljinga om han finst mellom anna i Ynglingesoga. Snorre Sturlason fortel at Agne fann seg kone i Finland, etter å ha drepe far hennar, Froste. Kona heitte Skjålv, og bror hennar heit ...

                                               

Alrek og Eirik

Alrek og Eirik var kongar av Ynglingeætta. Etter Snorre Sturlason var dei søner av Agne, medan Historia Norvegiæ fortel at dei var søner av Dag Dyggveson, og at Alrek var far til Agne. Om desse to er det fortald at dei var glade i hestar, og kapp ...

                                               

Alrekssønene

Alrekssønene Yngve / Ingjald og Alv var samkongar i Ynglingeætta. Alv er far til Hugleik, medan Yngve er far til Jorund og Eirik Dei er omtala i Ynglingesoga, og i Den eldste Noregshistoria, forutan i Ynglingatal. I Historia Norvegiæ har Yngve na ...

                                               

Aun den gamle

Aun den gamle, Åne den gamle eller Auchun, var ein konge av Ynglingeætta som skal ha vorte uhorveleg gamal. Han er far til Egil Vendilkråke og son av Jorund, den eine av Yngvesønene.: Snorre Sturlason fortel korleis Aun kom i strid med skjoldunga ...

                                               

Braut-Ånund

Braut-Ånund eller Onund, var i følgje norrøne soger ein konge av Ynglingeætta i Sverige som herska på midten av 600-talet. Han var far til Ingjald Illråde. Han fekk namnet sitt av di han brøytte skog og rydde vegar til nye stader i landet. Ånund ...

                                               

Dag Dygveson

Dag Dygveson var ein halvmytisk konge av ynglingeætta, far til Agne. Han er nemnt i Ynglingatal, og meir utførleg i Ynglingesoga, og i Den eldste Noregshistoria. Snorre fortel at Dag var så klok at han skjøna fuglemål. Han åtte ein sporv som for ...

                                               

Domalde

Domalde var ein sogekonge av ynglingeætta i Svitjod. Han er ein av dei kongane frå nordiske forhistorisk tid som ein i vår tid ikkje er viss på om har levd. Domalde er best kjend for at han skal ha blitt blota for betre tider.

                                               

Domarr

Domarr var ein halvmytisk konge av ynglingeætta i Svitjod, far til Dygve og son av Domalde. Om han fortel Snorre Sturlason at han rådde lenge, og at det var gode åringar i hans tid. Han sottdøydde i Uppsala og er brend på Fyrisvollane, der det og ...

                                               

Dygve

Dygve eller Dyggvi var ein konge av Ynglingeætta, omtalt i Ynglingesoga av Snorre Sturlason og i diktet Ynglingatal, som berre er kjend frå den attgjevinga som finst i Ynglingesoga. Dygve vert i vår tid rekna som ein mytisk konge, altså ein oppdi ...

                                               

Egil Vendilkråke

Egil Vendilkråke var ein konge av Ynglingeætta, far til Ottar Vendilkråke og son av Aun den gamle. Namnet "Vendilkråke" er sett på Egil av Are Frode, medan Ynglingesoga berre kjenner til at sonen Ottar har bore namnet. Etter Are skulle Vendil vis ...

                                               

Fjolne

Fjolne eller Fjølne er namnet på ein tidleg konge av Ynglingeætta i Svitjod, rekna som son av guden Frøy og gygra Gjerd Gymesdotter. Han lyt reknast som mytisk, og er omtala i Ynglingesoga og i Den eldste Noregshistoria. Båe kjelder er samde om a ...

                                               

Frøy

Frøy er ein grødegud eller fruktbarheitsgud frå den norrøne gudelæra. Han er òg kjend under namnet Ingve eller Ingve-Frøy. Saman med Odin og Tor var Frøy ein av hovudgudane i den norrøne gudeverda. Lekken mellom Ingve og Frøy skriv seg frå ein ti ...

                                               

Gudrød Veidekonge

Gudrød Veidekonge var konge i Vestfold og skal ha døydd i 839. Gudrød var av Ynglingeætta og son av Halvdan den milde. Han var òg kalla den "Storlåtne". Gudrød var gift to gonger, først med Alvhild, dotter av kong Alvarin frå Alvheim, og med henn ...

                                               

Halvdan den milde

Halvdan den Milde og Mat-ille var ein konge av Ynglingeætta, far til Gudrød Veidekonge og farfar til Halvdan Svarte. Han var son av kong Øystein av ynglingeætta. Han sat som konge i Holtar, no Holtan i Borre, og er gravlagd der. Han var gift med ...

                                               

Halvdan Kvitbein

Halvdan Kvitbein var ein av kongane i Ynglingeætta og skal ha rådd for store delar av austre Noreg tidleg på 700-talet. Han var son av Olav Tretelgja. Halvdan var gift med Åsa, dotter av opplendingskongen Øystein. Dei fekk to søner, Øystein og Gu ...

                                               

Hugleik Alvsson

Hugleik Alvsson var ein konge av Ynglingeætta, som rådde etter at Alrekssønene Yngve og Alv hadde drepe kvarandre. Han var son av Alv, og rådde på vegner av Yngvesønene Jorund og Eirik. Ynglingesoga fortel at Hugleik var ein fredeleg konge, rik, ...

                                               

Ingjald Illråde

Ingjald Illråde var ein konge av Ynglingeætta, og den siste kongen av den ætta som rådde for Sveaveldet. Soga om han finst i Ynglingesoga. Ingjald var son av Braut-Ånund, og tok riket etter far sin.Han fekk namnet sitt av di han var hardhjarta og ...

                                               

Olav Tretelgja

Olav Tretelgja var ein konge or Ynglingeætta, son av Ingjald Illråde. Han er den første som etter segna fekk odel i Noreg. Olav laut rømme frå Svitjod eller Svealand etter at far hans fall, av di sveane ikkje ville ha meir med ynglingane å gjere. ...

                                               

Ottar Vendilkråke

Ottar Vendilkråke var ein konge av Ynglingeætta, son av Egil Vendilkråke og far til Adils. Han er omtala i Ynglingesoga og i Béowulf. I følgje Snorre Sturlason var han i trette med Frode den frøkne, kongen i Danmark. Ottar nekta å gje Frode den s ...

                                               

Svegde

Svegde etter Sveigde var ein mytisk konge av Ynglingeætta, son av Fjolne og far til Vanlande. Han er omtala i Ynglingesoga og i Den eldste Noregshistoria. Snorre Sturlason fortel at Svegde hadde svore ein eid på at han ville leite etter Godheim o ...

                                               

Vanlande

Vanlande var ein mytisk konge av ynglingeætta, son av Svegde og far til Visbur. Snorre Sturlason fortel at Vanlande var ein stor hermann, og herja mykje i Finnland. Han gifta seg med Driva, dotter av kongen snjå den gamle. Han lova sidan å hente ...

                                               

Visbur

Visbur var ein mytisk konge av Ynglingeætta, son av Vanlande og far til Domalde. Snorre Sturlason fortel at Visbur først gifta seg med dotter av Aude den rike, som gav han tre store gardar og eit gullhalsband i bryllaupsgåve. Med denne kona fekk ...

                                               

Yngvar Øysteinsson

Yngvar Øysteinsson var ein konge av ynglingeætta, som av Øystein Adilsson, og far hans Braut-Ånund. Snorre Sturlason fortel at han var ein stor hærmann, siglde mykje ute, og herja på mange land. Sviaveldet var mykje utsett for plyndring på hans t ...

                                               

Øystein Adilsson

Øystein Adilsson var ein konge av Ynglingeætta, skildra hjå Snorre Sturlason og i Den eldste Noregshistoria. Øystein skal ha levd på den tida Rolv Krake fall. Han var son av kong Adils, som er nemnd i fleire kjelder. Snorre fortel korleis Øystein ...

                                               

Øystein av ynglingeætta

Øystein av Ynglingeætta var konge over Romerike og Vestfold på 700-talet. Han var son av Halvdan Kvitbein, og gift med Hild, dotter hans Eirik Agnarsson i Vestfold. Han arva Vestfold av verfaren. Øystein er i røynda den andre kongen med dette nam ...

                                               

Norrøn gudelære

Norrøn gudelære er læra og historiene om kreftene, gudane og verdsbiletet ein trudde på i Norden i norrøn tid, det vil seia mellom folkevandringstida og kristninga av landet. Ettersom ein hadde lite skriftleg litteratur i det norrøne samfunnet, h ...

                                               

Andrimne

Andrimne er i norrøn gudelære kokken i Valhall. Han har kjelen Eldrimne som han kvar dag kokar vesenet Særimne i til mat for einherjane. Til kvelden er Særimne attskapt slik at Andrimne også neste dag kan slakte han og lage til kjøtet. Andrimne e ...

                                               

Brisingamen

Brisingamen, brisingasmykket eller halsringen til dvergane, var det underbare smykket Frøya bar i norrøn gudelære. Fire dvergar smidde smykket, og Frøya fekk det etter at ho tilbrakte ei natt med kvar av dei. Anna betaling ville ikkje dvergane ha ...

                                               

Draupner

Draupner, Draupne eller Draupnir var i norrøn mytologi guden Odin sin vene og magiske gullring. Kvar niande natt ”dryp” åtte nye ringar ned frå Draupner. Alle er like tunge som Draupner sjølv. Slik er Draupner ei kjelde til endelaus rikdom. Draup ...

                                               

Den yngre Edda

Den yngre Edda er ei lærebok i skaldskap og mytologi, og blei skriven av Snorre Sturlason kring år 1220. Boka startar med ein prolog, der skapinga av verda og røtene til den heidenske religionen og dei gamle gudane, æsene, vert skildra. Etter pro ...

                                               

Eddadikt

Eddadikt er dikt frå norrøn tid som handlar om ulike ting frå den norrøne mytologien. Dikta er truleg blitt overleverte munnleg i fleire hundre år før dei blei skrivne ned av prestar og munkar på Island rundt 1200-talet. Dikta er bygde opp på bok ...

                                               

Gjallarhorn

Gjallarhorn er eit horn knytt til guden Heimdall og den kloke Mime i norrøn mytologi. Det er nemnd ein gong i Den eldre Edda og tre gonger i Den yngre Edda. Ifølgje Snorre Sturlason i Gylvaginning vil Heimdall blåsa i hornet ved byrjinga av Ragna ...

                                               

Gjalp

Gjalp er ei gyger i norrøn mytologi. Ho er dottera til jotunen Geirrød og syster til Greip. Dei bur i Risaland, ved grenseelva Hemra. Ein gong Tor og Loke er på veg til Geirrød vert dei overrumpla av at elva Vimur brått får ei enorm vassføring og ...

                                               

Haustlong

Haustlong er eit kvad frå norrøn litteratur, dikta av Tjodolv frå Kvine. Diktet har 20 strofar, kvar av dei på åtte liner. Forma følgjer dei gamle episke heltekvada. Haustlong og Ynglingatal er dei einaste kvada som er attgjevne i heilskap etter ...